دوره 17، شماره 1 - ( بهار 1405 )
جلد 17 شماره 1 صفحات 76-65 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Didarkhah M, Feizdar Barabadi Y. (2026). Comparative Evaluation of Progesterone-Based (CIDR) and Prostaglandin-Based Estrus Synchronization Protocols on Reproductive Performance in Native and Non-Native Goat Breeds. Res Anim Prod. 17(1), 65-76. doi:10.61882/rap.2026.1562
URL: http://rap.sanru.ac.ir/article-1-1562-fa.html
URL: http://rap.sanru.ac.ir/article-1-1562-fa.html
دیدارخواه مسعود، فیض دار برآبادی یاسر.(1405). بررسی مقایسه ای اثر پروتکل های همزمان سازی فحلی مبتنی بر پروژسترون (CIDR) و پروستاگلاندین بر عملکرد تولید مثلی بز های بومی و غیر بومی پژوهشهاي توليدات دامي 17 (1) :76-65 10.61882/rap.2026.1562
1- گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
2- بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران
2- بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران
چکیده: (461 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: پرورش بز، به عنوان یکی از اولین اشکال دامداری، نقش حیاتی در برآورده کردن نیاز های تغذیهای انسان ایفا می کند. با افزایش جمعیت جهانی و در نتیجه افزایش تقاضا برای محصولات مشتق شده از حیوانات، افزایش راندمان تولید مثلی در بز ها به طور فزاینده ای اهمیت یافته است. در سیستم های مدرن پرورش بز، برنامه های اصلاح نژاد برای به حداکثر رساندن بازده اقتصادی نقش اساسی دارند. عملکرد تولید مثلی به طور گسترده به عنوان یک عامل تعیین کننده اصلی سود آوری در شرکت های دامداری شناخته می شود. بنابر این، بهبود در صفات تولید مثلی می تواند به طور قابل توجهی بهره وری و سود آوری گله های بز را افزایش دهد. استراتژی های بهبود راندمان تولید مثلی ممکن است شامل افزایش چند قلو زایی (تولد چند قلو در هر زایش)، تعداد بزغاله های زنده در هر زایش یا تعداد کل زایش ها در طول عمر مفید یک بز ماده باشد. چنین پیشرفت هایی را می توان از طریق انتخاب ژنتیکی و شیوه های مدیریت محیطی، از جمله تغذیه بهینه، محل نگهداری و مراقبت های بهداشتی، به دست آورد. همزمان سازی فحلی در سطح جهانی به عنوان یک تکنیک مؤثر برای مدیریت تولید مثل در نشخوارکنندگان کوچک شناخته شده است. این روش نه تنها نرخ بزغاله زایی را بهبود می بخشد، بلکه تولید بزغاله های همسن را نیز تسهیل و امکان جفت گیری در تمام طول سال را مستقل از تغییرات فصلی فراهم می کند. مطالعه حاضر به منظور ارزیابی اثرات دو پروتکل همزمان سازی فحلی- آزاد سازی کنترل شده دارو داخلی (CIDR) و پروستاگلاندین- بر عملکرد تولید مثلی نژاد های بز بومی و غیر بومی طراحی شده است.
مواد و روش ها: این مطالعه با استفاده از یک طرح کاملاً تصادفی شامل ۹۰ بز ماده سالم بالینی انجام شد که به طور تصادفی به شش گروه ۱۵ تایی تقسیم شدند. طرح آزمایشی بر اساس ترکیبی از سه نژاد بز (سانن، مورسیا و مهابادی) و دو پروتکل همزمان سازی (سیدر و پروستاگلاندین) بود. پروتکل سیدر شامل قرار دادن دستگاه های داخل واژنی حاوی ۳۰۰ میلیگرم پروژسترون به مدت ۱۰ روز بود. در پروتکل پروستاگلاندین، دو تزریق عضلانی با فاصله هفت روز انجام شد. در زمان برداشتن سیدر یا پس از تزریق دوم پروستاگلاندین، همه بز ها ۴۰۰ واحد بینالمللی گنادوتروپین سرم مادیان باردار (PMSG) را به صورت عضلانی دریافت کردند. تشخیص فحلی بین ۲۴ تا ۵۴ ساعت پس از تیمار انجام شد و مادههایی که رفتار فحلی را نشان می دادند برای جفت گیری طبیعی به بز های نر بارور معرفی شدند. فحلی ایستاده و پذیرش پرش به عنوان معیار فحلی استفاده شد. تشخیص آبستنی ۳۴ روز پس از معرفی بز نر به گله با استفاده از سونوگرافی (پروب گاوی ۸ مگاهرتز) انجام شد. پارامتر های عملکرد تولید مثلی، شامل شروع فحلی، میزان آبستنی، میزان بزغاله زایی، میزان دو قلو زایی و میزان مرده زایی ثبت شدند. علاوه بر این، وزن بزغاله ها در بدو تولد، از شیر گیری و سه ماهگی برای ارزیابی عملکرد رشد اندازهگیری شد.
یافته ها: هر دو روش همزمان سازی در ایجاد فحلی مؤثر بودند، اما تفاوت های قابل توجهی در پاسخ نژاد های مختلف مشاهده شدند. تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد که تیمار های آزمایشی تأثیر معنی داری بر میانگین افزایش وزن روزانه بز ها داشتند (P < 0.05). به طوری که بیشترین میزان افزایش وزن روزانه در گروه های تیمار شده با سیدر و پروستاگلاندین در بز های نژاد مهابادی مشاهده شد. میزان فحلی در تمام گروهها 100 درصد بود، اما زمان شروع فحلی در روش سیدر به طور معنی داری کوتاه تر از پروستاگلاندین بود (P < 0.05). از نظر شاخص های تخمدانی، تعداد فولیکول های گراف در گامه فحلی بین گروه های مختلف یکسان نبود. به طور مشخص، بیش ترین میانگین تعداد فولیکول های گراف در گله های نژاد سانن که تحت پروتکل همزمان سازی فحلی با روش سیدر قرار گرفته بودند، ثبت شد. در مقابل، کم ترین مقدار این شاخص در نژاد مورسیا که از روش تزریق پروستاگلاندین برای همزمان سازی استفاده شده بود، مشاهده شد. این الگو در سایر شاخص های تولید مثلی، از جمله تعداد فولیکول های گراف در زمان سیدر برداری یا تزریق پروستاگلاندین و تعداد جسم زرد ۱۰ روز پس از آبستنی نیز تکرار شد. میزان تخمک ریزی در بز های نژاد های غیر بومی در هر دو روش همزمان سازی (سیدرگذاری و تزریق پروستاگلاندین) ۱۰۰ درصد بود، در حالی که در نژاد مهابادی، این میزان در روش سیدر گذاری ۹۳ درصد و در روش تزریق پروستاگلاندین ۹۶ درصد مشاهده شد. در بررسی میزان آبستنی، نژاد سانن در هر دو روش بالاترین میزان را داشت، در حالی که نژاد مهابادی در روش سیدر نتایج بهتری را نسبت به پروستاگلاندین نشان داد. نکته جالب توجه، کاهش میزان مردهزایی در روش پروستاگلاندین برای نژاد های سانن و مورسیا بود که به صفر درصد رسید. در مورد ویژگی های بزغاله ها، نتایج نشان دادند که وزن تولد بزغاله های نژاد مهابادی به طور معنی داری بالاتر از دو نژاد دیگر بود (P < 0.05). همچنین، وزن از شیر گیری و وزن سه ماهگی در نژاد های مهابادی و سانن بهتر از مورسیا بود.
نتیجه گیری: نتایج نشان می دهند که هر دو پروتکل CIDR و پروستاگلاندین برای همزمان سازی فحلی در بزها مؤثر هستند، اگر چه کارایی آن ها در نژاد های مختلف متفاوت است. پروتکل CIDR به ویژه برای بز های سانن و مهابادی مفید بود، زیرا زمان شروع فحلی را کاهش داد و میزان بارداری را بهبود بخشید. در مقابل، پروستاگلاندین برای بز های مورسیا مفید تر بود، که عمدتاً به دلیل توانایی آن در حذف مرده زایی است. بز های سانن تحت هر دو تیمار عملکرد تولید مثلی برتر نشان دادند، در حالیکه بز های مهابادی، با وجود تولید بزغاله هایی با وزن تولد بالاتر، تنها کارایی تولیدمثلی متوسطی را نشان دادند. این یافته ها بر اهمیت در نظر گرفتن پاسخ های خاص نژاد هنگام انتخاب استراتژی های همزمان سازی فحلی تأکید می کنند و نیاز به همسو کردن پروتکل های مدیریت تولید مثل با اصلاح نژاد هدفمند را برجسته می کنند.
مقدمه و هدف: پرورش بز، به عنوان یکی از اولین اشکال دامداری، نقش حیاتی در برآورده کردن نیاز های تغذیهای انسان ایفا می کند. با افزایش جمعیت جهانی و در نتیجه افزایش تقاضا برای محصولات مشتق شده از حیوانات، افزایش راندمان تولید مثلی در بز ها به طور فزاینده ای اهمیت یافته است. در سیستم های مدرن پرورش بز، برنامه های اصلاح نژاد برای به حداکثر رساندن بازده اقتصادی نقش اساسی دارند. عملکرد تولید مثلی به طور گسترده به عنوان یک عامل تعیین کننده اصلی سود آوری در شرکت های دامداری شناخته می شود. بنابر این، بهبود در صفات تولید مثلی می تواند به طور قابل توجهی بهره وری و سود آوری گله های بز را افزایش دهد. استراتژی های بهبود راندمان تولید مثلی ممکن است شامل افزایش چند قلو زایی (تولد چند قلو در هر زایش)، تعداد بزغاله های زنده در هر زایش یا تعداد کل زایش ها در طول عمر مفید یک بز ماده باشد. چنین پیشرفت هایی را می توان از طریق انتخاب ژنتیکی و شیوه های مدیریت محیطی، از جمله تغذیه بهینه، محل نگهداری و مراقبت های بهداشتی، به دست آورد. همزمان سازی فحلی در سطح جهانی به عنوان یک تکنیک مؤثر برای مدیریت تولید مثل در نشخوارکنندگان کوچک شناخته شده است. این روش نه تنها نرخ بزغاله زایی را بهبود می بخشد، بلکه تولید بزغاله های همسن را نیز تسهیل و امکان جفت گیری در تمام طول سال را مستقل از تغییرات فصلی فراهم می کند. مطالعه حاضر به منظور ارزیابی اثرات دو پروتکل همزمان سازی فحلی- آزاد سازی کنترل شده دارو داخلی (CIDR) و پروستاگلاندین- بر عملکرد تولید مثلی نژاد های بز بومی و غیر بومی طراحی شده است.
مواد و روش ها: این مطالعه با استفاده از یک طرح کاملاً تصادفی شامل ۹۰ بز ماده سالم بالینی انجام شد که به طور تصادفی به شش گروه ۱۵ تایی تقسیم شدند. طرح آزمایشی بر اساس ترکیبی از سه نژاد بز (سانن، مورسیا و مهابادی) و دو پروتکل همزمان سازی (سیدر و پروستاگلاندین) بود. پروتکل سیدر شامل قرار دادن دستگاه های داخل واژنی حاوی ۳۰۰ میلیگرم پروژسترون به مدت ۱۰ روز بود. در پروتکل پروستاگلاندین، دو تزریق عضلانی با فاصله هفت روز انجام شد. در زمان برداشتن سیدر یا پس از تزریق دوم پروستاگلاندین، همه بز ها ۴۰۰ واحد بینالمللی گنادوتروپین سرم مادیان باردار (PMSG) را به صورت عضلانی دریافت کردند. تشخیص فحلی بین ۲۴ تا ۵۴ ساعت پس از تیمار انجام شد و مادههایی که رفتار فحلی را نشان می دادند برای جفت گیری طبیعی به بز های نر بارور معرفی شدند. فحلی ایستاده و پذیرش پرش به عنوان معیار فحلی استفاده شد. تشخیص آبستنی ۳۴ روز پس از معرفی بز نر به گله با استفاده از سونوگرافی (پروب گاوی ۸ مگاهرتز) انجام شد. پارامتر های عملکرد تولید مثلی، شامل شروع فحلی، میزان آبستنی، میزان بزغاله زایی، میزان دو قلو زایی و میزان مرده زایی ثبت شدند. علاوه بر این، وزن بزغاله ها در بدو تولد، از شیر گیری و سه ماهگی برای ارزیابی عملکرد رشد اندازهگیری شد.
یافته ها: هر دو روش همزمان سازی در ایجاد فحلی مؤثر بودند، اما تفاوت های قابل توجهی در پاسخ نژاد های مختلف مشاهده شدند. تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد که تیمار های آزمایشی تأثیر معنی داری بر میانگین افزایش وزن روزانه بز ها داشتند (P < 0.05). به طوری که بیشترین میزان افزایش وزن روزانه در گروه های تیمار شده با سیدر و پروستاگلاندین در بز های نژاد مهابادی مشاهده شد. میزان فحلی در تمام گروهها 100 درصد بود، اما زمان شروع فحلی در روش سیدر به طور معنی داری کوتاه تر از پروستاگلاندین بود (P < 0.05). از نظر شاخص های تخمدانی، تعداد فولیکول های گراف در گامه فحلی بین گروه های مختلف یکسان نبود. به طور مشخص، بیش ترین میانگین تعداد فولیکول های گراف در گله های نژاد سانن که تحت پروتکل همزمان سازی فحلی با روش سیدر قرار گرفته بودند، ثبت شد. در مقابل، کم ترین مقدار این شاخص در نژاد مورسیا که از روش تزریق پروستاگلاندین برای همزمان سازی استفاده شده بود، مشاهده شد. این الگو در سایر شاخص های تولید مثلی، از جمله تعداد فولیکول های گراف در زمان سیدر برداری یا تزریق پروستاگلاندین و تعداد جسم زرد ۱۰ روز پس از آبستنی نیز تکرار شد. میزان تخمک ریزی در بز های نژاد های غیر بومی در هر دو روش همزمان سازی (سیدرگذاری و تزریق پروستاگلاندین) ۱۰۰ درصد بود، در حالی که در نژاد مهابادی، این میزان در روش سیدر گذاری ۹۳ درصد و در روش تزریق پروستاگلاندین ۹۶ درصد مشاهده شد. در بررسی میزان آبستنی، نژاد سانن در هر دو روش بالاترین میزان را داشت، در حالی که نژاد مهابادی در روش سیدر نتایج بهتری را نسبت به پروستاگلاندین نشان داد. نکته جالب توجه، کاهش میزان مردهزایی در روش پروستاگلاندین برای نژاد های سانن و مورسیا بود که به صفر درصد رسید. در مورد ویژگی های بزغاله ها، نتایج نشان دادند که وزن تولد بزغاله های نژاد مهابادی به طور معنی داری بالاتر از دو نژاد دیگر بود (P < 0.05). همچنین، وزن از شیر گیری و وزن سه ماهگی در نژاد های مهابادی و سانن بهتر از مورسیا بود.
نتیجه گیری: نتایج نشان می دهند که هر دو پروتکل CIDR و پروستاگلاندین برای همزمان سازی فحلی در بزها مؤثر هستند، اگر چه کارایی آن ها در نژاد های مختلف متفاوت است. پروتکل CIDR به ویژه برای بز های سانن و مهابادی مفید بود، زیرا زمان شروع فحلی را کاهش داد و میزان بارداری را بهبود بخشید. در مقابل، پروستاگلاندین برای بز های مورسیا مفید تر بود، که عمدتاً به دلیل توانایی آن در حذف مرده زایی است. بز های سانن تحت هر دو تیمار عملکرد تولید مثلی برتر نشان دادند، در حالیکه بز های مهابادی، با وجود تولید بزغاله هایی با وزن تولد بالاتر، تنها کارایی تولیدمثلی متوسطی را نشان دادند. این یافته ها بر اهمیت در نظر گرفتن پاسخ های خاص نژاد هنگام انتخاب استراتژی های همزمان سازی فحلی تأکید می کنند و نیاز به همسو کردن پروتکل های مدیریت تولید مثل با اصلاح نژاد هدفمند را برجسته می کنند.
فهرست منابع
1. Abo-Farw, M. A., Gabr, S. H., Nagy, W. M., Fateh Hammad, M., & EL-Emary, E. A. A. (2019). Synchronization of Estrus and Ovulation using CIDR and Prostaglandin for Improving Pregnancy Rate of Repeat Breeder Egyptian Buffaloes. Journal of Animal and Poultry Production, 10(9), 305-312. 10.21608/jappmu.2019.59995 [DOI:10.21608/jappmu.2019.59995]
2. Arikan, M. S., Mat, B., Alkan, H., Çevrimli, M. B., Akin, A. C., Şahin, T. S., & Tekindal, M. A. (2021). A meta‐analysis of the effects of synchronization protocols applied to sheep in Turkey on pregnancy rates during breeding and non‐breeding seasons. Veterinary Medicine and Science, 7(6), 2280-2289. 10.1002/vms3.610 [DOI:10.1002/vms3.610]
3. Arjmandi, R., Vodjgani, M., Naslaji, A. N., Gharagozlou, F., & Akbarinejad, V. (2021). Efficacy of Pre-Synchronization and CIDR on the Outcome of Short-Term Synchronization Program in Zandi Ewes During the Breeding Season. Iranian Journal of Veterinary Medicine, 15(1). 10.22059/ijvm.2020.298598.1005064. [In Persian]
4. Arya, D., Goswami, R., & Sharma, M. (2023). Estrous synchronization in cattle, sheep and goat. Multidisciplinary Reviews, 6(1), 2023001-2023001. 10.31893/multirev.2023001 [DOI:10.31893/multirev.2023001]
5. Bolooki, Z., Jafarzadeh Shirazi, M. R., Kafi, M., Kargar, S., & Boostani, A. (2024). The Difference of the Rumen Microbial Population in Cyclic and Acyclic Grey Shirazi Ewes. Research on Animal Production, 15(2), 69-79. 10.61186/rap.15.2.69 [In Persian] [DOI:10.61186/rap.15.2.69]
6. Chaves, A. S., Silva, F., Valentim, R., & Quintas, H. (2024). Body condition in small ruminants-Effects of nutrition on the hypothalamic-pituitary-gonad axis and ovarian activity that controls reproduction. Physiologia, 4(2), 213-225. 10.3390/physiologia4020012 [DOI:10.3390/physiologia4020012]
7. De, K., Kumar, D., Balaganur, K., & Naqvi, S. M. K. (2020). Effect of environmental factors on estrus synchronization and artificial insemination success in farmers flock in sheep under semi‐arid tropical region. Reproduction in Domestic Animals, 55(7), 777-784. 10.1111/rda.13683 [DOI:10.1111/rda.13683]
8. Dea, D., Mekasha, Y., & Melesse, A. (2024). Evaluating the Effect of Oestrus Synchronization on the Reproductive Efficiency of Indigenous Goats Reared in two districts of Gamo Zone, South Ethiopia. International Journal of Forest, Animal and Fisheries Research, 9(1), 593508. 10.22161/ijfaf.9.1.3
9. Didarkhah, M., & Vatandoost, M. (2022). Comparison of reproductive performance of imported ewes and Iranian ewes using the method of artificial insemination. Iranian Journal of Animal Science Research, 14(1), 43-53. 10.22067/ijasr.2021.38292.0. [In Persian]
10. Doğan, İ., Toker, M. B., Aktar, A., Yılmaz, M. M., Hüraydın, O., & Udum, D. (2024). Comparison of hCG and GnRH for synchronization of the follicular wave in saanen goats during the breeding season. Slovenian Veterinary Research, 61(3), 72-167. 10.26873/SVR-1787-2023 [DOI:10.26873/SVR-1787-2023]
11. FAOStat. (2021). Crops and livestock products. Available online at: http://www.fao.org/faostat/en/#data/QA https:// www.fao.org/faostat/en/#data/QCL (accessed July 26, 2023).
12. Fatet, A., Pellicer-Rubio, M. T., & Leboeuf, B. (2011). Reproductive cycle of goats. Animal Reproduction Science, 124(3-4), 211-219. 10.1016/j.anireprosci.2010.08.029 [DOI:10.1016/j.anireprosci.2010.08.029]
13. Ferdowsi, H. R., Vodjgani, M., Gharagozloo, F., Garoussi, M. T., Naslaji, A. N., & Akbarinejad, V. (2020). The Effects of eCG Injection Time on the Reproductive Performance in Shal Ewes Treated with Short-Term Synchronization Program During the Breeding Season. Journal of Veterinary Research/Majallah-i Taḥqīqāt-i Dāmpizishkī University, 75(1). 10.22059/jvr.2018.264746.2844. [In Persian]
14. Gonzalez-Bulnes, A., Menchaca, A., Martin, G. B., & Martinez-Ros, P. (2020). Seventy years of progestagen treatments for management of the sheep oestrous cycle: Where we are and where we should go. Reproduction, Fertility and Development, 32(5), 441-452. 10.1071/RD18477 [DOI:10.1071/RD18477]
15. Gore, D. L. M., Mburu, J. N., Okeno, T. O., & Muasya, T. K. (2020). Short-term oestrous synchronisation protocol following single fixed-time artificial insemination and natural mating as alternative to long-term protocol in dairy goats. Small Ruminant Research, 192, 106207. 10.1016/j.smallrumres.2020.106207 [DOI:10.1016/j.smallrumres.2020.106207]
16. Habeeb, H. M. H., & Kutzler, M. A. (2021). Estrus synchronization in the sheep and goat. Veterinary Clinics: Food Animal Practice, 37(1), 125-137. 10.1016/j.cvfa.2020.10.007 [DOI:10.1016/j.cvfa.2020.10.007]
17. Hameed, N., Khan, M. I. U. R., Zubair, M., & Andrabi, S. M. H. (2021). Approaches of estrous synchronization in sheep: developments during the last two decades: a review. Tropical Animal Health and Production, 53(5), 485. [DOI:10.1007/s11250-021-02932-8]
18. Hashemi, M., Safdarian, M., Hashemi, M. R., Norollahi, H., & Agah, M. J. (2018). Evaluation of reproductive performance in Torki-ghashghaie does using different protocols of estrus synchronization and artificial insemination during non-breeding season. Research Journal of Livestock Science, 31(118), 15-22. 10.22092/asj.2017.109763.1412
19. Hashemi, M., Agah, M. J., Hashemi, S. M. R., & Norollahi, H. (2024). Investigating the Effect of Hydroponic Barley Fodder Feeding on the Meat Characteristics of Native goats in Fars Province. Research on Animal Production, 15(1), 119-127. 10.61186/rap.15.43.108 [In Persian] [DOI:10.61186/rap.15.43.108]
20. Hernández-Arteaga, L. E., Vázquez-García, J. M., Flores-Najera, M. J., Cuevas-Reyes, V., Mellado, M., Sims, R., ... & Rosales-Nieto, C. A. (2025). Evaluating reproductive outcomes in Saanen and Alpine doelings with suboptimal live weight and performance of their progeny. Spanish Journal of Agricultural Research, 23(1), 21200-21200. 10.5424/sjar/2025231-21200 [DOI:10.5424/sjar/2025231-21200]
21. Knights, M., & Singh‐Knights, D. (2016). Use of controlled internal drug releasing (CIDR) devices to control reproduction in goats: A review. Animal Science Journal, 87(9), 1084-1089. 10.1111/asj.12627 [DOI:10.1111/asj.12627]
22. Masoodi, R., Kohram, H., Lotfi, M., & Ghaffari, M. (2014). Evaluation of reproductive parameters in different programs of CIDR insertion and eCG injection in Mahabadi does during nonbreeding season. Iranian Veterinary Journal, 10(1), 96-102. [In Persian]
23. Metodiev, N., & Raicheva, E. (2011). Effect of the short-term progestagen treatments plus PMSG prior ram introduction on the estrus synchronization and the fertility of Ile de France ewes. Biotechnology in Animal Husbandry, 27(3), 1157-1166. 10.2298/BAH1103157M [DOI:10.2298/BAH1103157M]
24. Muth-Spurlock, A. M., Poole, D. H., & Whisnant, C. S. (2016). Comparison of pregnancy rates in beef cattle after a fixed-time AI with once-or twice-used controlled internal drug release devices. Theriogenology, 85(3), 447-451. 10.1016/j.theriogenology.2015.09.019 [DOI:10.1016/j.theriogenology.2015.09.019]
25. Omontese, B. O., Rekwot, P. I., Ate, I. U., Ayo, J. O., Kawu, M. U., Rwuaan, J. S., ... & Bello, A. A. (2016). An update on oestrus synchronisation of goats in Nigeria. Asian Pacific Journal of Reproduction, 5(2), 96-101. 10.1016/j.apjr.2016.01.002 [DOI:10.1016/j.apjr.2016.01.002]
26. Romano, J. E. (2002). Does in proestrus-estrus hasten estrus onset in does estrous synchronized during breeding season. Applied Animal Behaviour Science, 77(4), 329-334. 10.1016/S0168-1591(02)00064-3 [DOI:10.1016/S0168-1591(02)00064-3]
27. Stevenson, J. S., & Britt, J. H. (2017). A 100-Year Review: Practical female reproductive management. Journal of Dairy Science, 100(12), 10292-10313. 10.3168/jds.2017-12959 [DOI:10.3168/jds.2017-12959]
28. Sun, S., Lv, M., Niu, H., & Luo, J. (2024). Influence of repeated estrus synchronization treatment on hormone secretion, growth, and development of dairy goats. Frontiers in Veterinary Science, 10, 1333633. 10.3389/fvets.2023.1333633 [DOI:10.3389/fvets.2023.1333633]
29. Thammasiri, J., Navanukraw, C., Uriyapongson, S., Khanthusaeng, V., & Kamollirt, C. (2016). Expression of cumulus-oocyte complex genes and embryonic development in goats subjected to progestogen-based estrus synchronization. Theriogenology, 86(2), 612-618. 10.1016/j.theriogenology.2016.02.011 [DOI:10.1016/j.theriogenology.2016.02.011]
30. Waqas, M. S., & Tibary, A. (2025). Manipulation of ovarian function in sheep and goats. Clinical Theriogenology, 17, 24-35. 10.58292/CT. v17.11653 [DOI:10.58292/CT.v17.11653]
31. Wildeus, S. (2000). Current concepts in synchronization of estrus: Sheep and goats. Journal of Animal Science, 77(1), 47-53. 10.2527/jas2000.00218812007700ES0040x [DOI:10.2527/jas2000.00218812007700ES0040x]
32. Zhang, T., Wang, J., Bai, Y., Wang, Q., Wang, K., Zhu, H., ... & Lan, X. (2025). A functional SNP of the core promoter region within goat C DC25A gene affects litter size. Frontiers in Veterinary Science, 11, 1471123. 10.3389/fvets.2024.1471123 [DOI:10.3389/fvets.2024.1471123]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
