1- مرکز تحقیقات و اموزش کشاورزی و منابع طبیعی
2- 2- مدیر عامل کارخانه خوراک دام پارس دانه آریا
2- 2- مدیر عامل کارخانه خوراک دام پارس دانه آریا
چکیده: (24 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: در حال حاضر روش مرسوم خوراکدهی گله های گاو شیری حتی در بسیاری از واحدهای کوچک و متوسط به صورت جیره کاملاً مخلوط است. جیره کاملاً مخلوط با افرودن کنسانتره به بخش علوف های جیره و مخلوط کردن آنها ساخته میشود. تهیه جیره کاملاً مخلوط نیازمند دسترسی به جیرههای متوازن شده و استفاده از تجهیزات مانند آسیاب و مخلوطکن است؛ علاوه بر این، ماشینآلات، انبار و نیروی کارگری لازم است. معمولاً فراهم کردن این تجهیزات و امکانات در دامداریهای کوچک و بعضاً متوسط به راحتی ممکن نیست. همچنین استفاده از برخی محصولات جانبی یا بقایای مرطوب مانند انواع تفاله مرکبات، تفاله سیب، تفاله تر چغندرقند نیز ممکن است به دلیل ماده خشک پایین و عدم امکان نگهداری طولانیمدت، با دشواریهایی همراه باشد. در شرایط مذکور در صورتیکه خوراک کاملاً مخلوط به شکل مرطوب سیلو شود، تا حدود زیادی این نقایص برطرف خواهد شد. در مجموع فناوری سیلاژ خوراک کامل ضمن تسهیل مدیریت خوراکدهی، امکان استفاده از خوراک مرطوب سیلو شده را در طول زمان فراهم میسازد. آزمایش حاضر در همین راستا و به منظور بررسی اثر استفاده از سیلاژ خوراک کامل بر عملکرد، فراسنجههای خونی و قابلیت هضم گاوهای شیری در اواسط دوره شیردهی انجام شد.
مواد و روشها: برای انجام این آزمایش 16 رأس گاو چندبار زایش کرده شیرده هلشتاین (با میانگین 8/2 شکم زایش و روزهای شیردهی 78 روز) که سلامتی آنها توسط دامپزشک گله تأیید شده بود، به 2 گروه همگن 8 رأسی که از نظر مقدار تولید شیر، روزهای شیردهی و شکم زایش مشابه بودند، تقسیم شدند. هر یک از گروهها نیز به طور تصادفی به یکی از 2 جیره آزمایشی (شامل جیره شاهد و جیره تهیه شده به صورت سیلاژ خوراک کامل) اختصاص یافتند. تعیین ترکیبات شیمیایی سیلاژ خوراک کامل تهیه شده شامل pH، ماده خشک، پروتئین خام، خاکستر خام و الیاف نامحلول در شوینده خنثی و اسیدی، در روزهای صفر، 28 و 56 انجام شد. در بخش آزمایش مزرعهای، طول دوره آزمایش 40 روز بود که 10 روز اول به عنوان دوره عادتدهی و سازگاری حیوانات به جایگاه و جیرههای آزمایشی در نظر گرفته شد. در طول انجام آزمایش مقدار مصرف خوراک به صورت روزانه و با کسر باقیمانده خوراک از مقدار عرضهشده اندازه گیری شد. مقدار تولید روزانه شیر و ترکیبات آن شامل درصد چربی، پروتئین، لاکتوز و شمار سلولهای بدنی به صورت هر دو هفته یکبار اندازهگیری شد. برای بررسی اثر جیرههای استفاده شده بر قابلیت هضم مواد مغذی شامل ماده خشک، ماده آلی، پروتئین خام و الیاف نامحلول در شوینده خنثی، در 5 روز پایانی آزمایش، نمونههای مدفوع به صورت مستقیم از رکتوم همه دامها جمع آوری شد. در روز پایانی آزمایش نمونهگیری از خون تمام دامها از طریق ورید دمی به منظور بررسی اثر تیمارها بر فراسنجههای خونی شامل گلوکز، تریگلیسرید، کلسترول و پروتئین انجام شد.
یافتهها: بر اساس نتایج حاصل این آزمایش، دامنه فراسنجههای مربوط به سیلاژ تهیه شده حاکی از آن بود که سیلاژ باکیفیتی تهیه شده است. استفاده از خوراک به شکل سیلاژ خوراک کامل، اثر معنی داری بر مقدار ماده خشک مصرفی نداشت و از این جهت تیمارها مشابه هم بودند، ولی تولید شیر تمایل به افزایش داشت (10/0P= ). بجز درصد چربی شیر که تحت تأثیر استفاده از جیره به شکل سیلاژ خوراک کامل افزایش یافت (05/0P= )، سایر ترکیبات شیر، شامل درصد پروتئین، درصد لاکتوز و همچنین شمار سلولهای بدنی تحت تأثیر آن قرار نگرفت. مصرف جیره به شکل سیلاژ خوراک کامل سبب افزایش قابلیت هضم ظاهری الیاف نامحلول در شوینده خنثی شد (04/0P=)، ولی بر قابلیت هضم ظاهری سایر مواد مغذی شامل ماده خشک، ماده آلی، پروتئین خام و کربوهیدراتهای غیرالیافی اثری نداشت. از بین فراسنجههای خونی شامل گلوکز، تریگلیسرید، کلسترول و پروتئین کل، فقط غلظت گلوکز به صورت معنیداری با مصرف سیلاژ خوراک کامل افزایش یافت (05/0P= ).
نتیجه گیری: نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد استفاده از سیلاژ خوراک کامل سبب افزایش غیر معنیدار تولید شیر و بهبود قابلیت هضم ظاهری الیاف نامحلول در شوینده خنثی، بهبود درصد چربی شیر و افزایش غلظت گلوکز خون شد. در مجموع می توان اظهار داشت استفاده از سیلاژ خوراک کامل دارای مزایایی در تغذیه گاوهای شیری است و میتواند به عنوان یک راهکار در تغذیه گاوهای شیری مورد استفاده قرار گیرد. البته نیاز به تحقیقات بیشتر در این حوزه است.
واژههای کلیدی: سیلاژ خوراک کامل، گاو، شیر، قابلیت هضم، خون
مقدمه و هدف: در حال حاضر روش مرسوم خوراکدهی گله های گاو شیری حتی در بسیاری از واحدهای کوچک و متوسط به صورت جیره کاملاً مخلوط است. جیره کاملاً مخلوط با افرودن کنسانتره به بخش علوف های جیره و مخلوط کردن آنها ساخته میشود. تهیه جیره کاملاً مخلوط نیازمند دسترسی به جیرههای متوازن شده و استفاده از تجهیزات مانند آسیاب و مخلوطکن است؛ علاوه بر این، ماشینآلات، انبار و نیروی کارگری لازم است. معمولاً فراهم کردن این تجهیزات و امکانات در دامداریهای کوچک و بعضاً متوسط به راحتی ممکن نیست. همچنین استفاده از برخی محصولات جانبی یا بقایای مرطوب مانند انواع تفاله مرکبات، تفاله سیب، تفاله تر چغندرقند نیز ممکن است به دلیل ماده خشک پایین و عدم امکان نگهداری طولانیمدت، با دشواریهایی همراه باشد. در شرایط مذکور در صورتیکه خوراک کاملاً مخلوط به شکل مرطوب سیلو شود، تا حدود زیادی این نقایص برطرف خواهد شد. در مجموع فناوری سیلاژ خوراک کامل ضمن تسهیل مدیریت خوراکدهی، امکان استفاده از خوراک مرطوب سیلو شده را در طول زمان فراهم میسازد. آزمایش حاضر در همین راستا و به منظور بررسی اثر استفاده از سیلاژ خوراک کامل بر عملکرد، فراسنجههای خونی و قابلیت هضم گاوهای شیری در اواسط دوره شیردهی انجام شد.
مواد و روشها: برای انجام این آزمایش 16 رأس گاو چندبار زایش کرده شیرده هلشتاین (با میانگین 8/2 شکم زایش و روزهای شیردهی 78 روز) که سلامتی آنها توسط دامپزشک گله تأیید شده بود، به 2 گروه همگن 8 رأسی که از نظر مقدار تولید شیر، روزهای شیردهی و شکم زایش مشابه بودند، تقسیم شدند. هر یک از گروهها نیز به طور تصادفی به یکی از 2 جیره آزمایشی (شامل جیره شاهد و جیره تهیه شده به صورت سیلاژ خوراک کامل) اختصاص یافتند. تعیین ترکیبات شیمیایی سیلاژ خوراک کامل تهیه شده شامل pH، ماده خشک، پروتئین خام، خاکستر خام و الیاف نامحلول در شوینده خنثی و اسیدی، در روزهای صفر، 28 و 56 انجام شد. در بخش آزمایش مزرعهای، طول دوره آزمایش 40 روز بود که 10 روز اول به عنوان دوره عادتدهی و سازگاری حیوانات به جایگاه و جیرههای آزمایشی در نظر گرفته شد. در طول انجام آزمایش مقدار مصرف خوراک به صورت روزانه و با کسر باقیمانده خوراک از مقدار عرضهشده اندازه گیری شد. مقدار تولید روزانه شیر و ترکیبات آن شامل درصد چربی، پروتئین، لاکتوز و شمار سلولهای بدنی به صورت هر دو هفته یکبار اندازهگیری شد. برای بررسی اثر جیرههای استفاده شده بر قابلیت هضم مواد مغذی شامل ماده خشک، ماده آلی، پروتئین خام و الیاف نامحلول در شوینده خنثی، در 5 روز پایانی آزمایش، نمونههای مدفوع به صورت مستقیم از رکتوم همه دامها جمع آوری شد. در روز پایانی آزمایش نمونهگیری از خون تمام دامها از طریق ورید دمی به منظور بررسی اثر تیمارها بر فراسنجههای خونی شامل گلوکز، تریگلیسرید، کلسترول و پروتئین انجام شد.
یافتهها: بر اساس نتایج حاصل این آزمایش، دامنه فراسنجههای مربوط به سیلاژ تهیه شده حاکی از آن بود که سیلاژ باکیفیتی تهیه شده است. استفاده از خوراک به شکل سیلاژ خوراک کامل، اثر معنی داری بر مقدار ماده خشک مصرفی نداشت و از این جهت تیمارها مشابه هم بودند، ولی تولید شیر تمایل به افزایش داشت (10/0P= ). بجز درصد چربی شیر که تحت تأثیر استفاده از جیره به شکل سیلاژ خوراک کامل افزایش یافت (05/0P= )، سایر ترکیبات شیر، شامل درصد پروتئین، درصد لاکتوز و همچنین شمار سلولهای بدنی تحت تأثیر آن قرار نگرفت. مصرف جیره به شکل سیلاژ خوراک کامل سبب افزایش قابلیت هضم ظاهری الیاف نامحلول در شوینده خنثی شد (04/0P=)، ولی بر قابلیت هضم ظاهری سایر مواد مغذی شامل ماده خشک، ماده آلی، پروتئین خام و کربوهیدراتهای غیرالیافی اثری نداشت. از بین فراسنجههای خونی شامل گلوکز، تریگلیسرید، کلسترول و پروتئین کل، فقط غلظت گلوکز به صورت معنیداری با مصرف سیلاژ خوراک کامل افزایش یافت (05/0P= ).
نتیجه گیری: نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد استفاده از سیلاژ خوراک کامل سبب افزایش غیر معنیدار تولید شیر و بهبود قابلیت هضم ظاهری الیاف نامحلول در شوینده خنثی، بهبود درصد چربی شیر و افزایش غلظت گلوکز خون شد. در مجموع می توان اظهار داشت استفاده از سیلاژ خوراک کامل دارای مزایایی در تغذیه گاوهای شیری است و میتواند به عنوان یک راهکار در تغذیه گاوهای شیری مورد استفاده قرار گیرد. البته نیاز به تحقیقات بیشتر در این حوزه است.
واژههای کلیدی: سیلاژ خوراک کامل، گاو، شیر، قابلیت هضم، خون
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
