1- گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
2- گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3- مرکز تحقیقات پروتئین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2- گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3- مرکز تحقیقات پروتئین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
چکیده: (861 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: مایکوتوکسینها متابولیتهای ثانویه و سمی هستند که توسط قارچهای فیلامنتوس (Filamentous fungi) تولید میشوند و با آلوده کردن خوراک انسان و دام اثرات مضری بر سلامت حیوانات، پرندگان و انسان خواهند داشت. مایکوتوکسینها در بسیاری از خوراکهای دام و طیور مانند غلات وجود دارند و آلودگی آنها به خصوص در شرایط مرطوب اجتناب ناپذیر است. مصرف خوراک آلوده به مایکوتوکسین منجر به کاهش جذب مواد مغذی، کاهش عملکرد، تضعیف سیستم ایمنی، تحلیل کبد، افزایش حساسیت به بیماریها و زیانهای اقتصادی در صنعت طیور میشود. کنترل آلودگی مایکوتوکسینها نیازمند روشهای اقتصادی سم زدایی است. در حال حاضر، رایج ترین و پرکاربردترین روش در صنعت طیور برای کنترل و درمان مایکوتوکسیکوز، افزودن مواد جاذب مایکوتوکسین (توکسین بایندرها) به خوراک است که به سادگی مایکوتوکسینها را از بدن و دستگاه گوارش خارج می کنند و در نهایت همراه با مدفوع دفع میشوند. بنا بر این، این مطالعه با هدف بررسی و مقایسه اثربخشی دو محصول مختلف، یکی با فرمولاسیون جدید و دیگری یک توکسین بایندر تجاری موجود در بازار در کاهش اثرات مایکوتوکسینها بر عملکرد، پارامترهای بیوشیمیایی سرمخون، اوزان ارگانهای داخلی، جمعیت میکروبی ایلئوم، وضعیت مورفولوژی روده و هیستوپاتولوژی کبد در جوجههای گوشتی انجام شد.
مواد و روش ها: آزمایش در طی 42 روز و در سه دوره پرورش 1 تا 10، 11 تا 23 و 24 تا 42 روزگی انجام شد. برای اجرای آزمایش، تعداد 360 قطعه جوجه گوشتی نر یک روزه سویه راس 308 در قالب طرح کاملاً تصادفی بین چهار تیمار و شش تکرار (15 قطعه جوجه در هر تکرار) توزیع شدند. جیرههای آزمایشی بر اساس راهنمای نیازهای تغذیهای جوجههای گوشتی راس (2019) فرموله شدند که شامل 1) جیره شاهد (CON)، 2) جیره آلوده به مایکوتوکسین (MYC) 3) جیره آلوده به مایکوتوکسین+ 0/2 درصد توکسین بایندر جدید (MYC + NToxiB) و 4) جیره آلوده به مایکوتوکسین + 0/2 درصد توکسین بایندر تجاری (MYC + CToxiB) بودند. برای آماده سازی ذرت آلوده، به ذرت آسیاب شده آب اضافه شد به گونهای که رطوبت آن به 20 درصد رسید و در دمای 25-28 درجه سانتی گراد و رطوبت 65-80 درصد نگهداری شد تا رشد کپک به وضوح مشاهده شد. در نهایت، ذرت آلوده به مایکوتوکسین در هوا خشک شد. در ادامه، برای تهیه جیرههای آلوده به مایکوتوکسین، نیمی از ذرت جیرههای آزمایشی با ذرت آلوده جایگزین شد. دسترسی به خوراک و آب آزاد و خوراک بهصورت آردی تغذیه شد.
یافتهها: افزودن ذرت آلوده شده با مایکوتوکسین به خوراک جوجههای گوشتی بهصورت معنیداری موجب کاهش وزن بدن در 24 و 42 روزگی و افت افزایش وزن بدن در سنین 24 تا 42 و 1 تا 42 روزگی شد (0/05 ≥ P). همچنین، جیرههای آلوده بدون توکسین بایندر موجب کاهش متوسط مصرف خوراک در سن 24 تا 42 روزگی و افزایش معنیدار ضریب تبدیل خوراک در سنین 1 تا 10، 24 تا 42 و 1 تا 42 روزگی گردید (0/05 ≥ P). افزودن ذرت آلوده به خوراک موجب افزایش معنیدار ALT، ALP و CRP سرم در مقایسه با شاهد و سایر تیمارهای آزمایشی شد (0/05 ≥ P)، اما اثر گروههای آزمایشی بر غلظت های پروتئین کل، آلبومین، کلسترول، تریگلیسرید و گلوکز سرم معنیدار نبود (0/05 < P). وزن نسبی اندامهای داخلی تحت تأثیر تیمارهای مختلف قرار نگرفت، به جز وزن های کبد، قلب و بورس فابریسیوس که در جوجه های تغذیهشده با خوراک آلوده افزایش یافتند (0/05 ≥ P) اما اوزان این اندامها در گروههای دریافت کننده توکسین بایندر با گروه شاهد تفاوتی نداشتند (0/05 < P). ضایعات و تحلیل بافت کبد در مقاطع بافت کبد جوجههای تغذیهشده با خوراک آلوده به مایکوتوکسین مشاهده شدند. تغذیه جوجههای تغذیهشده با جیره آلوده موجب افزایش معنیداری در تعداد باکتریهای کلیفرم نسبت به تیمار شاهد و سایر تیمارهای آزمایشی شد (0/05 ≥ P) اما تعداد باکتری اسیدلاکتیک تحت تأثیر قرار نگرفت (0/05 < P). افزودن ذرت آلوده به خوراک جوجههای گوشتی موجب کاهش معنیدار در وضعیت سلامت پرزهای روده شد (0/05 ≥ P) و خوراک آلوده به مایکوتوکسین موجب کاهش ارتفاع پرزها در دودنوم و ژژونوم، کاهش سطح پرزها در ژژونوم و ایلئوم و افزایش عمق کریپت در دودنوم و ایلئوم شد (0/05 ≥ P).
نتیجه گیری: در حالیکه مصرف جیره آلوده به مایکوتوکسین توسط جوجههای گوشتی موجب کاهش عملکرد رشد و سلامت آنها شد، افزودن هر دو نوع توکسین بایندر به جیره آلوده اثرات نامطلوب مایکوتوکسین ها را کاهش داد و عملکرد، سلامت کبد و مورفولوژی روده را بهبود بخشید؛ همچنین، موجب تعدیل جمعیت میکروبی ایلئوم جوجه های گوشتی گردید. با این حال، توکسین بایندر جدید در برخی از فراسنجهها مانند بهبود مصرف خوراک، ضریبتبدیل خوراک و فعالیت آنزیم های کبدی اثرات بهتری داشت.
مقدمه و هدف: مایکوتوکسینها متابولیتهای ثانویه و سمی هستند که توسط قارچهای فیلامنتوس (Filamentous fungi) تولید میشوند و با آلوده کردن خوراک انسان و دام اثرات مضری بر سلامت حیوانات، پرندگان و انسان خواهند داشت. مایکوتوکسینها در بسیاری از خوراکهای دام و طیور مانند غلات وجود دارند و آلودگی آنها به خصوص در شرایط مرطوب اجتناب ناپذیر است. مصرف خوراک آلوده به مایکوتوکسین منجر به کاهش جذب مواد مغذی، کاهش عملکرد، تضعیف سیستم ایمنی، تحلیل کبد، افزایش حساسیت به بیماریها و زیانهای اقتصادی در صنعت طیور میشود. کنترل آلودگی مایکوتوکسینها نیازمند روشهای اقتصادی سم زدایی است. در حال حاضر، رایج ترین و پرکاربردترین روش در صنعت طیور برای کنترل و درمان مایکوتوکسیکوز، افزودن مواد جاذب مایکوتوکسین (توکسین بایندرها) به خوراک است که به سادگی مایکوتوکسینها را از بدن و دستگاه گوارش خارج می کنند و در نهایت همراه با مدفوع دفع میشوند. بنا بر این، این مطالعه با هدف بررسی و مقایسه اثربخشی دو محصول مختلف، یکی با فرمولاسیون جدید و دیگری یک توکسین بایندر تجاری موجود در بازار در کاهش اثرات مایکوتوکسینها بر عملکرد، پارامترهای بیوشیمیایی سرمخون، اوزان ارگانهای داخلی، جمعیت میکروبی ایلئوم، وضعیت مورفولوژی روده و هیستوپاتولوژی کبد در جوجههای گوشتی انجام شد.
مواد و روش ها: آزمایش در طی 42 روز و در سه دوره پرورش 1 تا 10، 11 تا 23 و 24 تا 42 روزگی انجام شد. برای اجرای آزمایش، تعداد 360 قطعه جوجه گوشتی نر یک روزه سویه راس 308 در قالب طرح کاملاً تصادفی بین چهار تیمار و شش تکرار (15 قطعه جوجه در هر تکرار) توزیع شدند. جیرههای آزمایشی بر اساس راهنمای نیازهای تغذیهای جوجههای گوشتی راس (2019) فرموله شدند که شامل 1) جیره شاهد (CON)، 2) جیره آلوده به مایکوتوکسین (MYC) 3) جیره آلوده به مایکوتوکسین+ 0/2 درصد توکسین بایندر جدید (MYC + NToxiB) و 4) جیره آلوده به مایکوتوکسین + 0/2 درصد توکسین بایندر تجاری (MYC + CToxiB) بودند. برای آماده سازی ذرت آلوده، به ذرت آسیاب شده آب اضافه شد به گونهای که رطوبت آن به 20 درصد رسید و در دمای 25-28 درجه سانتی گراد و رطوبت 65-80 درصد نگهداری شد تا رشد کپک به وضوح مشاهده شد. در نهایت، ذرت آلوده به مایکوتوکسین در هوا خشک شد. در ادامه، برای تهیه جیرههای آلوده به مایکوتوکسین، نیمی از ذرت جیرههای آزمایشی با ذرت آلوده جایگزین شد. دسترسی به خوراک و آب آزاد و خوراک بهصورت آردی تغذیه شد.
یافتهها: افزودن ذرت آلوده شده با مایکوتوکسین به خوراک جوجههای گوشتی بهصورت معنیداری موجب کاهش وزن بدن در 24 و 42 روزگی و افت افزایش وزن بدن در سنین 24 تا 42 و 1 تا 42 روزگی شد (0/05 ≥ P). همچنین، جیرههای آلوده بدون توکسین بایندر موجب کاهش متوسط مصرف خوراک در سن 24 تا 42 روزگی و افزایش معنیدار ضریب تبدیل خوراک در سنین 1 تا 10، 24 تا 42 و 1 تا 42 روزگی گردید (0/05 ≥ P). افزودن ذرت آلوده به خوراک موجب افزایش معنیدار ALT، ALP و CRP سرم در مقایسه با شاهد و سایر تیمارهای آزمایشی شد (0/05 ≥ P)، اما اثر گروههای آزمایشی بر غلظت های پروتئین کل، آلبومین، کلسترول، تریگلیسرید و گلوکز سرم معنیدار نبود (0/05 < P). وزن نسبی اندامهای داخلی تحت تأثیر تیمارهای مختلف قرار نگرفت، به جز وزن های کبد، قلب و بورس فابریسیوس که در جوجه های تغذیهشده با خوراک آلوده افزایش یافتند (0/05 ≥ P) اما اوزان این اندامها در گروههای دریافت کننده توکسین بایندر با گروه شاهد تفاوتی نداشتند (0/05 < P). ضایعات و تحلیل بافت کبد در مقاطع بافت کبد جوجههای تغذیهشده با خوراک آلوده به مایکوتوکسین مشاهده شدند. تغذیه جوجههای تغذیهشده با جیره آلوده موجب افزایش معنیداری در تعداد باکتریهای کلیفرم نسبت به تیمار شاهد و سایر تیمارهای آزمایشی شد (0/05 ≥ P) اما تعداد باکتری اسیدلاکتیک تحت تأثیر قرار نگرفت (0/05 < P). افزودن ذرت آلوده به خوراک جوجههای گوشتی موجب کاهش معنیدار در وضعیت سلامت پرزهای روده شد (0/05 ≥ P) و خوراک آلوده به مایکوتوکسین موجب کاهش ارتفاع پرزها در دودنوم و ژژونوم، کاهش سطح پرزها در ژژونوم و ایلئوم و افزایش عمق کریپت در دودنوم و ایلئوم شد (0/05 ≥ P).
نتیجه گیری: در حالیکه مصرف جیره آلوده به مایکوتوکسین توسط جوجههای گوشتی موجب کاهش عملکرد رشد و سلامت آنها شد، افزودن هر دو نوع توکسین بایندر به جیره آلوده اثرات نامطلوب مایکوتوکسین ها را کاهش داد و عملکرد، سلامت کبد و مورفولوژی روده را بهبود بخشید؛ همچنین، موجب تعدیل جمعیت میکروبی ایلئوم جوجه های گوشتی گردید. با این حال، توکسین بایندر جدید در برخی از فراسنجهها مانند بهبود مصرف خوراک، ضریبتبدیل خوراک و فعالیت آنزیم های کبدی اثرات بهتری داشت.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
