1- گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2- گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران
چکیده: (583 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: در سالهای اخیر، افزایش جمعیت و نیاز روزافزون به منابع غذایی، تولید پروتئین حیوانی و توسعه صنعت طیور را به ضرورتی اجتنابناپذیر تبدیل کردهاند. با وجود آن که استفاده غیر درمانی از آنتیبیوتیکهای محرک رشد موجب بهبود عملکرد تولیدی میشود، نگرانیهای جدی در زمینه ایجاد مقاومتهای باکتریایی و انتقال بقایای دارویی به انسان و محیط زیست مطرح شدهاند. حذف تدریجی این آنتیبیوتیکها از جیره حیوانات کاهش عملکرد را بهدنبال داشته است، اما پژوهشگران در جستجوی جایگزینهای طبیعی نظیر اسانسهای گیاهی، اسیدهای آلی، پروبیوتیکها و آنزیمها هستند. گیاهان دارویی به دلیل داشتن ترکیبات ضد میکروبی قادرند فرآیند هضم و جذب، میزان مصرف خوراک و ایمنی طیور را ارتقا دهند و نگرانیهای انسانی را کاهش بخشند. همچنین، مطالعات مختلف نشان دادهاند که افزودنیهای گیاهی در جیره طیور اثرات مثبتی بر رشد و جمعیت میکروبی روده دارند. بر این اساس، هدف مطالعه حاضر بررسی سطوح مختلف پروتئین جیره غذایی همراه با استفاده از افزودنی گیاهی (O. X. Plant) بر عملکرد رشد و فلور میکروبی روده در جوجههای بلدرچین ژاپنی بود.
مواد و روش ها: در این پژوهش، تعداد 640 قطعه بلدرچین ژاپنی در قالب یک طرح کاملاً تصادفی و به صورت آزمایش فاکتوریل مورد استفاده قرار گرفتند. آزمایش شامل هشت تیمار با چهار تکرار و 20 پرنده در هر تکرار بود. تیمارهای آزمایشی عبارت بودند از 1- سطح 21 درصد پروتئین بدون افزودنی، 2- سطح 21 درصد پروتئین + 100 میلی گرم افزودنی در کیلوگرم خوراک، 3- سطح 22 درصد پروتئین بدون افزودنی، 4- سطح 22 درصد پروتئین + 100 میلی گرم افزودنی در کیلوگرم خوراک، 5-سطح 23 درصد پروتئین بدون افزودنی، 6- سطح 23 درصد پروتئین + 100 میلی گرم افزودنی در کیلوگرم خوراک، 7- سطح 24 درصد پروتئین بدون افزودنی، و 8- سطح 24 درصد پروتئین + 100 میلی گرم افزودنی در کیلوگرم خوراک. جیرهها طبق توصیه (NRC, 1994) فرموله شدند. افزودنی گیاهی مورد استفاده ترکیبی از اسانسهای ریزپوشانی شده مرزه، پونه کوهی، آویشن، فلفل قرمز و سیر بود که طبق دستور شرکت دانشبنیان فناوری نوین بهمیزان 100 گرم در هر تن خوراک اضافه گردید. بلدرچینهای یک روزه خریداری شدند و تا روز 12 از جیره استاندارد استفاده میکردند. آزمایش از روز دوازدهم آغاز شد زیرا جوجهها پس از عبور از مرحله حساس اولیه، از نظر رشد و پایداری دستگاه گوارش آماده دریافت تیمارهای تغذیهای بودند. برای بررسی صفات لاشه و فلور میکروبی روده، در پایان آزمایش از هر تکرار دو پرنده انتخاب و کشتار شدند. بخشهای مختلف لاشه شامل وزن لاشه بدون احشاء، وزن نسبی سینه، کبد، سنگدان، پانکراس و ران اندازهگیری شدند. وزنکشی در ابتدای هر هفته و پایان آن انجام گرفت و میزان خوراک مصرفی نیز به صورت هفتگی ثبت گردید. پس از کشتار و باز کردن حفره شکمی، حدود 2 سانتیمتر از محتوای بخش میانی ایلئوم جمعآوری و به میکروتیوبها منتقل شد تا جمعیت باکتریهای اشرشیاکلی و لاکتوباسیلوس بررسی شود. برای شمارش اشرشیاکلی از محیطکشت EMB agar و برای شمارش لاکتوباسیلوس از محیطکشت MRS agar استفاده گردید. این آزمایش بر پایه طرح کاملاً تصادفی با آرایش فاکتوریل 4×2 شامل دو سطح افزودنی (با و بدون افزودنی گیاهی) و چهار سطح پروتئین (21، 22، 23 و 24 درصد) اجرا شد. مقایسه میانگینها با آزمون توکی- کرامر در سطح خطای 0/05 انجام گرفت و آنالیز دادهها با نرمافزار SAS ویرایش 9/4 انجام شد.
یافته ها: سطوح مختلف پروتئین و افزودنی گیاهی، چه به صورت مستقل و چه در ترکیب با یکدیگر، تأثیر معنیداری بر میزان خوراک مصرفی در کل دوره و همچنین در هفتههای مختلف نشان ندادند (0/05<P). ضریب تبدیل غذایی نیز در طول دوره تفاوت قابل توجهی نداشت؛ با این حال، نتایج تحلیل هفتگی بیانگر آن بودند که در هفته نخست، تیمار حاوی 21 درصد پروتئین بدون افزودنی بالاترین ضریب تبدیل غذایی و تیمار با 22 درصد پروتئین بدون افزودنی پایینترین ضریب تبدیل را ارائه کردند (0/05>P). با این حال، اثرات متقابل پروتئین و افزودنی گیاهی اختلاف قابل توجهی میان تیمارها ایجاد کردند؛ به گونهای که تیمار با 23 درصد پروتئین بدون افزودنی کمترین ضریب تبدیل غذایی را داشت (0/05>P). در هفته های سوم و چهارم آزمایش، سطوح مختلف پروتئین و افزودنی گیاهی اثر معنیداری بر ضریب تبدیل غذایی نشان ندادند (0/05<P). در هفته نخست، تیمار با سطح پروتئین 22 درصد بیشترین میزان افزایش وزن روزانه را نشان داد (0/05>P). در هفته دوم، بین سطوح مختلف پروتئین و افزودنی از نظر افزایش وزن روزانه تفاوت آماری قابل توجهی مشاهده نشد (0/05<P). هر چند که تیمار حاوی 21 درصد پروتئین بدون افزودنی کمترین میزان افزایش وزن را نسبت به سایر تیمارها داشت (0/05>P). در هفتههای سوم و چهارم، تیمارهای آزمایشی اثر معنیداری را بر افزایش وزن روزانه نشان ندادند (0/05<P). در بررسی اثرات متقابل سطوح مختلف پروتئین + افزودنی گیاهی، تیمار حاوی 22 درصد پروتئین فاقد افزودنی گیاهی، به طور معنیداری بیشترین، و تیمار حاوی 21 درصد پروتئین فاقد افزودنی گیاهی، کمترین وزن بدن را نشان دادند (0/05>P). در هفته چهارم و همچنین در کل دوره آزمایش، وزن بدن در پایان هر هفته و میانگین افزایش وزن روزانه بین تیمارهای مختلف اختلاف آماری معنیداری نداشتند (0/05<P). استفاده از سطوح مختلف پروتئین و افزودنی گیاهی و اثرات متقابل آن ها اثر معنیداری بر خصوصیات لاشه بلدرچین ها نداشت (0/05<P). استفاده از افزودنیهای گیاهی موجب افزایش معنیدار وزن سنگدان گردید (0/05>P). سطوح مختلف پروتئین اثر معنیداری بر شمار لاکتوباسیلوس و اشرشیاکولی نداشتند (0/05<P). استفاده از افزودنی گیاهی باعث افزایش معنیدار شمار لاکتوباسیلوس و کاهش معنی دار شمار اشرشیاکولی شد (0/05>P).
نتیجهگیری کلی: به طور کلی، نتایج این تحقیق نشان میدهند که تنظیم سطح پروتئین در جیره غذایی نقش مهمی در بهبود رشد و افزایش وزن بلدرچینها دارد. در مقابل، افزودنیهای گیاهی بیشتر بر کیفیت فلور میکروبی روده اثر گذاشتند و تغییر قابل توجهی در اندامهای داخلی ایجاد نکردند. بنا بر این، استفاده همزمان از سطح مناسب پروتئین همراه با افزودنیهای گیاهی میتواند رویکردی مؤثر برای ارتقای عملکرد پرنده باشد؛ رویکردی که با افزایش کارایی رشد و بهبود سلامت دستگاه گوارش، به تولید پایدارتر و سالمتر کمک میکند.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تغذیه طیور دریافت: 1404/8/3 | پذیرش: 1404/11/16