1- گروه مهندسی کشاورزی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
چکیده: (17 مشاهده)
مقدمه و هدف: در سالهای اخیر، استفاده از ترکیبات گیاهی و پروبیوتیکها به عنوان جایگزینهای طبیعی آنتیبیوتیکها در تغذیه طیور مورد توجه زیادی قرار گرفته است. گیاه خرفه (Portulaca oleracea) به دلیل دارا بودن مقادیر قابل توجهی اسیدهای چرب غیراشباع امگا 3، فلاونوئیدها، پلیفنولها، ویتامینها و مواد معدنی، خاصیت آنتیاکسیدانی، ضدالتهابی و ضدمیکروبی قابل توجهی دارد. همچنین، مخمر Saccharomyces cerevisiae به عنوان یک پروبیوتیک شناخته شده با توانایی بهبود تعادل میکروفلور روده، افزایش هضم و جذب مواد مغذی، و تقویت سیستم ایمنی، نقش مهمی در ارتقای سلامت و عملکرد پرندگان ایفا میکند. بلدرچین ژاپنی (Coturnix japonica) به دلیل رشد سریع، ضریب تبدیل غذایی مناسب و تولید گوشت و تخم با ارزش غذایی بالا، مدل مناسبی برای بررسی اثرات تغذیهای این ترکیبات به شمار میرود. هدف این پژوهش بررسی اثر سطوح مختلف پودر بذر خرفه و پروبیوتیک S. cerevisiae بر عملکرد تولیدی، اجزای لاشه، pH دستگاه گوارش، میکروفلور روده، فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانی و شاخصهای بیوشیمیایی خون، و ریختشناسی بخشهای مختلف روده در بلدرچین ژاپنی بود.
مواد و روشها: این آزمایش به صورت طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار و پنج تکرار در هر تیمار انجام شد. هر تکرار شامل 10 پرنده بلدرچین ژاپنی نر و ماده همسن بود. تیمارها شامل: 1- جیره پایه (شاهد)، 2- جیره پایه + 1 درصد پودر بذر خرفه، 3- جیره پایه + 2 درصد پودر بذر خرفه، و 4- جیره پایه + 5/0 درصد پروبیوتیک S. cerevisiae. جیرهها بر اساس توصیههای NRC (1994) فرموله و به صورت ایزوکالریک و ایزونیتروژن تهیه شدند. طول دوره آزمایش 42 روز بود. در پایان دوره، عملکرد تولیدی شامل وزن نهایی، افزایش وزن روزانه، مصرف خوراک و ضریب تبدیل غذایی ثبت شد. سپس تعدادی پرنده از هر تکرار کشتار شدند و اجزای لاشه شامل درصد لاشه، کبد، قلب، چربی بطنی و سنگدان اندازهگیری گردید. نمونهبرداری از محتویات روده برای شمارش باکتریهای Escherichia coli و Lactobacillus spp. انجام شد. pH روده با pH متر دیجیتال اندازهگیری گردید. برای بررسی فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانی (SOD)، (GPx) و مالوندیآلدئید (MDA)، و همچنین شاخصهای بیوشیمیایی خون شامل کلسترول تام (TC)، تریگلیسرید (TG)، لیپوپروتئینهای با چگالی بالا و پایین (HDL)، (LDL) و آنزیمهای کبدی AST و ALT از کیتهای تجاری معتبر استفاده شد. بررسی مورفولوژی روده شامل اندازهگیری ارتفاع پرز، عمق کریپت و نسبت پرز به کریپت (شاخص پرز) در دوازدهه و ایلئوم با استفاده از مقاطع بافتی رنگآمیزی شده با هماتوکسیلین-ائوزین و میکروسکوپ نوری صورت گرفت. دادهها با استفاده از نرمافزار SAS و آزمون دانکن در سطح احتمال 5 درصد مقایسه شدند.
یافتهها: نتایج نشان داد افزودن 2 درصد پودر بذر خرفه به جیره موجب کاهش معنیدار شمارش باکتری ای کلای تا 1600 افزایش چشمگیر شمارش لاکتوباسیلوسها تا 23500 شد. پروبیوتیکS. cerevisiae نیز کاهش قابل توجه ای کلای و افزایش لاکتوباسیلوس را نسبت به شاهد ایجاد کرد، هرچند اثر آن نسبت به 2 درصد خرفه کمتر بود. بررسی اجزای لاشه نشان داد افزودن خرفه و پروبیوتیک اثر معنیداری بر درصد لاشه و سایر اندامها به جز کبد نداشت، اما درصد کبد در تیمار حاوی 2 درصد خرفه کاهش معنیداری نسبت به شاهد داشت. روده در تیمارهای حاوی خرفه و پروبیوتیک کاهش یافت که بیشترین کاهش در تیمار پروبیوتیک مشاهده شد. نتایج بیوشیمی خون نشان داد تیمار 2 درصد خرفه موجب کاهش معنیدار MDA و افزایش فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانی SOD و GPx شد. همچنین، این تیمار باعث کاهش کلسترول تام، تریگلیسرید و LDL و افزایش HDL نسبت به شاهد گردید. ارزیابی ریختشناسی روده نشان داد افزودن 1 و 2 درصد خرفه موجب افزایش معنیدار ارتفاع پرز و شاخص پرز در دوازدهه و ایلئوم و کاهش عمق کریپت شد که بیانگر بهبود جذب مواد مغذی است. پروبیوتیک نیز اثر مثبت بر این شاخصها داشت، اما شدت آن کمتر از تیمار 2 درصد خرفه بود.
نتیجهگیری: به طور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد که استفاده از پودر بذر خرفه، به ویژه در سطح 2 درصد، میتواند با بهبود تعادل میکروفلور مفید روده، ارتقای فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانی، کاهش پراکسیداسیون لیپیدی، بهبود شاخصهای لیپیدی خون و بهینهسازی ساختار پرزهای روده، عملکرد گوارشی و سلامت عمومی بلدرچین ژاپنی را ارتقا دهد. پروبیوتیکS. cerevisiae نیز اثرات مثبتی در بهبود فلور روده و کاهش pH داشت، اما اثر آن در برخی شاخصها نسبت به خرفه کمتر بود. بنابراین، بذر خرفه میتواند به عنوان یک افزودنی خوراکی گیاهی موثر و جایگزینی مناسب برای بهبود سلامت و عملکرد بلدرچینها مورد استفاده قرار گیرد.
مواد و روشها: این آزمایش به صورت طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار و پنج تکرار در هر تیمار انجام شد. هر تکرار شامل 10 پرنده بلدرچین ژاپنی نر و ماده همسن بود. تیمارها شامل: 1- جیره پایه (شاهد)، 2- جیره پایه + 1 درصد پودر بذر خرفه، 3- جیره پایه + 2 درصد پودر بذر خرفه، و 4- جیره پایه + 5/0 درصد پروبیوتیک S. cerevisiae. جیرهها بر اساس توصیههای NRC (1994) فرموله و به صورت ایزوکالریک و ایزونیتروژن تهیه شدند. طول دوره آزمایش 42 روز بود. در پایان دوره، عملکرد تولیدی شامل وزن نهایی، افزایش وزن روزانه، مصرف خوراک و ضریب تبدیل غذایی ثبت شد. سپس تعدادی پرنده از هر تکرار کشتار شدند و اجزای لاشه شامل درصد لاشه، کبد، قلب، چربی بطنی و سنگدان اندازهگیری گردید. نمونهبرداری از محتویات روده برای شمارش باکتریهای Escherichia coli و Lactobacillus spp. انجام شد. pH روده با pH متر دیجیتال اندازهگیری گردید. برای بررسی فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانی (SOD)، (GPx) و مالوندیآلدئید (MDA)، و همچنین شاخصهای بیوشیمیایی خون شامل کلسترول تام (TC)، تریگلیسرید (TG)، لیپوپروتئینهای با چگالی بالا و پایین (HDL)، (LDL) و آنزیمهای کبدی AST و ALT از کیتهای تجاری معتبر استفاده شد. بررسی مورفولوژی روده شامل اندازهگیری ارتفاع پرز، عمق کریپت و نسبت پرز به کریپت (شاخص پرز) در دوازدهه و ایلئوم با استفاده از مقاطع بافتی رنگآمیزی شده با هماتوکسیلین-ائوزین و میکروسکوپ نوری صورت گرفت. دادهها با استفاده از نرمافزار SAS و آزمون دانکن در سطح احتمال 5 درصد مقایسه شدند.
یافتهها: نتایج نشان داد افزودن 2 درصد پودر بذر خرفه به جیره موجب کاهش معنیدار شمارش باکتری ای کلای تا 1600 افزایش چشمگیر شمارش لاکتوباسیلوسها تا 23500 شد. پروبیوتیکS. cerevisiae نیز کاهش قابل توجه ای کلای و افزایش لاکتوباسیلوس را نسبت به شاهد ایجاد کرد، هرچند اثر آن نسبت به 2 درصد خرفه کمتر بود. بررسی اجزای لاشه نشان داد افزودن خرفه و پروبیوتیک اثر معنیداری بر درصد لاشه و سایر اندامها به جز کبد نداشت، اما درصد کبد در تیمار حاوی 2 درصد خرفه کاهش معنیداری نسبت به شاهد داشت. روده در تیمارهای حاوی خرفه و پروبیوتیک کاهش یافت که بیشترین کاهش در تیمار پروبیوتیک مشاهده شد. نتایج بیوشیمی خون نشان داد تیمار 2 درصد خرفه موجب کاهش معنیدار MDA و افزایش فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانی SOD و GPx شد. همچنین، این تیمار باعث کاهش کلسترول تام، تریگلیسرید و LDL و افزایش HDL نسبت به شاهد گردید. ارزیابی ریختشناسی روده نشان داد افزودن 1 و 2 درصد خرفه موجب افزایش معنیدار ارتفاع پرز و شاخص پرز در دوازدهه و ایلئوم و کاهش عمق کریپت شد که بیانگر بهبود جذب مواد مغذی است. پروبیوتیک نیز اثر مثبت بر این شاخصها داشت، اما شدت آن کمتر از تیمار 2 درصد خرفه بود.
نتیجهگیری: به طور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد که استفاده از پودر بذر خرفه، به ویژه در سطح 2 درصد، میتواند با بهبود تعادل میکروفلور مفید روده، ارتقای فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانی، کاهش پراکسیداسیون لیپیدی، بهبود شاخصهای لیپیدی خون و بهینهسازی ساختار پرزهای روده، عملکرد گوارشی و سلامت عمومی بلدرچین ژاپنی را ارتقا دهد. پروبیوتیکS. cerevisiae نیز اثرات مثبتی در بهبود فلور روده و کاهش pH داشت، اما اثر آن در برخی شاخصها نسبت به خرفه کمتر بود. بنابراین، بذر خرفه میتواند به عنوان یک افزودنی خوراکی گیاهی موثر و جایگزینی مناسب برای بهبود سلامت و عملکرد بلدرچینها مورد استفاده قرار گیرد.
واژههای کلیدی: بلدرچین ژاپنی، Portulaca oleracea، Saccharomyces cerevisiae، میکروفلور روده، ریخت شناسی روده
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
