تابستان
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
1- سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
چکیده: (41 مشاهده)
چکیده مبسوط
مفدمه و هدف: جمعیت بالای بز در استان بوشهر، نشاندهنده سازگاری مطلوب این گونه با شرایط محیطی منطقه است. بزهای بومی تولیدات پایینی داشته و اغلب، پرورش آنها به صورت صنعتی اقتصادی نیست. از آنجا که هدف اصلی پرورش دام، افزایش سود دامدار میباشد، لازم است تا تولیدات دامداری افزایش پیدا کند. یکی از راههای افزایش تولیدات دامهای بومی، استفاده از دامهای نر برتر خارجی از طریق آمیختهگری جهت وارد نمودن ژنهای مطلوب به گله میباشد. با توجه به اهمیت پرورش بز و نقش آن در تأمین نیازهای پروتئینی جامعه، پروژه آمیختهگری بزهای بومی با بزهای نژاد سانن و آلپاین که دارای خصوصیت چندقلوزایی و رشد مطلوب میباشند، به عنوان راهی برای رسیدن به این اهداف، در حال اجرا و توسعه میباشد. بنابراین، تعیین میزان مناسب مشارکت ژنهای خارجی در آمیختهگری و بررسی عملکرد تولیدی و تولیدمثلی بزهای دورگ در مناطق گرمسیری، از پرسشهای کلیدی در برنامههای اصلاح نژاد است. بنابراین یکی از سوالات اساسی این است خصوصیات تولیدی بزهای آمیخته به ویژه در مناطق گرمسیر چگونه است.
مواد و روشها: در این تحقیق از 9645 رکورد مربوط به زایشهای مختلف و رکوردهای وزن بدن بزهای عدنی و دورگ عدنی × سانن که در ایستگاه اصلاحنژاد بز عدنی تنگستان طی سالهای 1388 تا 1399جمعآوری شده بود، استفاده گردید. دامها در مدت 6 ماه از سال در مرتع چرا کرده و در بقیه ایام سال تغذیه دستی میشدند. برنامه جفتگیری حیوانات نیز کنترل شده بود. اطلاعات شناسنامهای هر دام شامل شماره حیوان، شماره پدر، شماره مادر، تاریخ تولد، تاریخ زایش، تاریخهای وزنکشی، جنس بزغالههای متولد شده، تیپ تولد، وزن تولد، وزن 3 ماهگی، وزن 6 ماهگی، وزن 9 ماهگی، وزن 12 ماهگی، تاریخ های رکوردبرداری و سهم نژادی بود. صفات وزن چهار گروه ژنتیکی بز عدنی، آمیخته 25 درصد سانن، آمیخته 50 درصد سانن، و آمیخته 75 درصد سانن مورد ارزیابی قرار گرفت. برای ویرایش و استخراج فایلهای نهایی رکوردها، از نرمافزار فاکس پرو و اکسل (2010) استفاده گردید و آنالیز رکوردها در نرم افزار R (نسخه 4.1.1) انجام شد. تجزیه آماری صفات رشد با استفاده از مدل خطی عمومی (GLM) و مقایسات گروههای ژنتیکی با آزمون دانکن انجام شد.
یافتهها: با افزایش سهم نژادی بز سانن در بزهای آمیخته، میانگین همه صفات وزن افزایش یافت و در گروه نژادی 75 % سانن به بیشترین مقدار رسید. مقایسه میانگین صفات وزن نشان داد که بین گروههای مختلف ژنتیکی از نظر آماری، تفاوت معنیداری وجود دارد (05/0>P). بیشترین میانگین صفات وزن مربوط به آمیخته با 75 درصد ژنوتیپ سانن بود که با میانگین وزن سایر گروههای نژادی تفاوت معنیداری داشت که این نشاندهنده اثر معنیدار نژاد پدری بر صفات وزن بزغالهها میباشد. با توجه به این که سن شیرگیری سه ماهگی و سن فروش بزغاله سه تا شش ماهگی میباشد مشاهده میگردد که وزن سه و 6 ماهگی در بزغالههای آمیخته 75 درصد سانن، بیش از 60 درصد سنگینتر از بزغالههای عدنی بوده و این مساله برای دامدار بسیار مطلوب است هرچند باید مدیریت پرورش مناسبتری داشته باشد که با توجه به تورم موجود در جامعه، وزن فروش بیشتر برای پرورشدهندگان بسیار مهم است.
نتیجهگیری: نتایج این تحقیق نشان داد که بزهای دورگ حاصل از آمیزش بز عدنی و بز سانن در تمام صفات مورد بررسی نسبت به بزهای عدنی برتری داشتند. برای بسیاری از صفات مورد مطالعه، گروه ژنتیکی 75 درصد سهم نژاد سانن در مقایسه با سایر گروههای ژنتیکی برتری داشت و بنابراین این گروه ژنتیکی برای شرایط استان بوشهر پیشنهاد میشود. ضمن اینکه وزنهای 3 و 6 ماهگی در بزغالههای آمیخته 75 درصد سانن، بیش از 60 درصد سنگینتر از بزغالههای عدنی بوده و این مساله برای دامدار بسیار مطلوب است هرچند باید مدیریت پرورش مناسبتری داشته باشد که با توجه به تورم موجود در جامعه، وزن فروش بیشتر برای پرورشدهندگان بسیار مهم است. همچنین باید دقت نمود که در برخی شرایط، بز بومی عملکرد بهتری نسبت به بزهای آمیخته داشته و بنابراین آمیختهگری برای هر نژاد و در هر شرایطی نمیتواند باعث بهبود صفات و در نهایت سود نهایی دامدار گردد.
مفدمه و هدف: جمعیت بالای بز در استان بوشهر، نشاندهنده سازگاری مطلوب این گونه با شرایط محیطی منطقه است. بزهای بومی تولیدات پایینی داشته و اغلب، پرورش آنها به صورت صنعتی اقتصادی نیست. از آنجا که هدف اصلی پرورش دام، افزایش سود دامدار میباشد، لازم است تا تولیدات دامداری افزایش پیدا کند. یکی از راههای افزایش تولیدات دامهای بومی، استفاده از دامهای نر برتر خارجی از طریق آمیختهگری جهت وارد نمودن ژنهای مطلوب به گله میباشد. با توجه به اهمیت پرورش بز و نقش آن در تأمین نیازهای پروتئینی جامعه، پروژه آمیختهگری بزهای بومی با بزهای نژاد سانن و آلپاین که دارای خصوصیت چندقلوزایی و رشد مطلوب میباشند، به عنوان راهی برای رسیدن به این اهداف، در حال اجرا و توسعه میباشد. بنابراین، تعیین میزان مناسب مشارکت ژنهای خارجی در آمیختهگری و بررسی عملکرد تولیدی و تولیدمثلی بزهای دورگ در مناطق گرمسیری، از پرسشهای کلیدی در برنامههای اصلاح نژاد است. بنابراین یکی از سوالات اساسی این است خصوصیات تولیدی بزهای آمیخته به ویژه در مناطق گرمسیر چگونه است.
مواد و روشها: در این تحقیق از 9645 رکورد مربوط به زایشهای مختلف و رکوردهای وزن بدن بزهای عدنی و دورگ عدنی × سانن که در ایستگاه اصلاحنژاد بز عدنی تنگستان طی سالهای 1388 تا 1399جمعآوری شده بود، استفاده گردید. دامها در مدت 6 ماه از سال در مرتع چرا کرده و در بقیه ایام سال تغذیه دستی میشدند. برنامه جفتگیری حیوانات نیز کنترل شده بود. اطلاعات شناسنامهای هر دام شامل شماره حیوان، شماره پدر، شماره مادر، تاریخ تولد، تاریخ زایش، تاریخهای وزنکشی، جنس بزغالههای متولد شده، تیپ تولد، وزن تولد، وزن 3 ماهگی، وزن 6 ماهگی، وزن 9 ماهگی، وزن 12 ماهگی، تاریخ های رکوردبرداری و سهم نژادی بود. صفات وزن چهار گروه ژنتیکی بز عدنی، آمیخته 25 درصد سانن، آمیخته 50 درصد سانن، و آمیخته 75 درصد سانن مورد ارزیابی قرار گرفت. برای ویرایش و استخراج فایلهای نهایی رکوردها، از نرمافزار فاکس پرو و اکسل (2010) استفاده گردید و آنالیز رکوردها در نرم افزار R (نسخه 4.1.1) انجام شد. تجزیه آماری صفات رشد با استفاده از مدل خطی عمومی (GLM) و مقایسات گروههای ژنتیکی با آزمون دانکن انجام شد.
یافتهها: با افزایش سهم نژادی بز سانن در بزهای آمیخته، میانگین همه صفات وزن افزایش یافت و در گروه نژادی 75 % سانن به بیشترین مقدار رسید. مقایسه میانگین صفات وزن نشان داد که بین گروههای مختلف ژنتیکی از نظر آماری، تفاوت معنیداری وجود دارد (05/0>P). بیشترین میانگین صفات وزن مربوط به آمیخته با 75 درصد ژنوتیپ سانن بود که با میانگین وزن سایر گروههای نژادی تفاوت معنیداری داشت که این نشاندهنده اثر معنیدار نژاد پدری بر صفات وزن بزغالهها میباشد. با توجه به این که سن شیرگیری سه ماهگی و سن فروش بزغاله سه تا شش ماهگی میباشد مشاهده میگردد که وزن سه و 6 ماهگی در بزغالههای آمیخته 75 درصد سانن، بیش از 60 درصد سنگینتر از بزغالههای عدنی بوده و این مساله برای دامدار بسیار مطلوب است هرچند باید مدیریت پرورش مناسبتری داشته باشد که با توجه به تورم موجود در جامعه، وزن فروش بیشتر برای پرورشدهندگان بسیار مهم است.
نتیجهگیری: نتایج این تحقیق نشان داد که بزهای دورگ حاصل از آمیزش بز عدنی و بز سانن در تمام صفات مورد بررسی نسبت به بزهای عدنی برتری داشتند. برای بسیاری از صفات مورد مطالعه، گروه ژنتیکی 75 درصد سهم نژاد سانن در مقایسه با سایر گروههای ژنتیکی برتری داشت و بنابراین این گروه ژنتیکی برای شرایط استان بوشهر پیشنهاد میشود. ضمن اینکه وزنهای 3 و 6 ماهگی در بزغالههای آمیخته 75 درصد سانن، بیش از 60 درصد سنگینتر از بزغالههای عدنی بوده و این مساله برای دامدار بسیار مطلوب است هرچند باید مدیریت پرورش مناسبتری داشته باشد که با توجه به تورم موجود در جامعه، وزن فروش بیشتر برای پرورشدهندگان بسیار مهم است. همچنین باید دقت نمود که در برخی شرایط، بز بومی عملکرد بهتری نسبت به بزهای آمیخته داشته و بنابراین آمیختهگری برای هر نژاد و در هر شرایطی نمیتواند باعث بهبود صفات و در نهایت سود نهایی دامدار گردد.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |