1- دانشگاه زابل
2- دانشگاه بجنورد
3- مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی قم
2- دانشگاه بجنورد
3- مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی قم
چکیده: (29 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: زنبور عسل مهمترین حشره با ارزش اکولوژیکی از نظر گردهافشانی و با ارزش اقتصادی از نظر تولید عسل، ژل رویال، گرده و برهموم میباشد. تمام این ارزشها با رشد مطلوب کلنیها محقق خواهد شد. بدلیل شرایط نامناسب محیطی و آب و هوایی گاها ممکن است احتیاجات زنبوران برای رشد و تولیدمثل فراهم نگردد و استفاده از مکملهای غذایی در این بین نقش مهمی را ایفا میکند و توجه محققین در طی سالیان اخیر را بر خود جلب کرده است تا با تولید انواع مکملهای غذایی با ترکیبات متعدد نیازهای فوری رشد زنبوران را تامین نمایند. لذا هدف از این تحقیق، ارزیابی تأثیر استفاده از مکمل غذایی AVP4، که دارای ترکیبی از ویتامینها، مواد معدنی و اسیدهای آمینه میباشد، بر عملکرد تولیدی و رفتاری زنبورهای عسل بود.
مواد و روشها: در این آزمایش از 20 کلونی با ملکه های خواهری همسن و همسانسازی شده برای انجام کار استفاده شد. کندوهای مورد استفاده از نوع لانگستروت بوده و کلونی‌ها از نظر جمعیت نوزادان، جمعیت زنبوران بالغ و مقادیر ذخایر غذایی (گرده و عسل) طی یک دوره دو هفتهای یکسانسازی شدند. پس از یکسانسازی، تغذیه کلنیها از اول تیرماه شروع و تا اواخر مرداد سال 1403 ادامه داشت. عملیات رکوردبرداری از کلنیها طی سه دوره و در فواصل 20 روزه انجام گرفت. آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تیمار و در پنج تکرار اجرا شد. جیرههای مورد استفاده در آزمایش شامل چهار تیمار 1. تیمار شربت شکر بدون استفاده از نانو مکمل (شاهد)، 2. تیمار نانو مکمل AVP4 به میزان 5/2 درصد در یک لیتر شربت، 3. تیمار نانو مکمل AVP4 به میزان 5 درصد در یک لیتر شربت و 4. تیمار نانو مکمل AVP4 به میزان 5/7 درصد در یک لیتر شربت بودند. میزان شفیره و ذخیره گرده و عسل با استفاده از شابلون قاب به ابعاد 5×5 سانتیمتری اندازهگیری شدند. میزان تولید موم با قرار دادن برگه موم در کلنی و محاسبه مساحت مومدوزی بدست آمد و عملکرد رفتاری به روش نمرهدهی در دامنه 1 تا 4 از حالت آرام تا تهاجمی طبقهبندی شدند. برای تجزیه و تحلیل دادهها از طرح تکرار در زمان با رویه Mixed نرمافزار SAS نسخه 4/9 انجام گرفت و مقایسه میانگین تیمارها از آزمون تی محافظت شده در سطح احتمال 5 درصد انجام شد.
یافتهها: میزان تخمریزی ملکهها در تغذیه با تیمار AVP4 (5/7 درصد) بیش از سایر تیمارها بود و همچنین تخمریزی در دوره اول بیش از دوره دوم و سوم بود (05/0>P). متعاقب افزایش تولید تخم در دوره اول، میزان لارو موجود در کلنیهای مورد آزمایش در دوره اول و دوم بیش از دوره سوم بود (05/0>P). همچنین در دوره اول میزان لارو در کلنی تغذیه شده با AVP4 (5%) بیش از سایر تیمارها مشاهد شد (05/0>P). در مقایسه میانگین تیمار‌های آزمایش، مشاهده شد که میزان شفیره موجود در کلنیهای مورد آزمایش در تیمار AVP4 (5%) در مقایسه با تیمار AVP4 (2.5%) به طور معنیداری بیشتر بود (05/0>P). در مقایسه میانگین دورههای آزمایش مشاهده شد که میزان شفیره موجود در کلنیهای مورد آزمایش اختلاف معنیداری دارند. بیشترین میزان شفیره مربوط به دوره اول و کمترین متعلق به دوره سوم بودند. میزان ذخیره عسل در کلنیهای مورد آزمایش در همه‌ی دورههای آزمایشی با یکدیگر اختلاف معنیداری داشتند، بیشترین میزان ذخیره عسل در دوره‌ی سوم و سپس دوره دوم و در آخر هم دوره‌ی اول بود (05/0>P). میزان ذخیره گرده موجود در کلنیهای مورد آزمایش در تیمار AVP4 (7.5%)، کمترین میزان ذخیره گرده بود و با تیمار‌های دیگر اختلاف معنیداری داشت (05/0>P)، اما سایر تیمارها یا یکدیگر تفاوت معنیداری نداشتند. در میانگین دورههای آزمایش نیز میزان ذخیره گرده اختلاف معنیداری را نشان داد. بیشترین و کمترین ذخیره گرده به ترتیب متعلق به دورههای سوم و اول بودند. ویژگی مومبافی کلنیهای تغذیه شده با سطوح متفاوت مکمل اختلاف معنیداری نداشتند (05/0<P). در نهایت تأثیر نانو مکمل AVP4 بر رفتاری دفاعی زنبوران در تغذیه با سطوح متفاوت مکمل AVP4 از نظر آماری غیرمعنیدار بود (05/0<P).
نتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که افزودن مکمل AVP4 به غذای زنبوران اثرات تحریک کننده بر صفات تولیدمثلی (تخم ریزی، لارو و شفیره)، و عملکردی کلنی زنبوران داشت و بهبود در تولید و عملکرد را به همراه داشت. به نظر میرسد در صورت فقر غذایی و شرایط نامطلوب محیطی افزودن مکمل مفید باشد. از این رو پیشنهاد میشود تأثیر این مکمل در سایر فصول سال که دسترسی به منابع شهد و گرده در طبیعت محدود است، انجام شود.
مقدمه و هدف: زنبور عسل مهمترین حشره با ارزش اکولوژیکی از نظر گردهافشانی و با ارزش اقتصادی از نظر تولید عسل، ژل رویال، گرده و برهموم میباشد. تمام این ارزشها با رشد مطلوب کلنیها محقق خواهد شد. بدلیل شرایط نامناسب محیطی و آب و هوایی گاها ممکن است احتیاجات زنبوران برای رشد و تولیدمثل فراهم نگردد و استفاده از مکملهای غذایی در این بین نقش مهمی را ایفا میکند و توجه محققین در طی سالیان اخیر را بر خود جلب کرده است تا با تولید انواع مکملهای غذایی با ترکیبات متعدد نیازهای فوری رشد زنبوران را تامین نمایند. لذا هدف از این تحقیق، ارزیابی تأثیر استفاده از مکمل غذایی AVP4، که دارای ترکیبی از ویتامینها، مواد معدنی و اسیدهای آمینه میباشد، بر عملکرد تولیدی و رفتاری زنبورهای عسل بود.
مواد و روشها: در این آزمایش از 20 کلونی با ملکه های خواهری همسن و همسانسازی شده برای انجام کار استفاده شد. کندوهای مورد استفاده از نوع لانگستروت بوده و کلونی‌ها از نظر جمعیت نوزادان، جمعیت زنبوران بالغ و مقادیر ذخایر غذایی (گرده و عسل) طی یک دوره دو هفتهای یکسانسازی شدند. پس از یکسانسازی، تغذیه کلنیها از اول تیرماه شروع و تا اواخر مرداد سال 1403 ادامه داشت. عملیات رکوردبرداری از کلنیها طی سه دوره و در فواصل 20 روزه انجام گرفت. آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تیمار و در پنج تکرار اجرا شد. جیرههای مورد استفاده در آزمایش شامل چهار تیمار 1. تیمار شربت شکر بدون استفاده از نانو مکمل (شاهد)، 2. تیمار نانو مکمل AVP4 به میزان 5/2 درصد در یک لیتر شربت، 3. تیمار نانو مکمل AVP4 به میزان 5 درصد در یک لیتر شربت و 4. تیمار نانو مکمل AVP4 به میزان 5/7 درصد در یک لیتر شربت بودند. میزان شفیره و ذخیره گرده و عسل با استفاده از شابلون قاب به ابعاد 5×5 سانتیمتری اندازهگیری شدند. میزان تولید موم با قرار دادن برگه موم در کلنی و محاسبه مساحت مومدوزی بدست آمد و عملکرد رفتاری به روش نمرهدهی در دامنه 1 تا 4 از حالت آرام تا تهاجمی طبقهبندی شدند. برای تجزیه و تحلیل دادهها از طرح تکرار در زمان با رویه Mixed نرمافزار SAS نسخه 4/9 انجام گرفت و مقایسه میانگین تیمارها از آزمون تی محافظت شده در سطح احتمال 5 درصد انجام شد.
یافتهها: میزان تخمریزی ملکهها در تغذیه با تیمار AVP4 (5/7 درصد) بیش از سایر تیمارها بود و همچنین تخمریزی در دوره اول بیش از دوره دوم و سوم بود (05/0>P). متعاقب افزایش تولید تخم در دوره اول، میزان لارو موجود در کلنیهای مورد آزمایش در دوره اول و دوم بیش از دوره سوم بود (05/0>P). همچنین در دوره اول میزان لارو در کلنی تغذیه شده با AVP4 (5%) بیش از سایر تیمارها مشاهد شد (05/0>P). در مقایسه میانگین تیمار‌های آزمایش، مشاهده شد که میزان شفیره موجود در کلنیهای مورد آزمایش در تیمار AVP4 (5%) در مقایسه با تیمار AVP4 (2.5%) به طور معنیداری بیشتر بود (05/0>P). در مقایسه میانگین دورههای آزمایش مشاهده شد که میزان شفیره موجود در کلنیهای مورد آزمایش اختلاف معنیداری دارند. بیشترین میزان شفیره مربوط به دوره اول و کمترین متعلق به دوره سوم بودند. میزان ذخیره عسل در کلنیهای مورد آزمایش در همه‌ی دورههای آزمایشی با یکدیگر اختلاف معنیداری داشتند، بیشترین میزان ذخیره عسل در دوره‌ی سوم و سپس دوره دوم و در آخر هم دوره‌ی اول بود (05/0>P). میزان ذخیره گرده موجود در کلنیهای مورد آزمایش در تیمار AVP4 (7.5%)، کمترین میزان ذخیره گرده بود و با تیمار‌های دیگر اختلاف معنیداری داشت (05/0>P)، اما سایر تیمارها یا یکدیگر تفاوت معنیداری نداشتند. در میانگین دورههای آزمایش نیز میزان ذخیره گرده اختلاف معنیداری را نشان داد. بیشترین و کمترین ذخیره گرده به ترتیب متعلق به دورههای سوم و اول بودند. ویژگی مومبافی کلنیهای تغذیه شده با سطوح متفاوت مکمل اختلاف معنیداری نداشتند (05/0<P). در نهایت تأثیر نانو مکمل AVP4 بر رفتاری دفاعی زنبوران در تغذیه با سطوح متفاوت مکمل AVP4 از نظر آماری غیرمعنیدار بود (05/0<P).
نتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که افزودن مکمل AVP4 به غذای زنبوران اثرات تحریک کننده بر صفات تولیدمثلی (تخم ریزی، لارو و شفیره)، و عملکردی کلنی زنبوران داشت و بهبود در تولید و عملکرد را به همراه داشت. به نظر میرسد در صورت فقر غذایی و شرایط نامطلوب محیطی افزودن مکمل مفید باشد. از این رو پیشنهاد میشود تأثیر این مکمل در سایر فصول سال که دسترسی به منابع شهد و گرده در طبیعت محدود است، انجام شود.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
