1- گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
2- شرکت ویوان تک اکسیر ایرانیان، مشهد مقدس، ایران
2- شرکت ویوان تک اکسیر ایرانیان، مشهد مقدس، ایران
چکیده: (1246 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: بهبود مدیریت و تغذیه میتواند سبب رشد بهینه، بهرهوری بهتر خوراک و سلامت در گوسالههای شیرخوار شود. از سوی دیگر، نرخ رشد پایین میتواند منجر به کمبود وزن در هنگام از شیرگرفتن و رشد کمتر پس از شیرگیری شود که از طریق تغذیه در آینده قابل جبران نیست. همچنین، برای یک دامداری پایدار و سودآور، هزینههای پرورش تلیسههای جایگزین و سن در اولین زایش باید کمتر باشند. مواد افزودنی خوراک معمولاً در مزرعه جهت بهبود عملکرد دامهای جوان استفاده میشوند. از این رو، استفاده از آنتیبیوتیکها برخی از این فواید را طی سالیان متمادی در گوسالهها ارائه کرده است. اما استفاده از آنتیبیوتیکها در تولید دام بهدلیل موارد گزارش شده مقاومت آنتیبیوتیکی به پاتوژنها در انسان به یک موضوع حساس تبدیل شده است. تاکنون مطالعات بسیار محدودی اثرات مخمر و باکتریها را در دام بررسی کرده اند. بر این اساس، این پژوهش بهمنظور مقایسه استفاده از پروبیوتیکهای مختلف بر عملکرد، رفتار نشخوار، فراسنجههای خونی و آنزیم های کبدی گوسالههای شیرخوار هلشتاین انجام شد.
مواد و روشها: در این پژوهش، از 36 رأس گوساله ماده شیرخوار نژاد هلشتاین با سن حدود 3±7 روزگی و وزن بدن اولیه 2±44/7 کیلوگرم با شش تیمار و شش تکرار در قالب یک طرح کاملاً تصادفی بهطول 45 روز استفاده شد. تیمارهای آزمایشی شامل 1- جیره پایه بدون افزودنی (شاهد)، 2- جیره پایه حاوی مخمر ساکرومایسس بولاردی، 3- جیره پایه حاوی باسیلوس سوبتیلیس، 4- جیره پایه حاوی لاکتوباسیلوس، 5- جیره پایه حاوی مخمر ساکرومایسس بولاردی + لاکتوباسیلوس و 6- جیره آزمایشی حاوی مخمر ساکرومایسس بولاردی + لاکتوباسیلوس + باسیلوس بودند. پروبیوتیکها در وعده صبح 5 گرم به ازای هر رأس با شیر مصرفی مخلوط شد و در اختیار گوسالهها قرار گرفت. گوسالهها در طول زمان شیرخوارگی، روزانه با دو وعده شیر (هفت صبح و چهار بعدازظهر) به میزان 15 درصد وزن بدن تغذیه شدند. خوراک داده شده و باقیمانده خوراک برای هر دام در هر روز توزین و ثبت شدند. وزنکشی گوسالهها در روزهای صفر، 21 و 42 پژوهش بهصورت ناشتا، پس از 16 ساعت گرسنگی با استفاده از باسکول دیجیتال صورت گرفت. افزایش وزن روزانه از تقسیم نمودن تفاوت وزن در یک بازه زمانی بر تعداد روزهای همان بازه زمانی محاسبه شد. مقادیر ماده خشک مصرفی، افزایش وزن روزانه، وزن انتهای دوره و ضریب تبدیل خوراک نیز اندازهگیری شدند. ضریب تبدیل خوراک از تقسیم نمودن میانگین مقدار مادهخشک مصرفی هر گوساله در آخر دوره بر افزایش وزن روزانه همان دام در کل دوره محاسبه شد. در روزهای 43 و 44 دوره آزمایش، رفتار مصرف خوراک بهصورت ثبت فعالیت برای طول مدت 24 ساعت محاسبه شد. نمونه خون برای اندازهگیری فراسنجه های خونی بهصورت ناشتا در روز آخر آزمایش به میزان 10 سیسی از ورید گردن و بدون استفاده از ماده ضد انعقاد گرفته شد و در فلاسک حاوی یخ به سرعت به آزمایشگاه ارسال شد.
یافتهها: افزودن پروبیوتیک به شیر گوسالهها سبب بهبود وزن 21 روزگی و افزایش وزن یک تا 21 روزگی گوسالهها شد (0/05p< ). همچنین، مصرف پروبیوتیک سبب ایجاد اختلاف معنیدار در وزن نهایی بدن و افزایش وزن روزانه کل دوره شد (0/05p< ). تغییرات وزنی، مادهخشک مصرفی کل دوره، ضریب تبدیل خوراک و مادهخشک مصرفی روزانه با افزودن پروبیوتیک به شیر گوسالهها بهبود یافتند (0/05p< ). در زمان 21 روزگی گوسالهها، وزن بدن و افزایش وزن روزانه در بین گروههای دریافتکننده پروبیوتیکهای مختلف اختلاف معنیداری نداشتند، اما بهترین عملکرد در این پارامتر مربوط به گوسالههای دریافتکننده باسیلوس بود. از طرف دیگر، وزن نهایی گروه شاهد کمتر از سایر گروههای آزمایشی بود (0/05 p<)، ولی گوسالههای دریافتکننده مخمر بولاردی با لاکتوباسیلوس، بولاردی + باسیلوس سوبتیلیس و بولاردی + لاکتوباسیلوس + باسیلوس سوبتیلیس با یکدیگر اختلاف معنیداری نداشتند. در حالیکه وزن نهایی گوسالههای دریافتکننده باسیلوس سوبتیلیس بیشتر از سایر گروهها بود (0/05p< ). در بین گروههای آزمایشی، گوسالههای دریافتکننده باسیلوس سوبتیلیس کمترین (1/24) و گروه شاهد بیشترین (1/35) ضرایب تبدیل خوراک را داشتند (0/05p< ). گوسالههای دریافتکننده باسیلوس سوبتیلیس مدت زمان بیشتری را صرف خوراک خوردن، نشخوار کردند (0/05p< ). افزودن پروبیوتیکهای مختلف به شیر گوسالههای شیرخوار تأثیر معنیداری بر غلظت های کلسترول، تریگلیسیرید، گلوکز، نیتروژن اوره ای، پروتئین کل، آلبومین، گلوبولین و نسبت این دو ایجاد نکرد. همچنین، افزودن پروبیوتیک به شیر گوسالههای شیرخوار تأثیر معنیداری بر غلظت لیپوپروتئین با چگالی بسیار کم آنها نداشت. افزودن پروبیوتیک به شیر گوساله تأثیری بر غلظت های آنزیمهای آسپارتات آمینوترانسفراز، آلکالاین فسفاتاز و آلانین آمینوترانسفراز نداشت. از نظر عددی، مقادیر فعالیت آنزیم آسپارتات آمینوترانسفراز و آلانین آمینوترانسفراز در گوسالههای گروه شاهد بیشتر از سایر گروههای آزمایشی بودند، در حالی غلظت آلکالین فسفاتاز کمتر از سایر گروهها بود.
نتیجهگیری: با توجه به نتایج بهدست آمده در پژوهش حاضر، استفاده از پروبیوتیکهای مختلف سبب بهبود افزایش وزن، مادهخشک مصرفی، ضریب تبدیل و بهطور کلی عملکرد گوسالهها بدون اثر منفی بر شاخصهای خونی مورد اندازهگیری شد.
مقدمه و هدف: بهبود مدیریت و تغذیه میتواند سبب رشد بهینه، بهرهوری بهتر خوراک و سلامت در گوسالههای شیرخوار شود. از سوی دیگر، نرخ رشد پایین میتواند منجر به کمبود وزن در هنگام از شیرگرفتن و رشد کمتر پس از شیرگیری شود که از طریق تغذیه در آینده قابل جبران نیست. همچنین، برای یک دامداری پایدار و سودآور، هزینههای پرورش تلیسههای جایگزین و سن در اولین زایش باید کمتر باشند. مواد افزودنی خوراک معمولاً در مزرعه جهت بهبود عملکرد دامهای جوان استفاده میشوند. از این رو، استفاده از آنتیبیوتیکها برخی از این فواید را طی سالیان متمادی در گوسالهها ارائه کرده است. اما استفاده از آنتیبیوتیکها در تولید دام بهدلیل موارد گزارش شده مقاومت آنتیبیوتیکی به پاتوژنها در انسان به یک موضوع حساس تبدیل شده است. تاکنون مطالعات بسیار محدودی اثرات مخمر و باکتریها را در دام بررسی کرده اند. بر این اساس، این پژوهش بهمنظور مقایسه استفاده از پروبیوتیکهای مختلف بر عملکرد، رفتار نشخوار، فراسنجههای خونی و آنزیم های کبدی گوسالههای شیرخوار هلشتاین انجام شد.
مواد و روشها: در این پژوهش، از 36 رأس گوساله ماده شیرخوار نژاد هلشتاین با سن حدود 3±7 روزگی و وزن بدن اولیه 2±44/7 کیلوگرم با شش تیمار و شش تکرار در قالب یک طرح کاملاً تصادفی بهطول 45 روز استفاده شد. تیمارهای آزمایشی شامل 1- جیره پایه بدون افزودنی (شاهد)، 2- جیره پایه حاوی مخمر ساکرومایسس بولاردی، 3- جیره پایه حاوی باسیلوس سوبتیلیس، 4- جیره پایه حاوی لاکتوباسیلوس، 5- جیره پایه حاوی مخمر ساکرومایسس بولاردی + لاکتوباسیلوس و 6- جیره آزمایشی حاوی مخمر ساکرومایسس بولاردی + لاکتوباسیلوس + باسیلوس بودند. پروبیوتیکها در وعده صبح 5 گرم به ازای هر رأس با شیر مصرفی مخلوط شد و در اختیار گوسالهها قرار گرفت. گوسالهها در طول زمان شیرخوارگی، روزانه با دو وعده شیر (هفت صبح و چهار بعدازظهر) به میزان 15 درصد وزن بدن تغذیه شدند. خوراک داده شده و باقیمانده خوراک برای هر دام در هر روز توزین و ثبت شدند. وزنکشی گوسالهها در روزهای صفر، 21 و 42 پژوهش بهصورت ناشتا، پس از 16 ساعت گرسنگی با استفاده از باسکول دیجیتال صورت گرفت. افزایش وزن روزانه از تقسیم نمودن تفاوت وزن در یک بازه زمانی بر تعداد روزهای همان بازه زمانی محاسبه شد. مقادیر ماده خشک مصرفی، افزایش وزن روزانه، وزن انتهای دوره و ضریب تبدیل خوراک نیز اندازهگیری شدند. ضریب تبدیل خوراک از تقسیم نمودن میانگین مقدار مادهخشک مصرفی هر گوساله در آخر دوره بر افزایش وزن روزانه همان دام در کل دوره محاسبه شد. در روزهای 43 و 44 دوره آزمایش، رفتار مصرف خوراک بهصورت ثبت فعالیت برای طول مدت 24 ساعت محاسبه شد. نمونه خون برای اندازهگیری فراسنجه های خونی بهصورت ناشتا در روز آخر آزمایش به میزان 10 سیسی از ورید گردن و بدون استفاده از ماده ضد انعقاد گرفته شد و در فلاسک حاوی یخ به سرعت به آزمایشگاه ارسال شد.
یافتهها: افزودن پروبیوتیک به شیر گوسالهها سبب بهبود وزن 21 روزگی و افزایش وزن یک تا 21 روزگی گوسالهها شد (0/05p< ). همچنین، مصرف پروبیوتیک سبب ایجاد اختلاف معنیدار در وزن نهایی بدن و افزایش وزن روزانه کل دوره شد (0/05p< ). تغییرات وزنی، مادهخشک مصرفی کل دوره، ضریب تبدیل خوراک و مادهخشک مصرفی روزانه با افزودن پروبیوتیک به شیر گوسالهها بهبود یافتند (0/05p< ). در زمان 21 روزگی گوسالهها، وزن بدن و افزایش وزن روزانه در بین گروههای دریافتکننده پروبیوتیکهای مختلف اختلاف معنیداری نداشتند، اما بهترین عملکرد در این پارامتر مربوط به گوسالههای دریافتکننده باسیلوس بود. از طرف دیگر، وزن نهایی گروه شاهد کمتر از سایر گروههای آزمایشی بود (0/05 p<)، ولی گوسالههای دریافتکننده مخمر بولاردی با لاکتوباسیلوس، بولاردی + باسیلوس سوبتیلیس و بولاردی + لاکتوباسیلوس + باسیلوس سوبتیلیس با یکدیگر اختلاف معنیداری نداشتند. در حالیکه وزن نهایی گوسالههای دریافتکننده باسیلوس سوبتیلیس بیشتر از سایر گروهها بود (0/05p< ). در بین گروههای آزمایشی، گوسالههای دریافتکننده باسیلوس سوبتیلیس کمترین (1/24) و گروه شاهد بیشترین (1/35) ضرایب تبدیل خوراک را داشتند (0/05p< ). گوسالههای دریافتکننده باسیلوس سوبتیلیس مدت زمان بیشتری را صرف خوراک خوردن، نشخوار کردند (0/05p< ). افزودن پروبیوتیکهای مختلف به شیر گوسالههای شیرخوار تأثیر معنیداری بر غلظت های کلسترول، تریگلیسیرید، گلوکز، نیتروژن اوره ای، پروتئین کل، آلبومین، گلوبولین و نسبت این دو ایجاد نکرد. همچنین، افزودن پروبیوتیک به شیر گوسالههای شیرخوار تأثیر معنیداری بر غلظت لیپوپروتئین با چگالی بسیار کم آنها نداشت. افزودن پروبیوتیک به شیر گوساله تأثیری بر غلظت های آنزیمهای آسپارتات آمینوترانسفراز، آلکالاین فسفاتاز و آلانین آمینوترانسفراز نداشت. از نظر عددی، مقادیر فعالیت آنزیم آسپارتات آمینوترانسفراز و آلانین آمینوترانسفراز در گوسالههای گروه شاهد بیشتر از سایر گروههای آزمایشی بودند، در حالی غلظت آلکالین فسفاتاز کمتر از سایر گروهها بود.
نتیجهگیری: با توجه به نتایج بهدست آمده در پژوهش حاضر، استفاده از پروبیوتیکهای مختلف سبب بهبود افزایش وزن، مادهخشک مصرفی، ضریب تبدیل و بهطور کلی عملکرد گوسالهها بدون اثر منفی بر شاخصهای خونی مورد اندازهگیری شد.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |