1- گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
چکیده: (855 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: پسماندهای کشاورزی علاوه بر تأمین بخشی از خوراک مورد نظر، موجب کاهش هزینه خوراک دام می شوند و نیز خطرات آلودگی محیط زیست را کاهش می دهند. مزیت ضایعات کشاورزی از جمله پوست سیر و پیاز به دلیل فراوانی، در دسترس بودن، تجدیدپذیری و غیر رقابتی بودن آن ها نسبت به مواد غذایی است. پوست سیر دارای ترکیبات لیگنوسلولزی و پلی فنولی است. همچنین، پوست پیاز به عنوان منبعی از ترکیبات طعم دهنده، فیبر نامحلول، کربوهیدرات های غیر ساختاری و پلی فنولی شناخته شده است. بنا بر این، هدف آزمایش حاضر بررسی اثر سطوح مختلف پوست سیر و پیاز بر عملکرد، خصوصیات دستگاه گوارش، فراسنجه های خونی و کیفیت گوشت در جوجه های گوشتی بود.
مواد و روش ها: برای اجرای مطالعه حاضر، مجموعاً 250 قطعه جوجه گوشتی یک روزه سویه راس 308 در قالب طرح کاملاً تصادفی به پنج تیمار، پنج تکرار و 10 قطعه جوجه در هر تکرار از سن 1 تا 42 روزگی اختصاص یافتند. تیمارهای آزمایشی شامل: 1- شاهد (ذرت و کنجاله سویا)، 2- شاهد + 2 درصد پوست سیر، 3- شاهد + 4 درصد پوست سیر، 4- شاهد + 2 درصد پوست پیاز و 5- شاهد + 4 درصد پوست پیاز بودند. ابتدا یک جیره پایه با توجه به نیازمندی های تغذی های جوجه گوشتی سویه راس 308 (2022) بر اساس اسیدآمینه قابل هضم ایلئومی استاندارد شده و الگوی پروتئین ایده آل فرموله شد. جیره غذایی پایه از سن یک تا 42 روزگی برای دوره های آغازین، رشد و پایانی بر پایه ذرت، کنجاله سویا فرموله شد. سپس، جیره پایه با استفاده از سطوح 2 یا 4 درصد پوست سیر و پیاز رقیق شد. خوراک مصرفی و وزن بدن به صورت هفتگی و دورهای رکوردبرداری شدند و میانگین افزایش وزن بدن و ضریب تبدیل غذایی بر اساس داده های فوق به صورت روز مرغ محاسبه شدند. در پایان آزمایش (42 روزگی)، یک قطعه جوجه از هر تکرار برای بررسی خصوصیات لاشه و دستگاه گوارش کشتار شد. سپس، وزن لاشه، درصد سینه و ران، وزن کل دستگاه گوارش، پیشمعده، سنگدان، پانکراس، کبد، دوازدهه، ژژنوم، ایلئوم، سکوم، طول روده باریک و سکوم اندازهگیری شدند. همچنین، یک قطعه مرغ از هر تکرار با استفاده از گاز دی اکسید کربن بیهوش شد و پیاچ محتویات چینهدان، پیش معده، سنگدان، دوازدهه، ژژنوم، ایلئوم و سکوم برای هر نمونه با استفاده از پیاچ متر اندازهگیری شد. جهت بررسی فراسنجه های خونی، از همان جوجههای انتخاب شده جهت کشتار، خون گیری به عمل آمد. سپس، غلظت های گلوکز، کلسترول و تریگلیسرید سرم با استفاده از کیت شرکت پارس آزمون توسط دستگاه اسپکتوفتومتر اندازهگیری شدند. غلظت های آنزیم های آلانین آمینوترانسفراز و آسپارتات آمینوترانسفراز با استفاده از کیت شرکت پارس آزمون توسط دستگاه اتوآنالایزر تعیین شدند. کیفیت گوشت شامل فراسنجههای رنگ گوشت ران و سینه و نیز ماده خشک، افت حاصل از پخت و ظرفیت نگهداری آب در گوشت سینه در زمان صفر و 24 ساعت پس از کشتار اندازهگیری شدند. سنجش رنگ گوشت شامل شاخصهای روشنی (*L)، قرمزی (*a) و زردی (*b) در زمان صفر و نیز 24 ساعت پس از کشتار توسط دستگاه هانتر لب صورت گرفت. داده های این آزمایش با استفاده از نرم افزار آماری SAS و رویه مدل خطی عمومی مورد تجزیه آماری قرار گرفتند. سپس، میانگین هریک از صفات براساس آزمون توکی در سطح احتمال 5 درصد مقایسه شد.
یافته ها: عملکرد رشد جوجههای گوشتی در دورههای آغازین و پایانی پرورش تحت تأثیر تیمار قرار نگرفت (0/05<P). با این وجود، در دوره رشد و کل دوره پرورش، سطوح 2 و 4 درصد پوست پیاز، خوراک مصرفی و افزایش وزن بدن را بهطور معنیداری کاهش دادند (0/05>P)؛ هر چند که ضریب تبدیل غذایی تحت تأثیرتیمار قرار نگرفت (0/05<P). رقیق کردن جیره با استفاده از پوست سیر و پیاز، بازده لاشه و درصد ران و سینه را تحت تأثیر قرار نداد
(0/05<P). استفاده از پوست سیر و پیاز در جیره، وزن کل دستگاه گوارش را به طور متمایل به معنیدار افزایش داد (0/08 = P). تغذیه جوجههای گوشتی با جیره حاوی 4 درصد پوست پیاز، وزن نسبی سنگدان را به طور معنیداری افزایش داد (0/05>P). پیاچ بخش های مختلف دستگاه گوارش تحت تأثیر تیمار قرار نگرفت به جز پیاچ چینه دان که در مرغ های تغذیه شده با 4 درصد پوست پیاز کاهش معنی داری یافت (0/001>P). غلظت های کلسترول و تری گلیسرید سرم در تیمارهای حاوی سطوح مختلف پوست سیر و پیاز نسبت به تیمار شاهد کاهش معنی دار یافتند (0/001>P). شاخص قرمزی گوشت ران (a*) در زمان صفر پس از کشتار در تیمارهای حاوی 2 و 4 درصد پوست سیر نسبت به تیمار شاهد کاهش یافت (0/05>P)، هر چند که این صفت در زمان 24 ساعت پس از کشتار تحت تأثیر قرار نگرفت (0/05<P). استفاده از 4 درصد پوست سیر در جیره، شاخص روشنی گوشت سینه (L*) را کاهش معنی دار داد (0/05>P). با این وجود، ماده خشک، افت حاصل از پخت و ظرفیت نگهداری آب در گوشت سینه تحت تأثیرتیمارها قرار نگرفتند (05/0<P).
نتیجهگیری: نتایج کلی آزمایش حاضر نشان میدهند که میتوان تا 4 درصد پوست سیر را به عنوان یک منبع فیبر نامحلول جهت توسعه دستگاه گوارش و بدون هیچ گونه اثر منفی بر عملکرد رشد در جیره جوجه های گوشتی توصیه کرد. جوجه های گوشتی تغذیه شده با سطوح مختلف پوست سیر و پیاز غلظت های پایین تری از کلسترول و تری گلسیرید خون داشتند و از نظر بازده لاشه با تیمار شاهد یکسان بودند.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تغذیه طیور دریافت: 1404/7/27 | پذیرش: 1404/12/1