تابستان
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
1- گروه مهندسی کشاورزی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
چکیده: (784 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: در صنعت پرورش طیور گوشتی، دستیابی به حداکثر عملکرد رشد و سلامت گله، همواره یک چالش اصلی است. در گذشته، استفاده از آنتی بیوتیک های محرک رشد به عنوان یک راهکار رایج برای بهبود عملکرد و کنترل بیماری ها به کار می رفت. اما با ممنوعیت استفاده از این آنتی بیوتیک ها به دلیل ایجاد مقاومت های باکتریایی و باقی مانده های مضر در محصولات دامی، نیاز فوری به یافتن جایگزین های طبیعی و ایمن احساس می شود. گیاهان دارویی به دلیل دارا بودن ترکیبات فعال زیستی (مانند فلاونوئیدها، ترپنوئیدها و ترکیبات فنلی) با خواص آنتی اکسیدانی، ضد التهابی و ضد میکروبی، پتانسیل بالایی به عنوان محرک رشد طبیعی دارند. دستگاه گوارش طیور به عنوان یکی از مهمترین سیستمهای بدن، نقش محوری در جذب مواد مغذی و رشد سریع جوجهها ایفا میکند. تحقیقات نشان دادهاند که توسعه و تکامل این دستگاه در روزهای اولیه زندگی، تأثیر مستقیم و معناداری بر عملکرد نهایی پرنده دارد. در سالهای اخیر، استفاده از افزودنیهای غذایی در جیره طیور با هدف بهبود فرآیندهای هضم و جذب، افزایش بازدهی رشد و تقویت سیستم ایمنی گسترش یافته است. آنتیبیوتیکها به عنوان محرکهای رشد، سالها در این صنعت مورد استفاده قرار گرفتهاند، اما چالشهای ناشی از مصرف طولانی مدت آن ها از جمله مقاومت میکروبی، باقیمانده دارویی در محصولات و تهدید سلامت عمومی، ضرورت یافتن جایگزینهای مناسب را دوچندان کرده است. این پژوهش با هدف بررسی اثرات سطوح مختلف مخلوط گیاهان دارویی سرخارگل (اکیناسه)، مریمگلی، مرزه و رزماری بر شاخصهای عملکردی، ریختشناسی روده و پاسخ ایمنی جوجههای گوشتی طراحی و اجرا شد.
مواد و روشها: این مطالعه تجربی با استفاده از ۳۰۰ قطعه جوجه یکروزه گوشتی نژاد راس ۳۰۸ در قالب یک طرح کاملاً تصادفی انجام شد. جوجهها پس از سازگاری با محیط، به پنج تیمار آزمایشی شامل تیمار 1)گروه شاهد (بدون دریافت عصاره گیاهی)، تیمار 2) گروه دریافت کننده 0/5 درصد مخلوط گیاهان دارویی، تیمار 3) گروه دریافت کننده 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی، تیمار 4) گروه دریافت کننده 1/5 درصد مخلوط گیاهان دارویی، و تیمار 5) گروه دریافت کننده 2 درصد مخلوط گیاهان دارویی تقسیم شدند. مخلوط گیاهان دارویی به صورت حل شده در آب آشامیدنی در اختیار جوجه ها قرار گرفت. دوره پرورش ۴۲ روزه در شرایط استاندارد دما، رطوبت و تهویه انجام شد. جیرههای غذایی براساس نیازهای تغذیهای جوجههای گوشتی و با استفاده از مواد اولیه با کیفیت فرموله شدند. در طول آزمایش، پارامترهای عملکردی شامل افزایش وزن روزانه، مصرف خوراک و ضریب تبدیل غذایی بهصورت هفتگی اندازهگیری و محاسبه شدند. در پایان دوره، نمونهبرداری از بخشهای مختلف روده (دوازدهه، ژژنوم و ایلئوم) برای بررسی ویژگیهای ریختشناسی شامل طول و عرض پرزها، عمق کریپتها و نسبت ارتفاع پرز به عمق کریپت انجام شد. همچنین، برای ارزیابی پاسخ ایمنی، تیتر آنتیبادی علیه آنتیژنهای رایج در جوجهها اندازهگیری شد. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزارهای آماری مناسب و آزمونهای مقایسهای انجام گرفت.
یافتهها: در دوره آغازین، گروه دریافت کننده 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی بالاترین افزایش وزن را داشت و کمترین افزایش وزن مربوط به گروه دریافت کننده 2 درصد مخلوط گیاهان دارویی بود. در دوره آغازین، ضریب تبدیل تیمار 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی دارای بهترین ضریب تبدیل خوراک بود. در دوره رشد، تیمار حاوی 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی دارای بهترین ضریب تبدیل و تیمار حاوی 2 درصد مخلوط گیاهان دارویی دارای بدترین ضریب تبدیل خوراک بودند. تیمار حاوی 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی دارای بالاترین طول دئودنوم بود و کمترین طول دئودنوم برای تیمار شاهد ثبت شد. در مقابل، عمق کریپت دارای تفاوت معنیدار بود. تیمار حاوی 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی بیشترین عمق کریپت دئودنوم و تیمار با 2 درصد مخلوط گیاهان دارویی کمترین عمق کریپت دئودنوم را داشتند. تیمار حاوی 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی دارای بیشترین عرض ژژنوم و تیمار شاهد دارای کمترین عرض ژژنوم بودند. بیشترین و کمترین عمق کریپت ژژنوم به ترتیب مربوط به تیمار دریافت کننده 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی و تیمار شاهد بودند. تیمار حاوی 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی دارای بالاترین مقادیر طول، عرض و عمق کریپت ایلئوم بود.
نتیجهگیری: یافتههای این مطالعه بهوضوح نشان میدهند که استفاده بهینه از گیاهان دارویی میتواند جایگزین مناسبی برای آنتیبیوتیکهای محرک رشد باشد. غلظت ۱ درصد مخلوط گیاهان دارویی مورد مطالعه با بهبود شاخصهای رشد، ارتقای سلامت و یکپارچگی ساختمان روده و تقویت سیستم ایمنی، بهترین نتایج را به دنبال داشت. با این حال، توجه به دوز مصرفی از اهمیت ویژهای برخوردار است، چرا که طبق نتایج حاضر، غلظتهای بالاتر ممکن است اثرات معکوس داشته باشند.
مقدمه و هدف: در صنعت پرورش طیور گوشتی، دستیابی به حداکثر عملکرد رشد و سلامت گله، همواره یک چالش اصلی است. در گذشته، استفاده از آنتی بیوتیک های محرک رشد به عنوان یک راهکار رایج برای بهبود عملکرد و کنترل بیماری ها به کار می رفت. اما با ممنوعیت استفاده از این آنتی بیوتیک ها به دلیل ایجاد مقاومت های باکتریایی و باقی مانده های مضر در محصولات دامی، نیاز فوری به یافتن جایگزین های طبیعی و ایمن احساس می شود. گیاهان دارویی به دلیل دارا بودن ترکیبات فعال زیستی (مانند فلاونوئیدها، ترپنوئیدها و ترکیبات فنلی) با خواص آنتی اکسیدانی، ضد التهابی و ضد میکروبی، پتانسیل بالایی به عنوان محرک رشد طبیعی دارند. دستگاه گوارش طیور به عنوان یکی از مهمترین سیستمهای بدن، نقش محوری در جذب مواد مغذی و رشد سریع جوجهها ایفا میکند. تحقیقات نشان دادهاند که توسعه و تکامل این دستگاه در روزهای اولیه زندگی، تأثیر مستقیم و معناداری بر عملکرد نهایی پرنده دارد. در سالهای اخیر، استفاده از افزودنیهای غذایی در جیره طیور با هدف بهبود فرآیندهای هضم و جذب، افزایش بازدهی رشد و تقویت سیستم ایمنی گسترش یافته است. آنتیبیوتیکها به عنوان محرکهای رشد، سالها در این صنعت مورد استفاده قرار گرفتهاند، اما چالشهای ناشی از مصرف طولانی مدت آن ها از جمله مقاومت میکروبی، باقیمانده دارویی در محصولات و تهدید سلامت عمومی، ضرورت یافتن جایگزینهای مناسب را دوچندان کرده است. این پژوهش با هدف بررسی اثرات سطوح مختلف مخلوط گیاهان دارویی سرخارگل (اکیناسه)، مریمگلی، مرزه و رزماری بر شاخصهای عملکردی، ریختشناسی روده و پاسخ ایمنی جوجههای گوشتی طراحی و اجرا شد.
مواد و روشها: این مطالعه تجربی با استفاده از ۳۰۰ قطعه جوجه یکروزه گوشتی نژاد راس ۳۰۸ در قالب یک طرح کاملاً تصادفی انجام شد. جوجهها پس از سازگاری با محیط، به پنج تیمار آزمایشی شامل تیمار 1)گروه شاهد (بدون دریافت عصاره گیاهی)، تیمار 2) گروه دریافت کننده 0/5 درصد مخلوط گیاهان دارویی، تیمار 3) گروه دریافت کننده 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی، تیمار 4) گروه دریافت کننده 1/5 درصد مخلوط گیاهان دارویی، و تیمار 5) گروه دریافت کننده 2 درصد مخلوط گیاهان دارویی تقسیم شدند. مخلوط گیاهان دارویی به صورت حل شده در آب آشامیدنی در اختیار جوجه ها قرار گرفت. دوره پرورش ۴۲ روزه در شرایط استاندارد دما، رطوبت و تهویه انجام شد. جیرههای غذایی براساس نیازهای تغذیهای جوجههای گوشتی و با استفاده از مواد اولیه با کیفیت فرموله شدند. در طول آزمایش، پارامترهای عملکردی شامل افزایش وزن روزانه، مصرف خوراک و ضریب تبدیل غذایی بهصورت هفتگی اندازهگیری و محاسبه شدند. در پایان دوره، نمونهبرداری از بخشهای مختلف روده (دوازدهه، ژژنوم و ایلئوم) برای بررسی ویژگیهای ریختشناسی شامل طول و عرض پرزها، عمق کریپتها و نسبت ارتفاع پرز به عمق کریپت انجام شد. همچنین، برای ارزیابی پاسخ ایمنی، تیتر آنتیبادی علیه آنتیژنهای رایج در جوجهها اندازهگیری شد. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزارهای آماری مناسب و آزمونهای مقایسهای انجام گرفت.
یافتهها: در دوره آغازین، گروه دریافت کننده 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی بالاترین افزایش وزن را داشت و کمترین افزایش وزن مربوط به گروه دریافت کننده 2 درصد مخلوط گیاهان دارویی بود. در دوره آغازین، ضریب تبدیل تیمار 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی دارای بهترین ضریب تبدیل خوراک بود. در دوره رشد، تیمار حاوی 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی دارای بهترین ضریب تبدیل و تیمار حاوی 2 درصد مخلوط گیاهان دارویی دارای بدترین ضریب تبدیل خوراک بودند. تیمار حاوی 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی دارای بالاترین طول دئودنوم بود و کمترین طول دئودنوم برای تیمار شاهد ثبت شد. در مقابل، عمق کریپت دارای تفاوت معنیدار بود. تیمار حاوی 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی بیشترین عمق کریپت دئودنوم و تیمار با 2 درصد مخلوط گیاهان دارویی کمترین عمق کریپت دئودنوم را داشتند. تیمار حاوی 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی دارای بیشترین عرض ژژنوم و تیمار شاهد دارای کمترین عرض ژژنوم بودند. بیشترین و کمترین عمق کریپت ژژنوم به ترتیب مربوط به تیمار دریافت کننده 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی و تیمار شاهد بودند. تیمار حاوی 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی دارای بالاترین مقادیر طول، عرض و عمق کریپت ایلئوم بود.
نتیجهگیری: یافتههای این مطالعه بهوضوح نشان میدهند که استفاده بهینه از گیاهان دارویی میتواند جایگزین مناسبی برای آنتیبیوتیکهای محرک رشد باشد. غلظت ۱ درصد مخلوط گیاهان دارویی مورد مطالعه با بهبود شاخصهای رشد، ارتقای سلامت و یکپارچگی ساختمان روده و تقویت سیستم ایمنی، بهترین نتایج را به دنبال داشت. با این حال، توجه به دوز مصرفی از اهمیت ویژهای برخوردار است، چرا که طبق نتایج حاضر، غلظتهای بالاتر ممکن است اثرات معکوس داشته باشند.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
