1- دانشگاه بیرجند
2- مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی
2- مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی
چکیده: (10 مشاهده)
مقدمه و هدف: پرورش بز به عنوان یکی از قدیمیترین فعالیتهای دامپروری، نقش مهمی در تأمین نیازهای غذایی انسان دارد. با توجه به رشد جمعیت و افزایش تقاضا برای محصولات دامی، بهبود کارایی تولیدمثل در بزها به موضوعی حیاتی تبدیل شده است. بهبود نرخ تولید مثل که در بهرهوری طول عمر حیوان منعکس میشود، میتواند با افزایش چندقلوزایی یا تعداد بزغالههای زنده متولد شده در هر زایش و یا از طریق افزایش تعداد زایشها در طول عمر بز ماده حاصل شود. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر دو روش همزمانسازی فحلی مبتنی بر سیدر و پروستاگلاندین بر عملکرد تولید مثلی نژادهای بومی و غیر بومی بز انجام شد.
مواد و روشها: در این پژوهش که در قالب طرح کاملاً تصادفی طراحی گردید، 90 رأس بز ماده سالم به 6 گروه 15 رأسی تقسیم شدند. گروههای آزمایشی شامل ترکیبی از سه نژاد بز (سانن، مورسیا و مهابادی) و دو روش همزمانسازی (سیدر و پروستاگلاندین) بودند. در روش سیدر از دستگاههای واژینال حاوی 300 میلیگرم پروژسترون به مدت 10 روز استفاده شد، در حالی که در روش پروستاگلاندین، دو تزریق با فاصله 7 روز انجام گرفت. در هنگام خروج سیدرها یا بعد از تزریق دوم پروستاگلاندین به تمام بزها به صورت عضلانی 400 واحد بینالمللی PMSG تزریق شد. بعد از زایش فراسنجههای تولیدمثلی نظیر نرخ آبستنی، نرخ بزغالهزایی و دوقلوزایی و مرده محاسبه شد. علاوه بر این وزن بزغالهها در زمان تولد، از شیرگیری و سه ماهگی ثبت گردید.
یافتهها: نتایج مطالعه نشان داد که هر دو روش همزمانسازی در ایجاد فحلی مؤثر بودند، اما تفاوتهای قابل توجهی در پاسخ نژادهای مختلف مشاهده شد. نرخ فحلی در تمام گروهها 100% بود، اما زمان شروع فحلی در روش سیدر به طور معنیداری کوتاهتر از پروستاگلاندین بود (05/0P<). از نظر شاخصهای تخمدانی، نژاد سانن در روش سیدر بهترین عملکرد را با بیشترین تعداد فولیکولهای گراف و جسم زرد نشان داد. در بررسی نرخ آبستنی، نژاد سانن در هر دو روش بالاترین میزان را داشت، در حالی که نژاد مهابادی در روش سیدر نتایج بهتری نسبت به پروستاگلاندین نشان داد. نکته جالب توجه، کاهش نرخ مردهزایی در روش پروستاگلاندین برای نژادهای سانن و مورسیا بود که به صفر درصد رسید. در مورد ویژگیهای بزغالهها، نتایج نشان داد که وزن تولد بزغالههای نژاد مهابادی به طور معنیداری بالاتر از دو نژاد دیگر بود (05/0P<). همچنین، وزن از شیرگیری و وزن سه ماهگی در نژادهای مهابادی و سانن بهتر از مورسیا بود.
نتیجهگیری: نتایج این مطالعه نشان میدهد روش سیدر برای نژادهای سانن و مهابادی و پروستاگلاندین برای نژاد مورسیا مناسبتر است. سیدر زمان فحلی را کوتاهتر و نرخ آبستنی را افزایش داد، درحالیکه پروستاگلاندین موجب کاهش مردهزایی شد. تفاوتهای نژادی نقش کلیدی در انتخاب پروتکل بهینه دارد. این یافتهها میتواند به بهبود مدیریت تولیدمثل در گلههای بز کمک کند.
مواد و روشها: در این پژوهش که در قالب طرح کاملاً تصادفی طراحی گردید، 90 رأس بز ماده سالم به 6 گروه 15 رأسی تقسیم شدند. گروههای آزمایشی شامل ترکیبی از سه نژاد بز (سانن، مورسیا و مهابادی) و دو روش همزمانسازی (سیدر و پروستاگلاندین) بودند. در روش سیدر از دستگاههای واژینال حاوی 300 میلیگرم پروژسترون به مدت 10 روز استفاده شد، در حالی که در روش پروستاگلاندین، دو تزریق با فاصله 7 روز انجام گرفت. در هنگام خروج سیدرها یا بعد از تزریق دوم پروستاگلاندین به تمام بزها به صورت عضلانی 400 واحد بینالمللی PMSG تزریق شد. بعد از زایش فراسنجههای تولیدمثلی نظیر نرخ آبستنی، نرخ بزغالهزایی و دوقلوزایی و مرده محاسبه شد. علاوه بر این وزن بزغالهها در زمان تولد، از شیرگیری و سه ماهگی ثبت گردید.
یافتهها: نتایج مطالعه نشان داد که هر دو روش همزمانسازی در ایجاد فحلی مؤثر بودند، اما تفاوتهای قابل توجهی در پاسخ نژادهای مختلف مشاهده شد. نرخ فحلی در تمام گروهها 100% بود، اما زمان شروع فحلی در روش سیدر به طور معنیداری کوتاهتر از پروستاگلاندین بود (05/0P<). از نظر شاخصهای تخمدانی، نژاد سانن در روش سیدر بهترین عملکرد را با بیشترین تعداد فولیکولهای گراف و جسم زرد نشان داد. در بررسی نرخ آبستنی، نژاد سانن در هر دو روش بالاترین میزان را داشت، در حالی که نژاد مهابادی در روش سیدر نتایج بهتری نسبت به پروستاگلاندین نشان داد. نکته جالب توجه، کاهش نرخ مردهزایی در روش پروستاگلاندین برای نژادهای سانن و مورسیا بود که به صفر درصد رسید. در مورد ویژگیهای بزغالهها، نتایج نشان داد که وزن تولد بزغالههای نژاد مهابادی به طور معنیداری بالاتر از دو نژاد دیگر بود (05/0P<). همچنین، وزن از شیرگیری و وزن سه ماهگی در نژادهای مهابادی و سانن بهتر از مورسیا بود.
نتیجهگیری: نتایج این مطالعه نشان میدهد روش سیدر برای نژادهای سانن و مهابادی و پروستاگلاندین برای نژاد مورسیا مناسبتر است. سیدر زمان فحلی را کوتاهتر و نرخ آبستنی را افزایش داد، درحالیکه پروستاگلاندین موجب کاهش مردهزایی شد. تفاوتهای نژادی نقش کلیدی در انتخاب پروتکل بهینه دارد. این یافتهها میتواند به بهبود مدیریت تولیدمثل در گلههای بز کمک کند.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
