چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: در شرایط امروزه پرورش صنعتی طیور و به‎‌ویژه جوجه‎ های گوشتی، انواع مختلف تنش وجود دارند که بر سلامت و عملکرد طیور تأثیر می ‎گذارند و ضررهای اقتصادی قابل‎ توجهی را به‎ همراه دارند. عوامل تنش ‎زا می ‎توانند اغلب منجربه تنش اکسیداتیو شوند و در نهایت کاهش عملکرد و افزایش تلفات در جوجه‎ های گوشتی را به ‎دنبال دارند. علاوه‎ بر این، آنها می‎ توانند سیستم ایمنی و تعادل جمعیت باکتریایی روده را مختل کنند و از این طریق سبب افزایش تلفات و کاهش عملکرد تولید در جوجه‎ های گوشتی شوند. بنا بر این، پیشنهاد نموده ‎اند که احتمالاً استفاده از ترکیبات آنتی ‎اکسیدانی در کاهش مشکلات ناشی از عوامل تنش ‎زا در جهت حفظ سلامت و عملکرد تولید گله در مزارع مرغ گوشتی موثر است. از مهم‎ترین ترکیبات آنتی ‎اکسیدانی مهم در تغذیه، ترکیبات پلی‎ فنلی هستند که در مواد مشت ق‎شده از گیاه یافت می‎ شوند. ترکیبات پلی‎ فنولی به‎ دلیل فعالیت آنتی ‎اکسیدانی که دارند، ترکیبات شناخته‎ شده ‎ای هستند که به‎ طور قابل‎ قبولی توانسته‎ اند با بهبود وضعیت آنتی‎ اکسیدانی بدن، سبب تغییرات مثبتی بر سلامتی و عمکلرد حیوانات شوند. فلوریتین نوعی فلاونوئید فعال ‎زیستی است که دارای فعالیت ‎های بیولوژیکی بسیاری از جمله آنتی ‎اکسیدانی، کاهش قند ‎خون، و محافظت‎ کننده است. در صنایع تولید مواد غذایی، دارویی و بهداشتی، فلوریتین به‎ عنوان یک آنتی ‎اکسیدان جدید، طبیعی و با کارایی بالا به اثبات رسیده ‎است. با این‎‎ حال، اطلاعات بسیار کمی در مورد تاثیر فلوریتین بر عملکرد و تغییرات آنتی ‎اکسیدانی و ایمنی در جوجه ‎های گوشتی وجود دارد. بنا بر این، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی فلوریتین بر عملکرد رشد، وضعیت آنتی ‎اکسیدانی و ایمنی و برخی پارامترهای بیوشیمیایی جوجه‌های گوشتی طراحی شد.
مواد و روش ‎ها: تعداد 300 قطعه جوجه گوشتی یک‎روزه جنس نر ( 1/2± 44 گرم) از سویه تجاری راس (308) در چهار تیمار آزمایشی (پنج تکرار و 15 جوجه در هر واحد آزمایشی) توزیع گردید. تیمارهای آزمایشی شامل 1- گروه شاهد (تغذیه ‎شده با جیره پایه و آب آشامیدنی بدون هر افزودنی)، 2- گروه  F-100 (تغذیه‎ شده با جیره پایه+  100 میلی­ گرم فلوریتین در لیتر آب آشامیدنی)، 3- گروه F-200(تغذیه‎ شده با جیره پایه + 200 میلی‎گرم فلوریتین در لیتر آب آشامیدنی)، و 4- گروه  F-300(تغذیه ‎شده با جیره پایه+  300 میلی‎گرم فلوریتین در لیتر آب آشامیدنی) بودند. فلوریتین مورد استفاده در این آزمایش محصول کشور چین به‎ شکل پودر سفید‎رنگ با خلوص 99 درصد و محلول در آب بود. در ‎روزگی، دو قطعه جوجه گوشتی از هر تکرار با وزنی نزدیک به میانگین آن تکرار، انتخاب و از سیاهرگ بال توسط سرنگ ‎های مخصوص خون ‎گیری و یک نمونه 2 میلی‎ لیتر برای تهیه سرم جهت اندازه ‎گیری شاخص ‎های بیوشیمیایی خون استفاده شد. جهت تعیین جمعیت باکتریایی ایلئوم، پرندگان انتخابی بعد از خون‎ گیری، ذبح شدند و حدود دو گرم از محتویات ایلئوم به داخل میکروتیوب‎ های استریل تخلیه و برای بررسی جمعیت اشریشیاکلی و لاکتوباسیلوس در دمای 20 -درجه سانتی‎ گراد تا زمان کشت میکروبی ذخیره شدند. فراسنجه ‎های آنتی ‎اکسیدانی سرم شامل آنزیم‎ های گلوتاتیون پراکسیداز و سوپراکسیددیسموتاز با استفاده از کیت‎ های برند نوند سلامت اندازه ‎گیری شدند. برای تعیین میزان غلظت مالون‎ دی‎ آلدئید سرم، میزان جذب نوری در نمونه‎ ها با روش رنگ ‎سنجی و با استفاده از دستگاه تعیین گردید. آنزیم‎ های سرم شامل آسپارتات آمینوترانسفراز و آلانین آمینوترانسفراز با استفاده از کیت‎ های برند Padco اندازه ‎گیری شدند. سطوح سرمی ایمونوگلوبولین‌های G وM با استفاده از کیت‌های شرکت (DIASORIN S.P.A. Italia) مورد سنجش قرار گرفتند. میزان سرمی پارامترهای لیپیدی تری‎گلیسیرید و کلسترول با استفاده از کیت تشخیص کمی شرکت پارس آزمون برآورد گردید. داده‎ های جمع ‎آوری ­شده با استفاده از رویه GLM نرم‎ افزار SAS نسخه 9/1 ( SAS, 2003) در قالب طرح کاملاً تصادفی مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند. داده ‎های مربوط به تلفات، قبل از تجزیه و تحلیل، با استفاده از تبدیل جذری  X+1 ، تبدیل شدند. برای مقایسه میانگین‎ ها از آزمون چند دامنه ‎ای دانکن در سطح معنی ‎داری 5 درصد استفاده شد. همچنین، از روش مقایسات مستقل (Orthogonal) برای تعیین اثرات خطی و درجه دوم اثرات سطوح مختلف فلوریتین استفاده شد.
یافته ‎ها: تجویز فلوریتین سبب افزایش معنی‎دار افزایش وزن و کاهش معنی ‎دار ضریب ‎تبدیل خوراک شد (0/05P< ) اما تاثیر معنی‎ داری بر خوراک مصرفی و تلفات در کل دوره نداشت (0/05P > ). در مقایسه با سایر تیمارها، بهترین عملکرد مربوط به تیمار 200 میلی ‎گرم در کیلوگرم فلوریتین بود. علاوه ‎بر این، مکمل ‎سازی فلوریتین به‎طور معنی‎ داری سبب افزایش توان آنتی ‎اکسیدانی (افزایش فعالیت آنزیم ‎های گلوتاتیون پراکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز و کاهش غلظت مالون دی‎ آلدئید)، افزایش تری‎ گلیسیرید و کاهش سطوح آنزیم‎ های آسپارتات آمینوترانسفراز و آلانین آمینوترانسفراز سرم شد (0/05P< ). همچنین، تجویز فلوریتین به‎ طور معنی‎ داری سبب افزایش سطوح سرمی ایمونوگلوبولین ‎های G و M شد (0/05P< ). افزایش معنی ‎دار جمعیت باکتریایی لاکتوباسیلوس و کاهش معنی‎ دار جمعیت باکتریایی اشریشیاکلی بر اثر استفاده از فلوریتین مشاهده شد (0/05P< ).
نتیجه‎ گیری کلی: به‎طور کلی، نتایج حاصل از این تحقیق نشان دادند که استفاده از فلوریتین در سطح 300 میلی ‎گرم در کیلوگرم در جیره ‎سبب بهبود عملکرد رشد، افزایش توان آنتی ‎اکسیدانی، افزایش سطح ایمنی و بهبود جمعیت باکتریایی روده در جوجه ‎های گوشتی شد.