1- گروه علوم دامی، دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
چکیده: (871 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: به طور کلی عواملی هم چون عفونت های سیستم تنفسی، تنش های محیطی، استرس گرمایی مزمن، عفونتهای انگلی رودهای، اختلالات تغذیهای، بیماری کبد و افزایش دفعات تخمک ریزی (همراه با حمله عوامل میکروبی) باعث ایجاد التهاب مزمن در تخمدان میشوند که در مرغهای مسنتر، این التهابِ تخمدانی شدیدتر است. التهاب مزمن یک پاسخ مداوم و طولانی مدت میزبان به محرک های التهابی است. با افزایش سن مرغ های تخمگذار، تغییرات ریزساختاری فولیکولها همراه با علامتهای التهاب و استرس اکسیداتیو گزارش شده اند. عوارض التهابی مرتبط با سن در مرغ های مادر گوشتی میتوانند با ایجاد عدم تعادل میان ژنهای پیشالتهابی (مانند IL-1β، IL-6، TNF-α و COX-2) و ژنهای ضد التهابی (نظیر IL-10 و TGF-β)، کارایی تولیدمثلی، ویژگی های تخم مرغ و وضعیت متابولیکی را مختل کنند. در سالهای اخیر، سه رویکرد غیر استروئیدی نظیر عصارهی پوست درخت بید (دارای سالیسین)، برهموم و داروی ضدالتهاب انتخابیِ COX-2 (سلوکسیب) برای کاهش التهاب و تغییرات بیان ژنهای مرتبط با التهاب مورد توجه قرار گرفتهاند. عصاره سالیکس و برخی از اجزای آن دارای خواص ضدالتهابی، ضد تکثیر و ضد میکروبی قوی است. به نظر می رسد که عوارض جانبی آن در مقایسه با داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی از جمله آسپرین کمتر باشند. بره موم مادهای چسبنده است که توسط زنبور عسل کارگر از صمغ گیاهان جمع آوری و با موم و سایر اجزاء ترکیب می شود. طور کلی، بره موم به عنوان یک ماده ضد التهابی با مهار و تنظیم کم سایتوکین های پیش التهابیِ مرتبط با آن ها مانند IL-1β وIL-6 عمل می کند. از سوی دیگر، سلوکسیب با مهار انتخابی COX-2 و در نتیجه کاهش سنتز پروستاگلاندینها، الگوی بیان ژنهای التهابی را به نفع خاموشیِ پاسخهای مخرّب تغییر میدهد. داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی به طور گسترده مورد استفاده قرار می گیرند و سمیت کمتر کوکسیب ها در دستگاه گوارش نشان دهنده یک مزیت بالقوه مهم نسبت به غیر انتخابی است. هدف از این پژوهش، بررسی اثر این سه رویکرد تولید فاکتورهای ضد التهابی، کاهش و کنترل التهاب در اواخر دوره تخم گذاری در مرغ مادر گوشتی بود.
مواد و روش ها: برای انجام این پژوهش، تعداد ۸۰ قطعه مرغ و ۱۰ قطعه خروس نژاد راس (سن مرغ های مادر ۵۲ هفته با میانگین وزنِ ۳۸۶۰ گرم) در سالن پرورش طیور به مدت پنج هفته (هفته اول سازگاری و چهار هفته آزمایش تیمارها) در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار و چهار تکرار نگهداری شدند. تیمارهای آزمایشی شاملِ تیمار اول: شاهد با تغذیه جیره پایه، تیمار دوم: جیره پایه به علاوه عصاره الکلی بره موم با دوز ۱۰۰ میلی گرم به ازای وزن متابولیک بدن هر مرغ در روز به صورت خوراکی به مرغ ها داده شد؛ تیمار سوم: جیره پایه به علاوه داروی ضد التهاب (غیر استروییدی) سلوکسیب با دوز ۱۵ میلی گرم به ازای وزن متابولیک بدن هر مرغ به صورت خوراکی به مرغ ها داده شد؛ تیمار چهارم: جیره پایه به علاوه عصاره الکلی پوست درخت بید با دوز ۱۵۰ میلی گرم به ازای وزن متابولیک بدن هر مرغ در روز به صورت خوراکی به مرغ ها داده شد. عصاره های بره موم و پوست درخت بید (به صورت پودری) به همراه داروی سلوکسیب برای جلوگیری از اکسید شدن، روزانه به جیره اضافه شدند. همچنین مرغ ها در ۲۴ ساعت، به مدت ۱۴ ساعت در معرض نور قرار گرفتند.
در روز پایانی پژوهش، از یک قطعه مرغ از هر تکرار ۲ میلی لیتر خون از سیاهرگ بال گرفته شد. نمونه ها بلافاصله توسط زنجیره سرد به آزمایشگاه فیزیولوژی منتقل و در فریزر منفی ۸۰ درجه سانتی گراد تا زمان انجام مراحل سنجش بیان ژن نگهداری شدند. ژن های مورد بررسی شامل IGFBp2،IL-1 ، IL-6، IL-10، IGF-1، IGF-2 ، IGF-1R وTNF-α بودند. برای هریک از نمونه ها چرخه آستانه (CT) در دستگاه Real-Time PCR تعیین شد. واکنش با استفاده از آغازگرهای اختصاصی و کیت های مربوطه (شرکت سیناکلون و یکتا تجهیز)، در دستگاه چرخه حرارتی مجهز به سیستم تابش نوری انجام شد. بیان ژن GAPDH به عنوان بیان ژن مرجع مورد استفاده قرار گرفت. داده های به دست آمده برای محاسبه مقدار بیان نسبی ژن ها وارد نرم افزار Excel شدند. برای اندازه گیری بیان نسبی ژن ها، با استفاده از روش 2-ΔΔCT واکاوی اولیه انجام شد. داده های به دست آمده با استفاده از رویه GLM در نرم افزار آماری SAS نسخه 9.1 تجزیه و تحلیل شدند. مقایسه میانگین ها با استفاده از آزمون چند دامنه ای دانکن و سطح معنی داری ۵ درصد انجام شد.
یافته ها: دراین پژوهش، تیمار با عصاره پوست درخت بید موجب افزایش معنیداری در بیان نسبی ژنهای IL-6 وIL-10 شد ( 0/05>P). مصرف عصاره برهموم افزایش معنیداری در بیان نسبی ژنIGF-1 نسبت به سایر تیمارها داشت (0/05>P). هیچ یک از تیمارها، شامل عصارهها و داروی سلوکسیب، اثر معنیداری بر سایر ژنهای مرتبط با فاکتورهای رشد انسولین (IGF-1R،IGF-2 و IGFBP2) نسبت به شاهد نشان ندادند.
نتیجهگیری: یافتههای مطالعه حاضر نشان میدهد که عصاره پوست بید میتواند به عنوان یک عامل ضدالتهاب طبیعی امیدوار کننده برای کاهش پاسخهای التهابی مرتبط با سن در مرغهای مادر گوشتی در اواخر دوره تخمگذاری عمل کند. با این حال، تحقیقات بیشتر شامل سطوح مختلف دوز، دورههای طولانیتر مکملسازی و ارزیابیها در مراحل مختلف تولید برای تأیید اثربخشی آن و ایجاد پروتکلهای کاربردی بهینه مورد نیاز است. با توجه به سن بالای مرغها، وضعیت التهابی پایه زیاد و وجود تنش های محیطی، دوزهای تجویز شده ممکن است برای ایجاد تغییرات قابل توجه در بیان اکثر ژنهای مرتبط با فاکتور رشد شبه انسولین و پیش التهابی کافی نبوده باشند. بنابراین، سطوح بالاتر مکملسازی یا مدت زمان طولانیتر درمان ممکن است برای دستیابی به اثرات قابل اندازهگیری بر روی این نشانگرهای مولکولی ضروری باشد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
فیزیولوژی دریافت: 1404/6/21 | پذیرش: 1404/10/28