رقیه عباسی*1، رامین فرهادی2، سارا غفاریان1، ابوذر نجفی3
1- دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
2- دانشگاه کردستان
3- دانشگاه تهران
2- دانشگاه کردستان
3- دانشگاه تهران
چکیده: (22 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: پیشرفت برنامههای اصلاح نژادی و بهبود وضعیت تولیدمثلی دام در چند دهه اخیر نتیجه استفاده از تکنیک تلقیح مصنوعی است. در دام سنگین این تکنیک بهصورت گسترده انجام میشود اما در دام سبک محدودیتهایی مانند سیستم آناتومیکی پیچیده دام ماده و حساسیت بسیار بالای اسپرم قوچ در برابر شوک سرمایی و تنش اکسیداتیو اغلب استفاده از تلقیح مصنوعی با مشکل مواجه بوده است. با توجه به اهمیت کیفیت اسپرم تولیدی در تلقیح مصنوعی گوسفند، اسپرم مصرفی بیشتر بهصورت منی تازه و سرد شده میباشد. اما با اینحال همیشه استفاده از منی تازه امکانپذیر نیست و به ناچار نگهداری اسپرم برای کوتاه مدت و بلند مدت ضرورت دارد. بنابراین سردسازی اسپرم میتواند در کوتاه مدت با حداقل آسیبها به اسپرم در تلقیح مصنوعی گوسفند استفاده شود و باروری لازم را نیز داشته باشد. با این حال در طول فرآیند سردسازی در اثر کاهش دما و بروز شوک سرمایی میزان تولید رادیکالهای آزاد شدت گرفته و موجب آسیبهای متعدد ساختاری و بیوشیمیایی به اسپرم شده و شانس باروری آن را کاهش میدهد. برای مقابله با این مشکل استفاده از ترکیب آنتیاکسیدانی مناسب در رقیقکننده یک امر بسیار حیاتی محسوب میشود. گاما اوریزانول بهعنوان یک ترکیب آنتیاکسیدانی طبیعی مشتق شده از برنح است که خاصیت آنتی اکسیدانی آن در بسیاری از مطالعات ثابت شده است. خاصیت آنتیاکسیدانی گاما اوریزانول در درجه اول به پاکسازی رادیکالهای آزاد بهویژه رادیکالهای سوپر اکسید، هیدروکسیل و پراکسید هیدروژن مربوط میشود که گروه هیدروکسیل روی حلقه فنولیک قسمت فرولیک اسید مسئول اصلی مهار رادیکالهای آزاد عنوان شده است. گاما اوریزانول بهعنوان یک فعالکننده آنزیمهای آنتیاکسیدانی داخل سلولی مانند سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز، گلوتاتیون پراکسیداز و گلوتاتیون ردوکتاز عمل کرده و فعالیت آنها را افزایش میدهد. همچنین مشخص شده است که گاما اوریزانول میتواند در مسیر بیوشیمیایی Nrf-2 دخالت کرده و بیان پروتئینهای مربوط به برخی آنزیمهای آنتی اکسیدانی مانند سوپراکسید دیسموتاز، گلوتاتیون پراکسیداز و کاتالاز را بیشتر کرده و تولید آنها را افزایش دهد. بنابراین هدف از این مطالعه، بررسی اثرات افزودن غلظتهای مختلف گاما اوریزانول به رقیقکننده اسپرم اپیدیدمی قوچ در زمانهای مختلف انکوباسیون در دمای 4 درجه سانتیگراد بود.
مواد و روشها: در این آزمایش بافت بیضه پس از جمعآوری از کشتارگاه در کمتر از یک ساعت به آزمایشگاه منتقل شد. تهیه اسپرم به روش برش بخش دم اپیدیدیم انجام شد. پس از ارزیابی اولیه نمونههای اسپرم با زندهمانی بالای 85 درصد، تحرک پیشرونده بالای 75 درصد و ناهنجاریهای کمتر از 10 درصد انتخاب و در رقیقکننده بر پایه تریس- زرده تخممرغ رقیق شدند. در دمای 37 درجه سانتیگراد غلظتهای مختلف گاما اوریزانول شامل 0، 50، 100 و 200 میکرو مولار به رقیقکننده حاوی اسپرم اضافه شد. در ادامه نمونهها در داخل آب همدما به دمای 4 درجه سانتیگراد برای سردسازی منتقل شدند. پس از حدود دو ساعت نمونهها به تدریج سرد شده و به دمای 4 درجه سانتیگراد رسیده و تعادلسازی شدند. در زمانهای 6، 12، 24 و 48 ساعت پس از تثبیت نمونهها در این دما از نظر فراسنجههای جنبایی کل، جنبایی پیشرونده، زندهمانی، یکپارچگی غشای پلاسمایی، درصد ناهنجاریها، غلظت مالون دی آلدهید (MDA)، فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانی سوپر اکسید دیسموتاز (SOD)، گلوتاتیون پراکسیداز (GPX) و کاتالاز (CAT) ارزیابی شدند. دادههای حاصل از ارزیابیها توسط نرم افزار SAS و رویه GLM در سطح معنیداری 05/0 واکاوی شدند.
یافتهها: نتایج این آزمایش نشان داد که رقیقکننده دارای 100 میکرومولار گاما اوریزانول در زمانهای 12، 24 و 48 ساعت بهطور معنیداری ویژگی جنبایی کل را نسبت به گروه شاهد بهبود داده بود (0/05P<) اما در مورد ویژگی جنبایی پیشرونده بین رقیقکنندهها در تمامی زمانهای مورد ارزیابی تفاوت معنیداری مشاهده نشد (0/05P>). در بررسی درصد زندهمانی اسپرم، تنها در زمان 12 ساعت رقیقکننده دارای 100 میکرومولار گاما اوریزانول موجب افزایش معنیدار زندهمانی اسپرم شده بود ولی در سایر زمانها بین گروهها تفاوت معنیداری مشاهده نشد. در مورد فراسنجه یکپارچگی غشای پلاسمایی اسپرم افزودن 100 میکرومولار گاما اوریزانول نسبت به گروه شاهد تاثیر معنیداری داشت و در مورد ناهنجاریهای اسپرم تفاوت معنیداری بین گروهها در هیچ یک از زمانها یافت نشد. نتایج آزمایش حاضر نشان داد که افزودن غلظتهای 50 و 100 میکرومولار گاما اوریزانول موجب کاهش معنیدار غلظت MDA در زمانهای 12 و 24 ساعت شده بود. همچنین غلظت 100 میکرومولار این ترکیب موجب افزایش معنیدار فعالیت آنزیم SOD در زمانهای 12 و 24 ساعت شده بود و غلظتهای 100 و 200 میکرو مولار موجب افزایش معنیدار فعالیت آنزیم GPX فقط در زمان 24 ساعت شده بود (0/05P<) ولی افزودن غلظتهای گاما اوریزانول در هیچ یک از زمانهای مورد ارزیابی موجب افزایش معنیدار فعالیت آنزیم CAT نسبت به گروه شاهد نشده بود (0/05P>).
نتیجهگیری: نتایج این آزمایش نشان داد که استفاده از ترکیب آنتیاکسیدانی گاما اوریزانول در محیط رقیقکننده میتواند تا حدودی در زمانهای کوتاه پس از سردسازی موجب بهبود کیفیت اسپرم اپیدیدمی قوچ شود. از اینرو استفاده از غلظت 100 میکرومولار گاما اوریزانول در رقیقکننده اسپرم قوچ برای سردسازیهای کوتاه مدت توصیه میشود.
مقدمه و هدف: پیشرفت برنامههای اصلاح نژادی و بهبود وضعیت تولیدمثلی دام در چند دهه اخیر نتیجه استفاده از تکنیک تلقیح مصنوعی است. در دام سنگین این تکنیک بهصورت گسترده انجام میشود اما در دام سبک محدودیتهایی مانند سیستم آناتومیکی پیچیده دام ماده و حساسیت بسیار بالای اسپرم قوچ در برابر شوک سرمایی و تنش اکسیداتیو اغلب استفاده از تلقیح مصنوعی با مشکل مواجه بوده است. با توجه به اهمیت کیفیت اسپرم تولیدی در تلقیح مصنوعی گوسفند، اسپرم مصرفی بیشتر بهصورت منی تازه و سرد شده میباشد. اما با اینحال همیشه استفاده از منی تازه امکانپذیر نیست و به ناچار نگهداری اسپرم برای کوتاه مدت و بلند مدت ضرورت دارد. بنابراین سردسازی اسپرم میتواند در کوتاه مدت با حداقل آسیبها به اسپرم در تلقیح مصنوعی گوسفند استفاده شود و باروری لازم را نیز داشته باشد. با این حال در طول فرآیند سردسازی در اثر کاهش دما و بروز شوک سرمایی میزان تولید رادیکالهای آزاد شدت گرفته و موجب آسیبهای متعدد ساختاری و بیوشیمیایی به اسپرم شده و شانس باروری آن را کاهش میدهد. برای مقابله با این مشکل استفاده از ترکیب آنتیاکسیدانی مناسب در رقیقکننده یک امر بسیار حیاتی محسوب میشود. گاما اوریزانول بهعنوان یک ترکیب آنتیاکسیدانی طبیعی مشتق شده از برنح است که خاصیت آنتی اکسیدانی آن در بسیاری از مطالعات ثابت شده است. خاصیت آنتیاکسیدانی گاما اوریزانول در درجه اول به پاکسازی رادیکالهای آزاد بهویژه رادیکالهای سوپر اکسید، هیدروکسیل و پراکسید هیدروژن مربوط میشود که گروه هیدروکسیل روی حلقه فنولیک قسمت فرولیک اسید مسئول اصلی مهار رادیکالهای آزاد عنوان شده است. گاما اوریزانول بهعنوان یک فعالکننده آنزیمهای آنتیاکسیدانی داخل سلولی مانند سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز، گلوتاتیون پراکسیداز و گلوتاتیون ردوکتاز عمل کرده و فعالیت آنها را افزایش میدهد. همچنین مشخص شده است که گاما اوریزانول میتواند در مسیر بیوشیمیایی Nrf-2 دخالت کرده و بیان پروتئینهای مربوط به برخی آنزیمهای آنتی اکسیدانی مانند سوپراکسید دیسموتاز، گلوتاتیون پراکسیداز و کاتالاز را بیشتر کرده و تولید آنها را افزایش دهد. بنابراین هدف از این مطالعه، بررسی اثرات افزودن غلظتهای مختلف گاما اوریزانول به رقیقکننده اسپرم اپیدیدمی قوچ در زمانهای مختلف انکوباسیون در دمای 4 درجه سانتیگراد بود.
مواد و روشها: در این آزمایش بافت بیضه پس از جمعآوری از کشتارگاه در کمتر از یک ساعت به آزمایشگاه منتقل شد. تهیه اسپرم به روش برش بخش دم اپیدیدیم انجام شد. پس از ارزیابی اولیه نمونههای اسپرم با زندهمانی بالای 85 درصد، تحرک پیشرونده بالای 75 درصد و ناهنجاریهای کمتر از 10 درصد انتخاب و در رقیقکننده بر پایه تریس- زرده تخممرغ رقیق شدند. در دمای 37 درجه سانتیگراد غلظتهای مختلف گاما اوریزانول شامل 0، 50، 100 و 200 میکرو مولار به رقیقکننده حاوی اسپرم اضافه شد. در ادامه نمونهها در داخل آب همدما به دمای 4 درجه سانتیگراد برای سردسازی منتقل شدند. پس از حدود دو ساعت نمونهها به تدریج سرد شده و به دمای 4 درجه سانتیگراد رسیده و تعادلسازی شدند. در زمانهای 6، 12، 24 و 48 ساعت پس از تثبیت نمونهها در این دما از نظر فراسنجههای جنبایی کل، جنبایی پیشرونده، زندهمانی، یکپارچگی غشای پلاسمایی، درصد ناهنجاریها، غلظت مالون دی آلدهید (MDA)، فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانی سوپر اکسید دیسموتاز (SOD)، گلوتاتیون پراکسیداز (GPX) و کاتالاز (CAT) ارزیابی شدند. دادههای حاصل از ارزیابیها توسط نرم افزار SAS و رویه GLM در سطح معنیداری 05/0 واکاوی شدند.
یافتهها: نتایج این آزمایش نشان داد که رقیقکننده دارای 100 میکرومولار گاما اوریزانول در زمانهای 12، 24 و 48 ساعت بهطور معنیداری ویژگی جنبایی کل را نسبت به گروه شاهد بهبود داده بود (0/05P<) اما در مورد ویژگی جنبایی پیشرونده بین رقیقکنندهها در تمامی زمانهای مورد ارزیابی تفاوت معنیداری مشاهده نشد (0/05P>). در بررسی درصد زندهمانی اسپرم، تنها در زمان 12 ساعت رقیقکننده دارای 100 میکرومولار گاما اوریزانول موجب افزایش معنیدار زندهمانی اسپرم شده بود ولی در سایر زمانها بین گروهها تفاوت معنیداری مشاهده نشد. در مورد فراسنجه یکپارچگی غشای پلاسمایی اسپرم افزودن 100 میکرومولار گاما اوریزانول نسبت به گروه شاهد تاثیر معنیداری داشت و در مورد ناهنجاریهای اسپرم تفاوت معنیداری بین گروهها در هیچ یک از زمانها یافت نشد. نتایج آزمایش حاضر نشان داد که افزودن غلظتهای 50 و 100 میکرومولار گاما اوریزانول موجب کاهش معنیدار غلظت MDA در زمانهای 12 و 24 ساعت شده بود. همچنین غلظت 100 میکرومولار این ترکیب موجب افزایش معنیدار فعالیت آنزیم SOD در زمانهای 12 و 24 ساعت شده بود و غلظتهای 100 و 200 میکرو مولار موجب افزایش معنیدار فعالیت آنزیم GPX فقط در زمان 24 ساعت شده بود (0/05P<) ولی افزودن غلظتهای گاما اوریزانول در هیچ یک از زمانهای مورد ارزیابی موجب افزایش معنیدار فعالیت آنزیم CAT نسبت به گروه شاهد نشده بود (0/05P>).
نتیجهگیری: نتایج این آزمایش نشان داد که استفاده از ترکیب آنتیاکسیدانی گاما اوریزانول در محیط رقیقکننده میتواند تا حدودی در زمانهای کوتاه پس از سردسازی موجب بهبود کیفیت اسپرم اپیدیدمی قوچ شود. از اینرو استفاده از غلظت 100 میکرومولار گاما اوریزانول در رقیقکننده اسپرم قوچ برای سردسازیهای کوتاه مدت توصیه میشود.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
