1- گروه تولید و ژنتیک گیاهی ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2- گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
چکیده: (344 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: در صنعت پرورش مرغ تخم گذار، کشتار جوجه های نر یک روزه، علاوه بر ایجاد نگرانی های اخلاقی، زیان اقتصادی قابل توجهی دارد. اگر بتوان در صنعت مرغ تخم گذار فقط جوجه های ماده و در صنعت مرغ گوشتی فقط جوجه های نر تولید کرد، هزینه ها کاهش و عملکرد افزایش می یابد. پژوهشگران بهدنبال روش هایی هستند تا بتوان جنسیت جوجه ها را تحت تأثیر قرار داد. مطالعات متعددی اثرات تزریق هورمون های استروئیدی بر جنسیت فرزندان را بررسی کرده اند و نشان داده اند که جنسیت طیور با این روش تا حدودی تحت تأثیر قرار می گیرد. با اینحال، روش های تزریق می توانند تنش زیادی را در پرندگان ایجاد کنند و این مسئله نیاز به بررسی تکنیک های جایگزین و کم تنش تر را ضروری می کند. یکی از این جایگزین ها از طریق تغذیه است. اثر هورمون ها در خوراک طیور و تأثیر آنها بر جنسیت فرزندان هنوز بهخوبی بررسی نشده است و مطالعات محدودی به این موضوع پرداخته اند. با اینحال، برای رسیدن به نتیجه قطعی تحقیقات بیشتر در این زمینه ضروری بهنظر می رسد. این پژوهش ها احتمال داده اند که تأثیر هورمون ها از طریق تغییرات در سطح هورمون های خونی اعمال می شود، اما مکانیسم دقیق این فرآیند همچنان ناشناخته باقی مانده است. علاوه بر این، مطالعات مختلف تأثیر استروژن های گیاهی در خوراک بر هورمون های استروییدی را گزارش کرده اند و برخی حتی اثرات تزریق آنها در مایع آمنیوتیک را بر جنسیت جنین نشان دادهاند. با این وجود، تأثیر استفاده از گیاهان دارویی در خوراک طیور بر جنسیت جوجه ها ناشناخته مانده است. در انسان و برخی دیگر از حیوانات، pH در تعیین جنسیت نقش داشته است، اما داده های مربوط به تأثیر آن بر جنسیت طیور کمیاب هستند. این مطالعه با هدف بررسی اثرات هورمون های جنسی تستوسترون و پروژسترون و گیاهان دارویی سیر و رازیانه بر نسبت جنسیتی جوجه ها، pH تخم مرغ و خون در مرغ های مادر تخم گذار و ارتباط بین جنسیت و pH خون و تخم مرغ انجام شد.
مواد و روش ها: در این مطالعه، از صد قطعه مرغ مادر تخم گذار Hy-Line W80 بهصورت پنج تیمار، پنج تکرار و چهار قطعه مرغ در هر تکرار در قالب طرح کاملاً تصادفی استفاده شد. تیمار های آزمایشی شامل 1- جیره شاهد (بر پایه ذرت-کنجاله سویا)، 2- جیره شاهد + 1 میلی گرم تستوسترون در کیلوگرم جیره، 3- جیره شاهد + 1 میلی گرم پروژسترون در کیلوگرم جیره، 4- جیره شاهد + 400 میلی گرم عصاره خشک رازیانه در کیلوگرم جیره و 5- جیره شاهد + 400 میلی گرم عصاره خشک سیر در کیلوگرم جیره بودند. آزمایش به مدت 5 هفته انجام شد. طی مدت پژوهش، pH تخم مرغ (سفیده و زرده) و خون بهصورت هفتگی با استفاده از pH متر اندازه گیری شد. در پایان پژوهش، کیفیت تخم مرغ بر اساس شاخص زرده، شاخص سفیده، شاخص شکل، درصد زرده، درصد سفیده، نسبت پوسته و واحد ها و ارزیابی شد. برای تعیین جنسیت ژنتیکی، DNA از بافت های جنینی استخراج شد. آغازگر های اختصاصی برای ژن CHD-1 طراحی شدند. سپس، واکنش PCR انجام و محصول PCRتوسط الکتروفورز با ژل آگارز بررسی شد. داده های به دست آمده با استفاده از نرم افزار آماری SAS تجزیه و تحلیل شدند.
یافته ها: نسبت جنس نر توسط تیمار تستوسترون و نسبت جنس ماده توسط تیمار های پروژسترون، رازیانه و سیر در مقایسه با گروه شاهد بهصورت نزدیک به معنی دار افزایش یافتند (0/0565P = ). هفته دارای اثر معنی داری بر pH پلاسما بود. در هفته اول دوره آزمایش، pH پلاسما در تیمار های مختلف در مقایسه با شاهد به صورت معنی دار کاهش یافت. در هفته سوم،pH پلاسما در تیمار پروژسترون در مقایسه با شاهد بهصورت معنی داری افزایش یافت اما تیمار های تستوسترون، رازیانه و سیر تفاوتهای معنیداری با تیمار شاهد نشان ندادند. در سایر هفتهها و در کل دوره اثر تیمار های آزمایشی بر pH پلاسما معنیدار نبود. اثر هفته دارای تأثیر معنی داری بر pHزرده و سفیده بود. در هفته چهارم دوره آزمایش، تیمار های آزمایشی pH سفیده را در مقایسه با شاهد کاهش دادند بهطوریکه pH سفیده در تیمار های عصاره رازیانه و عصاره سیر بهصورت معنی داری در مقایسه با شاهد کاهش یافت. در تیمار های پروژسترون و تستوسترون نیزpH سفیده کاهش یافت اما در مقایسه با شاهد معنی دار نبود. داده های مربوط به pH زرده توسط تیمار های آزمایشی تحت تأثیر قرار نگرفتند (05/0P > ). در سایر هفته ها و در کل دوره آزمایش، pH سفیده و زرده تخممرغ در تیمار های مختلف در مقایسه با تیمار شاهد تفاوت معنی داری را نشان نداد. صفات کیفی تخم مرغ (میانگین ضخامت پوسته، نسبت پوسته، شاخص شکل، شاخص زرده، شاخص سفیده، درصد زرده، درصد سفیده و واحد هاو) نیز تحت تأثیر هیچ کدام از تیمار ها قرار نگرفتند (05/0P > ).
نتیجه گیری: به طور کلی، نتایج این پژوهش نشان دادند که استفاده از هورمون های تستوسترون و پروژسترون، عصاره های سیر و رازیانه در خوراک مرغ های مادر تخم گذار در مقادیر استفاده شده توانست بر نسبت جنسی فرزندان تا حدودی تاثیر بگذارد بدون اینکه تأثیر منفی بر کیفیت تخم مرغ داشته باشند. در هفته اول و سوم، تغییر درpH خون و در هفته چهارم تغییر در pH سفیده تخم مرغ مشاهده شد، با اینحال، در این مطالعه، تأثیر تیمار های آزمایشی بر جنسیت از طریق تأثیر آنها برpH خون یا تخم مرغ نبود. توصیه می شود که تحقیقات بیشتری با استفاده از گونه های مختلف پرندگان تحت شرایط محیطی متفاوت یا در یک دوره زمانی طولانی تر انجام شوند تا رابطه بین جنسیت،pH خون و pH تخم مرغ بهتر درک شود.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تغذیه طیور دریافت: 1404/2/27 | پذیرش: 1404/4/10