1- بخش تحقیقات تغذیه و فیزیولوژی دام و طیور، موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
2- بخش تحقیقات تغذیه و فیزیولوژی دام و طیور، مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
3- مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
4- عضو گروه تحقیق و توسعه شرکت دام و طیور کوروش، تهران، ایران
چکیده: (757 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: در دهههای اخیر، صنعت طیور جهانی با چالشهای متعددی بهویژه محدودیتهای فزاینده قانونی و نگرانیهای عمومی نسبت به استفاده از آنتیبیوتیکهای محرک رشد مواجه شده است. این محدودیتها عمدتاً ناشی از خطر بروز مقاومتهای میکروبی و تهدید سلامت عمومی هستند و ضرورت جستجوی جایگزینهای ایمن و مناسب را پررنگتر ساخته اند. در این میان، پریبیوتیکها به عنوان ترکیبات غیر قابل هضم که بستر مناسبی را برای رشد باکتریهای مفید روده فراهم میکنند، توجه فراوانی را به خود جلب کردهاند. شواهد پژوهشی نشان دادهاند که مصرف این ترکیبات میتواند با افزایش جمعیت میکروبی مفید، تولید اسیدهای چرب کوتاه زنجیر، تحریک سیستم ایمنی و بهبود ویژگیهای ریختشناختی روده، عملکرد کلی طیور را ارتقاء بخشد. با این حال، نتایج مطالعات انجام شده در این زمینه همواره یکسان و قطعی نبوده اند. این نا همگونی در نتایج احتمالاً نشان می دهد که اثربخشی پریبوتیک ها تحت تأثیر نوع، مقدار مصرف و شرایط پرورش قرار می گیرد. از آن جا که محصولات ترکیبی جدید ممکن است اثرات متفاوتتری نسبت به پریبیوتیکهای منفرد داشته باشند، ارزیابی آنها اهمیتی دوچندان دارد. بر همین اساس، یک مکمل پریبیوتیکی تولید شده بر پایه ترکیب اینولین و دیواره سلولی مخمر ممکن است پاسخی کاربردی به نیاز صنعت طیور برای محرک های رشد غیر آنتی بیوتیکی باشد. لذا، این پژوهش با هدف ارزیابی اثرات یک پری بیوتیک ترکیبی بر صفات تولیدی، جمعیت میکروبی و ویژگیهای ریختشناختی روده جوجههای گوشتی طراحی و اجرا شد.
مواد و روش ها: پژوهش حاضر با استفاده از 750 قطعه جوجه یک روزه سویه راس 308 (مخلوط دو جنس با نسبت مساوی) در قالب طرح کاملاً تصادفی با پنج تیمار، پنج تکرار و 30 قطعه جوجه در هر تکرار (پن) انجام شد. گروه های آزمایشی شامل پرندگان دریافت کننده: 1) جیره پایه فاقد پری بیوتیک (شاهد)، 2 تا 4) جیره های پایه حاوی پری بیوتیک پرولین (بر پایه اینولین و دیوار سلولی مخمر ساکارومایسس سرویسیه) به ترتیب به میزان 500، 750 و 1000 گرم در تن و 5) جیره پایه حاوی آنتی بیوتیک (زینک باسیتراسین) به میزان 1000 گرم در تن خوراک بودند که از سن 1 تا 42 روزگی در اختیار پرندگان قرار گرفتند. در پایان هر دوره پرورش (سنین 10، 24 و 42 روزگی)، وزنکشی گروهی و اندازهگیری خوراک مصرفی هر تکرار انجام و تلفات روزانه ثبت و توزین شدند تا ضریب تبدیل غذایی، درصد ماندگاری، شاخص تولید و هزینه خوراک مصرفی به ازای هر کیلوگرم وزن زنده محاسبه شوند. در سن ۴۲ روزگی، از دو پرنده در هر واحد آزمایشی خونگیری و تیتر آنتیبادی علیه واکسنهای بیماری های نیوکاسل و آنفلوآنزا به روش مهار هماگلوتیناسیون تعیین شد. علاوه بر این، از یک پرنده دیگر در هر تکرار خونگیری با سرنگ حاوی هپارین انجام شد تا شمارش تفریقی گلبولهای سفید انجام و نسبت هتروفیل به لنفوسیت محاسبه شود. در همین سن، دو پرنده با وزن نزدیک به میانگین هر گروه کشتار و محتوای ایلئوم آن ها جمع آوری شد تا جمعیت میکروبی شامل لاکتوباسیلوسها، کلیفرمها و باکتریهای گرم منفی در محیطهای کشت اختصاصی شمارش شوند. همچنین، نمونههای بافت بخش میانی ژژونوم پس از جداسازی، با هماتوکسیلین و ائوزین رنگآمیزی شدند و ویژگیهای ریختشناختی شامل طول و ضخامت پرز، عمق کریپت، نسبت طول پرز به عمق کریپت و مساحت سطح پرز محاسبه شدند. کلیه دادهها با رویه GLM نرمافزار SAS نسخه 9/4 مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند و مقایسه میانگینها با آزمون دانکن در سطح معنی داری ۵ درصد انجام گرفت. علاوه بر این، برای تعیین روابط خطی یا درجه دوم بین سطوح مصرف پری بیوتیک، داده ها مورد آنالیز اورتوگونال قرار گرفتند و معنی دار بودن آن در سطح 5 درصد گزارش شد.
یافته ها: در سن 10 روزگی افزودن 750 گرم در تن خوراک پری بیوتیک سبب بهبود معنی دار وزن بدن و ضریب تبدیل غذایی جوجه های گوشتی نسبت به سایر گروه های آزمایشی شد (0.05>P). این در حالی بود که در سن 24 روزگی، کمترین ضریب تبدیل غذایی مربوط به گروه دریافت کننده 500 گرم پری بیوتیک بود و اختلاف آن با گروه های شاهد و مصرف کننده 750 گرم پری بیوتیک در تن خوراک معنی دار بود (0.05>P). در سن 42 روزگی، افزودن 500 گرم پری بیوتیک به هر تن خوراک سبب بهبود معنی دار وزن بدن، ضریب تبدیل غذایی و شاخص تولید نسبت به گروه شاهد شد (0.05>P). درصد ماندگاری در گروه های مصرف کننده 1000 گرم در تن پری بیوتیک و آنتی بیوتیک بالاتر از سایر گروه های آزمایشی بود (0.05>P). کمترین هزینه خوراک مصرفی بهترتیب در گروه های مصرف کننده 500 گرم در تن پری بیوتیک و آنتی بیوتیک مشاهده شد و اختلاف گروه اول نسبت به سایر گروههای آزمایشی بهجز آنتیبیوتیک معنیدار بود (0.05>P). استفاده از سطوح مختلف پری بیوتیک در جیره اثر معنی داری بر خوراک مصرفی (در دورهه ای مختلف پرورش)، تیتر آنتی بادی در پاسخ به واکسیناسیون علیه ویروس بیماری های نیوکاسل و آنفلوآنزا و نیز شمارش تفریقی گلبول های سفید خون نداشت (0/05<P). بیشترین مساحت سطح پرزهای ژنونوم بین گروه های دریافت کننده پری بیوتیک، در پرندگان مصرف کننده 750 گرم در تن خوراک مشاهده شد (0.05>P). افزودن سطوح مختلف پری بیوتیک به صورت خطی و درجه دوم سبب افزایش معنی دار جمعیت لاکتوباسیلوس های موجود در محتویات ایلئوم شد (0.05>P).
نتیجه گیری: به طور کلی، استفاده از پری بیوتیک به عنوان یک جایگزین مناسب برای آنتی بیوتیک محرک رشد، صفات تولیدی، ویژگی های ریخت شناختی و جمعیت میکروبی روده جوجه های گوشتی را بهبود داد. با در نظر گرفتن کاهش هزینه خوراک مصرفی به ازای هر کیلوگرم وزن زنده (بیش از 5/5 درصد نسبت به گروه شاهد)، افزودن این محصول به میزان 500 گرم در هر تن خوراک قابل توصیه است.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تغذیه طیور دریافت: 1404/7/13 | پذیرش: 1404/11/17