دوره 16، شماره 4 - ( زمستان 1404 )                   جلد 16 شماره 4 صفحات 133-122 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Hosseini S A, Alizadeh-Ghamsari A H, Jamshidi L. (2025). The Effect of Using Nanoparticles of Iron, Copper, Zinc, and Manganese Minerals on Production Traits, Carcass Characteristics, and some Blood Parameters in Arian Broiler Chickens. Res Anim Prod. 16(4), 122-133. doi:10.61882/rap.2025.1842
URL: http://rap.sanru.ac.ir/article-1-1482-fa.html
حسینی سیدعبداله، علیزاده قمصری امیر حسین، جمشیدی لیلی.(1404). اثر استفاده از نانو ذرات مواد معدنی آهن، مس، روی و منگنز بر صفات تولیدی، خصوصیات لاشه و برخی فراسنجه‎ های خونی در جوجه‎ های گوشتی آرین پژوهشهاي توليدات دامي 16 (4) :133-122 10.61882/rap.2025.1842

URL: http://rap.sanru.ac.ir/article-1-1482-fa.html

اثر استفاده از نانو ذرات مواد معدنی آهن، مس، روی و منگنز بر صفات تولیدی، خصوصیات لاشه و برخی فراسنجه‎ های خونی در جوجه‎ های گوشتی آرین
سیدعبداله حسینی1، امیر حسین علیزاده قمصری1، لیلی جمشیدی*1
1- موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
چکیده:   (1231 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: هضم مواد معدنی تحت تاثیر عوامل متعددی در دستگاه گوارش قرار دارد؛ این عوامل شامل دما، pH، غلظت متغییری از نمک‌ها و آنزیم‌ها هستند که به‎ طور جداگانه می‌توانند بر میزان حلالیت مواد و تعامل آن‎ها با مولکول‌های زیستی اثر بگذارند. همچنین، مواد‎معدنی در دستگاه گوارش از طریق عواملی همچون فسفات‌ها، فیتات‌ها، فیبر جیره، لیگنین‌ها، پلی‌فنل‌ها و تانن‌ها و ... مهار می‌شوند. این مهارکننده‌ها اغلب یون‌های مواد معدنی را باند کرده، تشکیل کمپلکس می ‎دهند و باعث می‌شوند که این یون‌ها غیر قابل دسترس باشند. زمانی‌که مواد معدنی به فرم غیر آلی در جیره غذایی استفاده می‌شوند، این مواد در قسمت بالایی دستگاه گوارش و pH پایین محیط، تمایل به‎ جداشدن دارند، بنا بر این مواد معدنی جداشده با سایر ترکیبات مغذی شیرابه هضمی باند می‌شوند که موجب غیر قابل دسترس شدن این مواد برای جذب در روده کوچک می‌شود. در نتیجه عدم جذب و افزایش مواد معدنی غیر قابل استفاده، ترشح آن‎ها به درون فضولات افزایش ‎می‎ یابد و می‌تواند منجربه نگرانی‌های زیست‎محیطی شود. فناوری نانو از خلاقانه ‎ترین تکنولوژی ‎ها برای تولید مواد و عناصر مختلف با تغییر در ساختار، بافت و کیفیت بالا در سطح مولکولی است. لذا، برای جلوگیری از استفاده بیش از حد از مواد معدنی در جیره، باید راهبردهای تغذیه‌ای نوینی بدون به خطر انداختن سلامت و عملکرد حیوانات اجرا شوند. یکی از این راهبردهای جدید که می‌تواند در بهبود زیست‌فراهمی عناصر معدنی کم‎مصرف نیز موثر باشد استفاده از فرم نانو مواد‎معدنی در جیره است. بنا بر این، هدف از این پژوهش بررسی اثرات استفاده از فرم نانو چهار ماده معدنی (مس، آهن، روی و منگنز) در دو سطح رایج و کاهش ‎یافته بر صفات تولیدی، خصوصیات لاشه و برخی فراسنجه‌های خونی جوجه‌های گوشتی بود.
مواد و روش ‎ها: جهت انجام این آزمایش از 360 قطعه جوجه گوشتی یک ‎روزه آرین در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تیمار، چهار تکرار و 30 قطعه پرنده در هر تکرار استفاده شد. تیمارهای آزمایشی شامل 1) جیره حاوی مکمل معدنی رایج (شاهد)، 2) مکمل معدنی نانو 100 (دارای 100 درصد مقدار توصیه‎ شده عناصر مس، آهن، منگنز و روی به فرم نانو) و 3) مکمل معدنی نانو 50 (دارای 50 درصد مقدار توصیه شده عناصر مس، آهن، منگنز و روی به فرم نانو) بودند. در پایان هر هفته، وزن‌کشی جوجه‌های هر تکرار به‌صورت گروهی و سه ساعت بعد از قطع دان انجام شد. همچنین، تلفات به‌صورت روزانه جمع‌آوری، توزین و شمارش و برای به دست آوردن درصد تلفات و درصد ماندگاری استفاده شدند. در سن 42 روزگی، دو قطعه پرنده از هر تکرار که از نظر وزنی به میانگین گروه نزدیک بودند انتخاب و پس از توزین، کشتار شدند. سپس، اجزای لاشه از جمله سینه، ران، گردن و پشت و بال، چربی حفره بطنی و کل لاشه بدون امعاء و احشاء، به ‎همراه برخی اندام‌ها از جمله قلب و طحال توزین و اوزان آن‎ها  نسبت به وزن زنده محاسبه شدند.
در سن 42 روزگی، تعداد چهار قطعه جوجه سالم از هر تکرار انتخاب و با سرنگ استریل به‎ میزان حدود 3 میلی‌لیتر از سیاهرگ زیربال خون‌گیری شد. بعد از جداسازی سرم، برای اندازه‌گیری غلظت ­های پروتئین کل، گلوبولین، آلبومین، تری‌گلیسرید، کلسترول، لیپوپروتئین کم‌چگالی (LDL)، و لیوپروتئین پرچگالی (HDL) استفاده شد. همچنین، میزان گلوبولین با کم‎کردن آلبومین از پروتئین کل به‎ دست ‎آمد.
یافته‌ها: در هفته اول، خوراک مصرفی در جوجه‌های دریافت‎کننده تیمار مکمل نانو 100 بالاتر از دو تیمار دیگر بود و در دوره 1 تا 14 روزگی، مقدار خوراک مصرفی تیمارهای مکمل نانو 100 و مکمل نانو 50 بیشتر از گروه شاهد بود (0/05< p). وزن بدن در سنین 7 و 14 روزگی در تیمار نانو مکمل 50 بالاتر از تیمارهای شاهد و نانو مکمل 100 بود، در حالی‎که در سنین 21، 28 و 35 روزگی وزن بدن در تیمارهای شاهد و نانو مکمل 50، بالاتر از تیمار نانو مکمل 100 بود (0/05P<). ضریب تبدیل غذایی تحت تاثیر تیمار نانو مکمل 100 بهبود یافت (0/05p< ). تیمارهای نانو مکمل 100 و نانو مکمل 50 در پایان دوره موجب افزایش زنده مانی نسبت به تیمار شاهد شدند (0/05 p<)، در حالی‎که تیمارهای آزمایشی بر شاخص تولید تاثیر معنی‌داری نداشتند (0/05P>). چربی حفره بطنی در تیمار شاهد بیشتر از تیمار حاوی نانو مکمل 100 بود و با تیمار نانو مکمل 50 تفاوت معنی‌داری نداشت (0/05<P). سایر خصوصیات لاشه تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرارنگرفتند (0/05>P). تأثیر تیمارهای آزمایشی بر غلظت ­های تری‌گلیسیرید، لیپوپروتیئن کم‌چگالی و گلوبولین معنی‌دار بود (0/05<P)، و تیمار شاهد میزان تری‌گلیسیرید را نسبت به تیمارهای حاوی مکمل نانو 100 و 50 افزایش داد، اما لیپوپروتئین کم‌چگالی و گلوبولین در تیمار حاوی نانو مکمل 100 بزرگتر از تیمارهای شاهد و نانو مکمل 50 بودند (0/05<P). سایر فراسنجه‌های خونی تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفتند (0/05>P).
نتیجه‌گیری: در مجموع، نتایج نشان می­ دهند که امکان کاهش 50 درصدی مصرف چهار ماده معدنی با استفاده از فرم نانو این مواد در جیره جوجه‌های گوشتی با در نظرگرفتن ملاحظات اقتصادی وجود دارد.   
واژه‌های کلیدی: جوجه گوشتی، عملکرد، فراسنجه خونی، مکمل معدنی، نانوذرات
متن کامل [PDF 1332 kb]   (124 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تغذیه طیور
دریافت: 1404/1/22 | پذیرش: 1404/6/3
فهرست منابع
1. Ahmadi, F., & Fariba, R. (2010). The effect of different levels of nanosilver on performance and retention silver in edible tissue of broilers. World Applied Science Journal, 12(1), 1- 4.
2. Ahmadi, F., Ebrahimnezhad, Y., Maheri SIS, N., & Ghiasi Ghalehkandi, J. (2013) The effects of zinc oxide nanoparticles on performance, digestive organs and serum lipid concentrations in broiler chickens during starter period. International Journal of Biosciences (IJB), 3(7), 23-29. http://doi.org/10.12692/ijb/3.7.23-29 [DOI:10.12692/ijb/3.7.23-29]
3. Aksu, D. S., Aksu, T., Ozsoy, B., & Baytok, E. (2010). The effects of replacing inorganic with a lower level of organically complexed minerals (Cu, Zn and Mn) in broiler diets on lipid peroxidation and antioxidant defense systems. Asian-Australasian Journal of Animal Sciences, 23(8), 1066-1072. [DOI:10.5713/ajas.2010.90534]
4. Alipour, F., & Hassanabadi, A. (2012). Effects of sterol regulatory element-binding protein (SREBP) in chickens. Lipids in Health and Disease, 11(1), 1-7. [DOI:10.1186/1476-511X-11-20]
5. Alkhtib, A., Scholey, D., Carter, N., Cave, G. W., Hanafy, B. I., Kempster, S. R., & Burton, E. J. (2020). Bioavailability of methionine-coated zinc nanoparticles as a dietary supplement leads to improved performance and bone strength in broiler chicken production. Animals, 10(9), 1482. https://doi.org/10.3390/ani10091482 [DOI:10.3390/ani10091482.]
6. Angin, Y., Beauloye, C., Horman, S., & Bertrand, L. (2016). Regulation of carbohydrate metabolism, lipid metabolism, and protein metabolism by AMPK. AMP-Activated Protein Kinase, 23-43. [DOI:10.1007/978-3-319-43589-3_2]
7. Assaf, S., Lagarrigue, S., Daval, S., Sansom, M., Leclercq, B., Michel, J., Pitel, F., Alizadeh, M., Vignal, A., & Douaire, M. (2004). Genetic linkage and expression analysis of SREBP an lipogenic genes in fat and lean chicken. Comparative Biochemistry and B-Biochemistry and Molecular Biology, 13, 433-441. [DOI:10.1016/j.cbpc.2004.02.005]
8. Beard, J., & Han, O. (2009). Systemic iron status. Biochimica et Biophysica Acta (BBA)-General Subjects, 1790(7), 584-588. https://doi.org/10.1016/j.bbagen.2008.09.005 [DOI:10.1016/j.bbagen.2008.09.005.]
9. Behroozlak, M, A. (2019). Effect of different period and sources of dietary iron consumption (inorganic, organic and nano) on meat iron concentration, blood parameters, body antioxidant status and qualitative and quantitative indices of breast meat in broiler chicks. Ph.D. Thesis on Poultry Nutrition, Faculty of Agriculture, Urmia University. [In Persian].
10. Conrad, M. E., & Umbreit, J. N. (2000). Iron absorption and transport-an update. American Journal of Hematology, 64(4), 287-298. https://doi.org/10.1002/1096-8652(200008)64:4<287: AID-AJH9>3.0.CO;2-L. https://doi.org/10.1002/1096-8652(200008)64:4<287::AID-AJH9>3.0.CO;2-L [DOI:10.1002/1096-8652(200008)64:43.0.CO;2-L.]
11. Cordero, M. D., & Viollet, B. (2016). AMP-activated protein kinase (Vol. 107). Berlin, Germany: Springer. [DOI:10.1007/978-3-319-43589-3]
12. Eberlé, D., Hegarty, B., Bossard, P., Ferré, P., & Foufelle, F. (2004). SREBP transcription factors: master regulators of lipid homeostasis. Biochimie, 86(11), 839-848. https://doi.org/10.1016/j.biochi.2004.09.018 [DOI:10.1016/j.biochi.2004.09.018.]
13. El-Katcha, M., Soltan, M. A., & El-Badry, M. (2017). Effect of Dietary Replacement of Inorganic Zinc by Organic or Nanoparticles Sources on Growth Performance, Immune Response and Intestinal Histopathology of Broiler Chicken. Alexandria Journal for Veterinary Sciences, 55(2), 129. [DOI:10.5455/ajvs.266925]
14. Fairbrother, J. M., Nadeau, É., & Gyles, C. L. (2005). Escherichia coli in postweaning diarrhea in pigs: an update on bacterial types, pathogenesis, and prevention strategies. Animal Health Research Reviews, 6(1), 17-39. [DOI:10.1079/AHR2005105]
15. Fathi, M., Haydari, M., & Tanha, T. (2016). Effects of zinc oxide nanoparticles on antioxidant status, serum enzymes activities, biochemical parameters and performance in broiler chickens. Journal of Livestock Science and Technologies, 4(2), 7-13.
16. Garcia-Diaz, D. F., Campion, J., Milagro, F. I., Boque, N., Moreno-Aliaga, M. J., & Martinez, J. A. (2010). Vitamin C inhibits leptin secretion and some glucose/lipid metabolic pathways in primary rat adipocytes. Journal of Molecular Endocrinology, 45, 33-43. https://doi.org/10.1677/JME-09-0160 [DOI:10.1677/JME-09-0160.]
17. Geyra, A., Uni, Z., & Sklan, D. (2001). Enterocyte dynamics and mucosal development in the posthatch chick. Poultry Science, 80(6), 776-782. https://doi.org/10.1093/ps/80.6.776 [DOI:10.1093/ps/80.6.776.]
18. Hermier. D. (1997). Lipoprotein metabolism and fattening in poultry. Journal of Nutrition, 127, 805-808. https://doi.org/10.1093/jn/127.5.805S [DOI:10.1093/jn/127.5.805S.]
19. Hudson, B. P., Dozier Iii, W. A., Wilson, J. L., Sander, J. E., & Ward, T. L. (2004). Reproductive performance and immune status of caged broiler breeder hens provided diets supplemented with either inorganic or organic sources of zinc from hatching to 65 wk of age. Journal of Applied Poultry Research, 13(2), 349-359. https://doi.org/10.1093/japr/13.2.349 [DOI:10.1093/japr/13.2.349.]
20. Hussan, F., Krishna, D., Preetam, V. C., Reddy, P. B., & Gurram, S. (2022). Dietary supplementation of nano zinc oxide on performance, carcass, serum and meat quality parameters of commercial broilers. Biological Trace Element Research, 200(1), 348-353. [DOI:10.1007/s12011-021-02635-z]
21. Jose, N., Elangovan, A. V., Awachat, V. B., Shet, D., Ghosh, J., & David, C. G. (2018). Response of in ovo administration of zinc on egg hatchability and immune response of commercial broiler chicken. Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition, 102(2), 591-595. https://doi.org/10.1111/jpn.12777 [DOI:10.1111/jpn.12777.]
22. Joshua, P. P., Valli, C., & Balakrishnan, V. (2016). Effect of in ovo supplementation of nano forms of zinc, copper, and selenium on post-hatch performance of broiler chicken. Veterinary World, 9(3), 287. doi: 10.14202/vetworld.2016.287-294. [DOI:10.14202/vetworld.2016.287-294]
23. Kechrid, Z., & Bouzerna, N. (2004). Effect of zinc deficiency on zinc and carbohydrate metabolism in genetically diabetic (C57BL/Ksj Db+/Db+) and non-diabetic original strain (C57BL/Ksj) mice. Turkish Journal of Medical Sciences, 34(6), 367-373.
24. Kelishadi, R., Hashemipour, M., Adeli, K., Tavakoli, N., Movahedian-Attar, A., Shapouri, J., Poursafa, P., & Rouzbahani, A. (2010). Effect of zinc supplementation on markers of insulin resistance, oxidative stress, and inflammation among prepubescent children with metabolic syndrome. Metabolic Syndrome and Related Disorders, 8, 505-510. https://doi.org/10.1089/met.2010.0020 [DOI:10.1089/met.2010.0020.]
25. Khalid. NA, Ahmed, Bhatti MS., Randhawa, MA., Ahmad. A., & Rafaqat. R., (2014). A question mark on zinc deficiency in 185 million people in Pakistan-possible way out. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 54:1222-1240. https://doi.org/10.1080/10408398.2011.630541 [DOI:10.1080/10408398.2011.630541.]
26. Li, Y. U., Xu, S., Mihaylova, M. M., Zheng, B., Hou, X., Jiang, B., & Zang, M. (2011). AMPK phosphorylates and inhibits SREBP activity to attenuate hepatic steatosis and atherosclerosis in diet-induced insulin-resistant mice. Cell Metabolism, 13(4), 376-388. https:// DOI 10.1016/j.cmet.2011.03.009. [DOI:10.1016/j.cmet.2011.03.009]
27. Liao, C. D., Hung, W. L., Jan, K. C., Yeh, A. I., Ho, C. T., & Hwang, L. S. (2010). Nano/sub-microsized lignan glycosides from sesame meal exhibit higher transport and absorption efficiency in Caco-2 cell monolayer. Food Chemistry, 119(3), 896-902. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2009.07.056 [DOI:10.1016/j.foodchem.2009.07.056.]
28. Liu, Z. H., Lu, L., Li, S. F., Zhang, L. Y., Xi, L., Zhang, K. Y., & Luo, X. G. (2011). Effects of supplemental zinc source and level on growth performance, carcass traits, and meat quality of broilers. Poultry Science, 90(8), 1782-1790. https://doi.org/10.3382/ps.2010-01215 [DOI:10.3382/ps.2010-01215.]
29. Lotfi, L., Zaghari, M., Zeinoddini, S., Shivazad, M., & Davoodi, D. (2014). Comparison dietary nano and micro manganese on broilers performance. In Proceedings of the 5th International Conference on Nanotechnology: Fundamentals and Applications, (Vol. 293).
30. Mahmoud, U. T. (2012). Silver nanoparticles in poultry production. Journal of Advanced Veterinary Research, 2(4), 303-306.
31. Marappan, G., Beulah, P., Kumar, R. D., Muthuvel, S., & Govindasamy, P. (2017). Role of nanoparticles in animal and poultry nutrition: modes of action and applications in formulating feed additives and food processing. International Journal of Pharmacology, 13(7), 724-731. https://DOI: 10.3923/ijp.2017.724.731 [DOI:10.3923/ijp.2017.724.731]
32. Mirghelenj, S.A., Golian, A., Behroozlak, M. A., & Moradi, S. (2016). Effects of different fat sources in finisher diet of broiler chickens on performance, fat deposition and blood metabolites. Iranian Journal of Applied Animal Science, 6, 165-172.
33. Mohammadi, H., Farzinpour, A., & Vaziry, A. (2017). Reproductive performance of breeder quails fed diets supplemented with L‐cysteine‐coated iron oxide nanoparticles. Reproduction in Domestic Animals, 52(2), 298-304. https://doi.org/10.1111/rda.12902 [DOI:10.1111/rda.12902.]
34. Mohammadi, V., Ghazanfari, S., Mohammadi-Sangcheshmeh, A., & Nazaran, M. H. (2015). Comparative effects of zinc-nano complexes, zinc-sulphate and zinc-methionine on performance in broiler chickens. British Poultry Science, 56(4), 486-493. https://doi.org/10.1080/00071668.2015.1064093 [DOI:10.1080/00071668.2015.1064093.]
35. Mottaghitalab, M., Mirzavandi Chegeni, M., Hhosseini Moghadam, S. H., & Golshekan, M. (2019). Effects of in ovo injection of different manganese sources on performance and tibia characteristics of broilers. Iranian Journal of Animal Science, 49(4), 527-534. https://doi 10.22059/ijas.2019.264711.653658
36. Mroczek-Sosnowska, N. A., Batorska, M. A., Lukasiewicz, M., Wnuk, A. G., Sawosz, E., Jaworski, S. Ł., & Niemiec, J. (2013). Effect of nanoparticles of copper and copper sulfate administered in ovo on hematological and biochemical blood markers of broiler chickens. Annals of Warsaw University of Life Sciences-SGGW. Animal Science, (52), 141-149.
37. Mroczek‐Sosnowska, N., Łukasiewicz, M., Wnuk, A., Sawosz, E., Niemiec, J., Skot, A., & Chwalibog, A. (2016). In ovo administration of copper nanoparticles and copper sulfate positively influences chicken performance. Journal of the Science of Food and Agriculture, 96(9), 3058-3062. https://doi.org/10.1002/jsfa.7477 [DOI:10.1002/jsfa.7477.]
38. Naz, S., Idris, M., Khalique, M. A., Zia-Ur-Rahman, Alhidary, I. A., Abdelrahman, M. M., & Ahmad, S. (2016). The activity and use of zinc in poultry diets. World's Poultry Science Journal, 72(1), 159-167. https://doi.org/10.1017/S0043933915002755 [DOI:10.1017/S0043933915002755.]
39. Nikonov, I. N., Folmanis, Y. G., Folmanis, G. E., Kovalenko, L. V., Laptev, G. Y., Egorov, I. A., and Tananaev, I. G. (2011). Iron nanoparticles as a food additive for poultry. In Doklady Biological Sciences, (Vol. 440, No. 1, p. 328). Springer Nature BV. http://DOI: 10.1134/S0012496611050188 [DOI:10.1134/S0012496611050188]
40. Pandav, P. V., & Puranik, P. R. (2015). Trials on metal enriched Spirulina platensis supplementation on poultry growth. Global Journal of Bio-Science and BioTechnology, 4, 128-134.
41. Park, S. Y., Birkhold, S. G., Kubena, L. F., Nisbet, D. J., & Ricke, S. C. (2004). Review on the role of dietary zinc in poultry nutrition, immunity, and reproduction. Biological Trace Element Research, 101, 147-163. [DOI:10.1385/BTER:101:2:147]
42. Payvastegan, S., Farhoomand, P., & Delfani, N. (2013). Growth performance, organ weights and, blood parameters of broilers fed diets containing graded levels of dietary canola meal and supplemental copper. The Journal of Poultry Science, 50(4), 354-363. https://doi.org/10.2141/jpsa.0130006 [DOI:10.2141/jpsa.0130006.]
43. Saki, A. A., Abbasinezhad, M., & Rafati, A. A. (2014). Iron nanoparticles and methionine hydroxy analogue chelate in ovo feeding of broiler chickens. International Journal of Nanoscience and Nanotechnology, 10(3), 187-196.
44. Scott, A., Vadalasetty, K. P., Sawosz, E., Łukasiewicz, M., Vadalasetty, R. K. P., Jaworski, S., & Chwalibog, A. (2016). Effect of copper nanoparticles and copper sulphate on metabolic rate and development of broiler embryos. Animal Feed Science and Technology, 220, 151-158. https://doi.org/10.1016/j.anifeedsci.2016.08.009 [DOI:10.1016/j.anifeedsci.2016.08.009.]
45. Sharma, V., Anderson, D., & Dhawan, A. (2012). Zinc oxide nanoparticles induce oxidative DNA damage and ROS-triggered mitochondria mediated apoptosis in human liver cells (HepG2). Apoptosis, 17, 852-870. [DOI:10.1007/s10495-012-0705-6]
46. Sizova, E., Miroshnikov, S., Lebedev, S. V., Kudasheva, A., & Ryabov, N. (2016). To the development of innovative mineral additives based on alloy of Fe and Co antagonists as an example. Agricultural Biology, 51(4), 553-62. https:// doi: 10.15389/agrobiology.2016.4.553rus. [DOI:10.15389/agrobiology.2016.4.553rus]
47. Sizova, E., Yausheva, E., Kosyan, D., & Miroshnikov, S. (2015). Growth enhancement by intramuscular injection of elemental iron nano-and microparticles. Modern Applied Science, 9(10), 17. https:// doi:10.5539/mas. v9n10p17. [DOI:10.5539/mas.v9n10p17]
48. Suttle, N. F. (2010). Iron. In: Mineral Nutrition of Livestock, 4th Edition. CABI Publishing, Wallingford, Oxfordshire, USA. pp. 334-354. [DOI:10.1079/9781845934729.0334]
49. Tufarelli, V., & Laudadio, V. (2017). Manganese and its role in poultry nutrition: an overview. http:// DOI: 10.18006/2017.5(6).749.754 [DOI:10.18006/2017.5(6).749.754]
50. Underwood, E. J. (1977). Trace elements in human and animal nutrition. 4th Edition. Academic Press, New York, San Francisco. [DOI:10.1016/B978-0-12-709065-8.50023-7]
51. Upadhaya, S. D., Lee, B. R., & Kim, I. H. (2016). Effects of ionised or chelated water-soluble mineral mixture supplementation on growth performance, nutrient digestibility, blood characteristics, meat quality and intestinal microbiota in broilers. British Poultry Science, 57(2), 251-256. https://doi.org/10.1080/00071668.2016.1143915 [DOI:10.1080/00071668.2016.1143915.]
52. Vadalasetty, K. P., Lauridsen, C., Engberg, R. M., Vadalasetty, R., Kutwin, M., Chwalibog, A., & Sawosz, E. (2018). Influence of silver nanoparticles on growth and health of broiler chickens after infection with Campylobacter jejuni. BMC Veterinary Research, 14(1), 1-11. https:// DOI 10.1186/s12917-017-1323-x. [DOI:10.1186/s12917-017-1323-x]
53. Wang, C., Wang, M. Q., Ye, S. S., Tao, W. J., & Du, Y. J. (2011). Effects of copper-loaded chitosan nanoparticles on growth and immunity in broilers. Poultry Science, 90(10), 2223-2228. https://doi.org/10.3382/ps.2011-01511 [DOI:10.3382/ps.2011-01511.]
54. Wijnhoven, S. W., Peijnenburg, W. J., Herberts, C. A., Hagens, W. I., Oomen, A. G., Heugens, E. H., & Geertsma, R. E. (2009). Nano-silver-a review of available data and knowledge gaps in human and environmental risk assessment. Nanotoxicology, 3(2), 109-138. https://doi.org/10.1080/17435390902725914 [DOI:10.1080/17435390902725914.]
55. Yan, F., & Waldroup, P. W. (2006). Evaluation of Mintrex® manganese as a source of manganese for young broilers. International Journal of Poultry Science, 5(8), 708-713. [DOI:10.3923/ijps.2006.708.713]
56. Zavala, G., Long, K. Z., García, O. P., del Carmen Caamaño, M., Aguilar, T., Salgado, L. M., & Rosado, J. L. (2013). Specific micronutrient concentrations are associated with inflammatory cytokines in a rural population of Mexican women with a high prevalence of obesity. British Journal of Nutrition, 109(4), 686-694. [DOI:10.1017/S0007114512001912]
57. Zerehdaran, A., Vereijken, A. L., Van Arendok, J. A., & Van der Waaij, E. H. (2004). Estimation of genetic parameters for fat deposition and carcass traits in broilers. Poultry Science, 83, 521-525. https://doi.org/10.1093/ps/83.4.521 [DOI:10.1093/ps/83.4.521.]
58. Zhang, J., Yu, C, Li, Z., Li, J., Chen, Y., Wang, T., & Wang, C. (2022). Effects of zinc oxide nanoparticles on growth, intestinal barrier, oxidative status and mineral deposition in 21-day-old broiler chicks. Biological Trace Element Research, 200(4), 1826-1834. [DOI:10.1007/s12011-021-02771-6]
59. Zhao, C. Y., Tan, S. X., Xiao, X. Y., Qiu, X. S., Pan, J. Q., & Tang, Z. X. (2014). Effects of dietary zinc oxide nanoparticles on growth performance and antioxidative status in broilers. Biological Trace Element Research, 160, 361-367. [DOI:10.1007/s12011-014-0052-2]
60. Zhou, X., & Wang, Y. J. (2011). Influence of dietary nano elemental selenium on growth performance, tissue selenium distribution, meat quality, and glutathione peroxidase activity in Guangxi Yellow chicken. Poultry Science, 90(3), 680-686. https://doi.org/10.3382/ps.2010-00977 [DOI:10.3382/ps.2010-00977.]
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پژوهشهای تولیدات دامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Research On Animal Production

Designed & Developed by : Yektaweb