تابستان
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
1- بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان بوشهر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بوشهر، ایران
2- بخش تحقیقات علوم دامی، موسسه تحقیقات واکسن و سرمسازی رازی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
2- بخش تحقیقات علوم دامی، موسسه تحقیقات واکسن و سرمسازی رازی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
چکیده: (896 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: جمعیت بالای بز در استان بوشهر نشان دهنده سازگاری مطلوب این گونه با شرایط محیطی منطقه است. بزهای بومی تولیدات پایینی دارند و اغلب، پرورش آن ها صورت صنعتی اقتصادی نیست. از آن جا که هدف اصلی پرورش دام، افزایش سود دامدار است، لازم است تا تولیدات دامداری افزایش پیدا کنند. یکی از راههای افزایش تولیدات دامهای بومی، استفاده از دامهای نر برتر خارجی از طریق آمیختهگری جهت وارد نمودن ژن های مطلوب به گله است. با توجه به اهمیت پرورش بز و نقش آن در تأمین نیازهای پروتئینی جامعه، پروژه آمیخته گری بزهای بومی با بزهای نژاد سانن و آلپاین که دارای خصوصیت چند قلوزایی و رشد مطلوب هستند، به عنوان راهی برای رسیدن به این اهداف، در حال اجرا و توسعه است. بنا بر این، تعیین میزان مناسب مشارکت ژنهای خارجی در آمیختهگری و بررسی عملکرد تولیدی و تولیدمثلی بزهای دورگ در مناطق گرمسیری از پرسشهای کلیدی در برنامههای اصلاح نژاد است. بنا بر این، یکی از سوالات اساسی این است که خصوصیات تولیدی بزهای آمیخته به ویژه در مناطق گرمسیر چگونه است؟
مواد و روشها: در این تحقیق از 9645 رکورد مربوط به زایشهای مختلف و رکوردهای وزن بدن بزهای عدنی و دورگ عدنی × سانن که در ایستگاه اصلاح نژاد بز عدنی تنگستان طی سالهای 1388 تا 1399جمعآوری شده بود، استفاده گردید. دامها در مدت 6 ماه از سال در مرتع چرا کردند و در بقیه ایام سال تغذیه دستی شدند. برنامه جفتگیری حیوانات نیز کنترل شده بود. اطلاعات شناسنامهای هر دام شامل شماره حیوان، شماره پدر، شماره مادر، تاریخ تولد، تاریخ زایش، تاریخهای وزنکشی، جنس بزغالههای متولد شده، تیپ تولد، وزن تولد، وزن 3 ماهگی، وزن 6 ماهگی، وزن 9 ماهگی، وزن 12 ماهگی، تاریخهای رکوردبرداری و سهم نژادی بود. صفات وزن چهار گروه ژنتیکی بز عدنی، آمیخته 25 درصد سانن، آمیخته 50 درصد سانن و آمیخته 75 درصد سانن مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای ویرایش و استخراج فایلهای نهایی رکوردها، از نرمافزار فاکسپرو و اکسل (2010) استفاده گردید و آنالیز رکوردها در نرمافزار R (نسخه 4.1.1) انجام شد. تجزیه آماری صفات رشد با استفاده از مدل خطی عمومی (GLM) و مقایسات گروههای ژنتیکی با آزمون دانکن انجام شدند.
یافتهها: با افزایش سهم نژادی بز سانن در بزهای آمیخته، میانگین همه صفات وزن افزایش یافت و در گروه نژادی 75 درصد سانن به بیشترین مقدار رسید. مقایسه میانگین صفات وزن نشان داد که بین گروههای مختلف ژنتیکی از نظر آماری، تفاوت معنیداری وجود داشت (0/05>P). بیشترین میانگین صفات وزن مربوط به آمیخته با 75 درصد ژنوتیپ سانن بود که با میانگین وزن سایر گروههای نژادی تفاوت معنیداری داشت که این نشان دهنده اثر معنیدار نژاد پدری بر صفات وزن بزغالهها است. با توجه به این که سن شیرگیری 3 ماهگی و سن فروش بزغاله 3 تا 6 ماهگی است، مشاهده میگردد که وزن 3 و 6 ماهگی در بزغالههای آمیخته 75 درصد سانن، بیش از 60 درصد سنگینتر از بزغالههای عدنی است و این مساله برای دامدار بسیار مطلوب است هرچند که باید مدیریت پرورش مناسبتری داشته باشد که با توجه به تورم موجود در جامعه، وزن فروش بیشتر برای پرورشدهندگان بسیار مهم است.
نتیجهگیری: نتایج این تحقیق نشان دادند که بزهای دورگ حاصل از آمیزش بز عدنی و بز سانن در تمام صفات مورد بررسی نسبت به بزهای عدنی برتری داشتند. برای بسیاری از صفات مورد مطالعه، گروه ژنتیکی 75 درصد سهم نژاد سانن در مقایسه با سایر گروههای ژنتیکی برتری داشت و بنابراین این گروه ژنتیکی برای شرایط استان بوشهر پیشنهاد میشود. ضمن این که وزنهای 3 و 6 ماهگی در بزغالههای آمیخته 75 درصد سانن، بیش از 60 درصد سنگینتر از بزغالههای عدنی هستند و این مساله برای دامدار بسیار مطلوب است هر چند که باید مدیریت پرورش مناسبتری داشته باشد که با توجه به تورم موجود در جامعه، وزن فروش بیشتر برای پرورشدهندگان بسیار مهم است. همچنین، باید دقت نمود که در برخی شرایط، بز بومی عملکرد بهتری نسبت به بزهای آمیخته دارد و بنا بر این، آمیختهگری برای هر نژاد و در هر شرایطی نمیتواند باعث بهبود صفات و در نهایت سود نهایی دامدار گردد.
مقدمه و هدف: جمعیت بالای بز در استان بوشهر نشان دهنده سازگاری مطلوب این گونه با شرایط محیطی منطقه است. بزهای بومی تولیدات پایینی دارند و اغلب، پرورش آن ها صورت صنعتی اقتصادی نیست. از آن جا که هدف اصلی پرورش دام، افزایش سود دامدار است، لازم است تا تولیدات دامداری افزایش پیدا کنند. یکی از راههای افزایش تولیدات دامهای بومی، استفاده از دامهای نر برتر خارجی از طریق آمیختهگری جهت وارد نمودن ژن های مطلوب به گله است. با توجه به اهمیت پرورش بز و نقش آن در تأمین نیازهای پروتئینی جامعه، پروژه آمیخته گری بزهای بومی با بزهای نژاد سانن و آلپاین که دارای خصوصیت چند قلوزایی و رشد مطلوب هستند، به عنوان راهی برای رسیدن به این اهداف، در حال اجرا و توسعه است. بنا بر این، تعیین میزان مناسب مشارکت ژنهای خارجی در آمیختهگری و بررسی عملکرد تولیدی و تولیدمثلی بزهای دورگ در مناطق گرمسیری از پرسشهای کلیدی در برنامههای اصلاح نژاد است. بنا بر این، یکی از سوالات اساسی این است که خصوصیات تولیدی بزهای آمیخته به ویژه در مناطق گرمسیر چگونه است؟
مواد و روشها: در این تحقیق از 9645 رکورد مربوط به زایشهای مختلف و رکوردهای وزن بدن بزهای عدنی و دورگ عدنی × سانن که در ایستگاه اصلاح نژاد بز عدنی تنگستان طی سالهای 1388 تا 1399جمعآوری شده بود، استفاده گردید. دامها در مدت 6 ماه از سال در مرتع چرا کردند و در بقیه ایام سال تغذیه دستی شدند. برنامه جفتگیری حیوانات نیز کنترل شده بود. اطلاعات شناسنامهای هر دام شامل شماره حیوان، شماره پدر، شماره مادر، تاریخ تولد، تاریخ زایش، تاریخهای وزنکشی، جنس بزغالههای متولد شده، تیپ تولد، وزن تولد، وزن 3 ماهگی، وزن 6 ماهگی، وزن 9 ماهگی، وزن 12 ماهگی، تاریخهای رکوردبرداری و سهم نژادی بود. صفات وزن چهار گروه ژنتیکی بز عدنی، آمیخته 25 درصد سانن، آمیخته 50 درصد سانن و آمیخته 75 درصد سانن مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای ویرایش و استخراج فایلهای نهایی رکوردها، از نرمافزار فاکسپرو و اکسل (2010) استفاده گردید و آنالیز رکوردها در نرمافزار R (نسخه 4.1.1) انجام شد. تجزیه آماری صفات رشد با استفاده از مدل خطی عمومی (GLM) و مقایسات گروههای ژنتیکی با آزمون دانکن انجام شدند.
یافتهها: با افزایش سهم نژادی بز سانن در بزهای آمیخته، میانگین همه صفات وزن افزایش یافت و در گروه نژادی 75 درصد سانن به بیشترین مقدار رسید. مقایسه میانگین صفات وزن نشان داد که بین گروههای مختلف ژنتیکی از نظر آماری، تفاوت معنیداری وجود داشت (0/05>P). بیشترین میانگین صفات وزن مربوط به آمیخته با 75 درصد ژنوتیپ سانن بود که با میانگین وزن سایر گروههای نژادی تفاوت معنیداری داشت که این نشان دهنده اثر معنیدار نژاد پدری بر صفات وزن بزغالهها است. با توجه به این که سن شیرگیری 3 ماهگی و سن فروش بزغاله 3 تا 6 ماهگی است، مشاهده میگردد که وزن 3 و 6 ماهگی در بزغالههای آمیخته 75 درصد سانن، بیش از 60 درصد سنگینتر از بزغالههای عدنی است و این مساله برای دامدار بسیار مطلوب است هرچند که باید مدیریت پرورش مناسبتری داشته باشد که با توجه به تورم موجود در جامعه، وزن فروش بیشتر برای پرورشدهندگان بسیار مهم است.
نتیجهگیری: نتایج این تحقیق نشان دادند که بزهای دورگ حاصل از آمیزش بز عدنی و بز سانن در تمام صفات مورد بررسی نسبت به بزهای عدنی برتری داشتند. برای بسیاری از صفات مورد مطالعه، گروه ژنتیکی 75 درصد سهم نژاد سانن در مقایسه با سایر گروههای ژنتیکی برتری داشت و بنابراین این گروه ژنتیکی برای شرایط استان بوشهر پیشنهاد میشود. ضمن این که وزنهای 3 و 6 ماهگی در بزغالههای آمیخته 75 درصد سانن، بیش از 60 درصد سنگینتر از بزغالههای عدنی هستند و این مساله برای دامدار بسیار مطلوب است هر چند که باید مدیریت پرورش مناسبتری داشته باشد که با توجه به تورم موجود در جامعه، وزن فروش بیشتر برای پرورشدهندگان بسیار مهم است. همچنین، باید دقت نمود که در برخی شرایط، بز بومی عملکرد بهتری نسبت به بزهای آمیخته دارد و بنا بر این، آمیختهگری برای هر نژاد و در هر شرایطی نمیتواند باعث بهبود صفات و در نهایت سود نهایی دامدار گردد.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
