دوره 16، شماره 4 - ( زمستان 1404 )
جلد 16 شماره 4 صفحات 186-176 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Hosein Khani A, Vahedi V, Boustan A, Ansari M. (2025). Dietary Inclusion of Nigella sativa in Holstein Dairy Calves: Assessments of Growth Performance and Health Status. Res Anim Prod. 16(4), 176-186. doi:10.61882/rap.2025.1497
URL: http://rap.sanru.ac.ir/article-1-1497-fa.html
URL: http://rap.sanru.ac.ir/article-1-1497-fa.html
حسین خانی علی، واحدی وحید، بوستان آزاده، انصاری مهدی.(1404). مکملسازی جیره گوسالههای شیرخوار هلشتاین با سیاهدانه (Nigella sativa): بررسی عمکلرد رشد و وضعیت سلامت پژوهشهاي توليدات دامي 16 (4) :186-176 10.61882/rap.2025.1497
1- گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی مغان، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2- گروه فیزیولوژی دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
2- گروه فیزیولوژی دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
چکیده: (1520 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: گامه پیش از شیرگیری یک دوره حیاتی در زندگی مادههای جایگزین در گلههای گاو شیری است زیرا گوسالههای شیری در این دوره در برابر بیماری حساستر هستند. بهطور کلی، وضعیت سلامت گوسالههای شیرخوار بر رشد، کارایی تولیدمثلی و نیز تولید شیر آتی آنها تاثیر زیادی دارد. بنا بر این، مدیریت مناسب پرورش گوساله در کاهش هزینهها و سودآوری واحدهای پرورش گاو شیری اهمیت زیادی دارد. یکی از مشکلات مربوط به پرورش گوسالهها، حساسیت بالای آنها به اسهال است که باعث افزایش مصرف آنتی بیوتیک و تاخیر در رشد آنها میشود. استفاه از آنتیبیوتیکها در دوزهای پایینتر سبب کاهش وقوع بیماری و نیز افزایش رشد دام میشود اما بهدلیل مقاومت دارویی استفاده از آنها ممنوع اعلام شده است. گیاهان دارویی بهعنوان ترکیبات ایمن و با اثرات جانبی کمتر برای درمان بیماریهای مختلف مورد توجه محققین قرار گرفتهاند. سیاهدانه بهدلیل داشتن مقدار مناسبی از انرژی و پروتئین گزینه مناسبی برای افزودن به جیره دامها بهشمار میرود. همچنین، ترکیبات بیواکتیو موجود در آن دارای اثرات ضدمیکروبی، آنتیاکسیدانی، بهبوددهنده سیستم ایمنی و فرآیند هضم و جذب در دستگاه گوارش هستند. اثرات مفید افزودن سیاهدانه به جیره حیوانات مزرعهای در پژوهشهای گذشته گزارش شدهاند. بنا بر این، این پژوهش نیز با هدف بررسی اثر افزودن سیاهدانه به شیر مصرفی روزانه و بررسی عملکرد رشد و سلامت گوسالههای شیرخوار هلشتاین در دوره پیش از شیرگیری انجام گرفت.
مواد و روشها: در این پژوهش، 32 راس گوساله نر هلشتاین با میانگین وزنی 1/92 ± 39/37 کیلوگرم از روز سوم تولد بهصورت تصادفی به چهار گروه تیماری شامل شاهد (CON، بدون افزودنی)، NSP2 (2 گرم پودر سیاهدانه در روز)، NSP4 (4 گرم پودر سیاهدانه در روز)، و NSP6 (6 گرم پودر سیاهدانه در روز) تقسیم شدند. گوسالهها در جایگاههای انفرادی نگهداری شدند و شیردهی روزانه و شیرگیری (روز 65ام) طبق برنامه رایج در گاوداری صورت گرفت. دادههای مربوط به مصرف خوراک روزانه (تفاضل بین خوراک ریخته شده و خوراک باقیمانده)، نمره وضعیت مدفوع (نمره 1 = طبیعی، نمره 2= نرم تا شل، نمره 3 = شل تا آبکی، نمره 4 = آبکی همراه با مخاط و اندکی خون و نمره 5 = آبکی همراه با مخاط و خون)، نمره وضعیت ظاهری (نمره 1 = طبیعی و هوشیار، نمره 2 =گوشها افتاده، نمره 3 =گوشها و سرافتاده، چشمها کدر و اندکی بیحال، نمره 4 = گوشها و سرافتاده، چشمها کدر و نمره 5 = به شدت بی حال) و نیز دمای راست روده (قرار دادن تبسنج بهمدت یک دقیقه در راستروده) بهصورت روزانه تا انتهای آزمایش جمعآوری شدند. وزن بدن هر 10 روز یکبار اندازهگیری شد و بازدهی خوراک براساس فرمول میانگین افزایش وزن روزانه (گرم) تقسیم بر میانگین مادهخشک مصرفی کل (گرم) در انتهای آزمایش محاسبه شد. دادههای این آزمایش ابتدا وارد نرم افزار اکسل شدند و مرتبسازی صورت گرفت. از مدل دادههای تکرار شونده (رویه میکسد) برای ارزیابی عملکرد رشد، از مدل رگرسیون لجستیک (رویه گلایمیکس) برای مقایسه شانس وقوع اسهال (نمره 3 و به بالا)، وضعیت ظاهری ضعیف (نمره 2 و به بالا) و نیز دمای بدنی بالا (دمای 4/39 درجه سلسیوس و به بالا) و از مدل رگرسیون پواسن (رویه جینمد) نرم افزار SAS برای مقایسه شمار روزهای ابتلا به اسهال، دمای بالا و وضعیت ظاهری ضعیف در بین تیمارهای آزمایشی استفاده شد.
یافتهها: با وجود افزایش 177 گرمی مصرف جیره آغازین گوسالههای تیمار 6 گرم سیاهدانه در روز نسبت به گروه شاهد، تفاوت معنیداری بین گروههای تیماری در جیره آغازین مصرفشده و نیز کل ماده خشک مصرفی مشاهده نشد. به هر حال، افزایش وزن (46/93 در برابر 37/66 کیلوگرم، 0/01= P)، میانگین افزایش وزن روزانه (782/29 در برابر 627/71 گرم، 0/01 > P) و نیز بازدهی خوراک (0/55 در برابر 0/48، 0/01 =P) در گوسالههای دریافت کننده 2 گرم سیاهدانه در روز نسبت به گروه شاهد بهطور معنیداری بالاتر بودند. بین سایر گروههای آزمایشی (CON، NSP4 و NSP6) در فراسنجههای مذکور تفاوت معنیداری وجود نداشت. همچنین، جیره آغازین مصرفی روزانه و ماده خشک مصرفی روزانه بین تیمارهای آزمایشی تفاوتهای معنیداری نداشتند (0/05 < P). سیاهدانه اثر معنیداری بر احتمال وقوع دمای بدنی بالا (دمای بدنی 39/4 و به بالا) و وضعیت ظاهری ضعیف (نمره 2 و به بالا) در گوسالههای آزمایشی نداشت، اما احتمال وقوع اسهال (نمره 3 و به بالا) با بالارفتن سطح سیاهدانه افزایش یافت. گوسالههایی که سطح 4 یا 6 گرم سیاهدانه در روز را دریافت کرده بودند نسبت به گروه شاهد و گروه دریافت کننده 2 گرم سیاهدانه در روز، شانس وقوع اسهال بالاتری داشتند. این روند مشابه بین تیمارهای آزمایشی برای تعداد روزهای با دمای بدنی بالا، وضعیت ظاهری ضعیف و ابتلا به اسهال نیز تکرار شد.
نتیجهگیری: نتایج به دست آمده نشان می دهند که استفاده از سیاهدانه تاثیر مثبتی بر عملکرد رشد گوسالههای شیرخوار دارد، اما به نظر میرسد که این اثر مثبت تنها در سطح 2 گرم سیاهدانه در روز قابل مشاهده است و سطوح بالاتر آن (4 و 6 گرم در روز) خاصیت ملینی دارند.
مقدمه و هدف: گامه پیش از شیرگیری یک دوره حیاتی در زندگی مادههای جایگزین در گلههای گاو شیری است زیرا گوسالههای شیری در این دوره در برابر بیماری حساستر هستند. بهطور کلی، وضعیت سلامت گوسالههای شیرخوار بر رشد، کارایی تولیدمثلی و نیز تولید شیر آتی آنها تاثیر زیادی دارد. بنا بر این، مدیریت مناسب پرورش گوساله در کاهش هزینهها و سودآوری واحدهای پرورش گاو شیری اهمیت زیادی دارد. یکی از مشکلات مربوط به پرورش گوسالهها، حساسیت بالای آنها به اسهال است که باعث افزایش مصرف آنتی بیوتیک و تاخیر در رشد آنها میشود. استفاه از آنتیبیوتیکها در دوزهای پایینتر سبب کاهش وقوع بیماری و نیز افزایش رشد دام میشود اما بهدلیل مقاومت دارویی استفاده از آنها ممنوع اعلام شده است. گیاهان دارویی بهعنوان ترکیبات ایمن و با اثرات جانبی کمتر برای درمان بیماریهای مختلف مورد توجه محققین قرار گرفتهاند. سیاهدانه بهدلیل داشتن مقدار مناسبی از انرژی و پروتئین گزینه مناسبی برای افزودن به جیره دامها بهشمار میرود. همچنین، ترکیبات بیواکتیو موجود در آن دارای اثرات ضدمیکروبی، آنتیاکسیدانی، بهبوددهنده سیستم ایمنی و فرآیند هضم و جذب در دستگاه گوارش هستند. اثرات مفید افزودن سیاهدانه به جیره حیوانات مزرعهای در پژوهشهای گذشته گزارش شدهاند. بنا بر این، این پژوهش نیز با هدف بررسی اثر افزودن سیاهدانه به شیر مصرفی روزانه و بررسی عملکرد رشد و سلامت گوسالههای شیرخوار هلشتاین در دوره پیش از شیرگیری انجام گرفت.
مواد و روشها: در این پژوهش، 32 راس گوساله نر هلشتاین با میانگین وزنی 1/92 ± 39/37 کیلوگرم از روز سوم تولد بهصورت تصادفی به چهار گروه تیماری شامل شاهد (CON، بدون افزودنی)، NSP2 (2 گرم پودر سیاهدانه در روز)، NSP4 (4 گرم پودر سیاهدانه در روز)، و NSP6 (6 گرم پودر سیاهدانه در روز) تقسیم شدند. گوسالهها در جایگاههای انفرادی نگهداری شدند و شیردهی روزانه و شیرگیری (روز 65ام) طبق برنامه رایج در گاوداری صورت گرفت. دادههای مربوط به مصرف خوراک روزانه (تفاضل بین خوراک ریخته شده و خوراک باقیمانده)، نمره وضعیت مدفوع (نمره 1 = طبیعی، نمره 2= نرم تا شل، نمره 3 = شل تا آبکی، نمره 4 = آبکی همراه با مخاط و اندکی خون و نمره 5 = آبکی همراه با مخاط و خون)، نمره وضعیت ظاهری (نمره 1 = طبیعی و هوشیار، نمره 2 =گوشها افتاده، نمره 3 =گوشها و سرافتاده، چشمها کدر و اندکی بیحال، نمره 4 = گوشها و سرافتاده، چشمها کدر و نمره 5 = به شدت بی حال) و نیز دمای راست روده (قرار دادن تبسنج بهمدت یک دقیقه در راستروده) بهصورت روزانه تا انتهای آزمایش جمعآوری شدند. وزن بدن هر 10 روز یکبار اندازهگیری شد و بازدهی خوراک براساس فرمول میانگین افزایش وزن روزانه (گرم) تقسیم بر میانگین مادهخشک مصرفی کل (گرم) در انتهای آزمایش محاسبه شد. دادههای این آزمایش ابتدا وارد نرم افزار اکسل شدند و مرتبسازی صورت گرفت. از مدل دادههای تکرار شونده (رویه میکسد) برای ارزیابی عملکرد رشد، از مدل رگرسیون لجستیک (رویه گلایمیکس) برای مقایسه شانس وقوع اسهال (نمره 3 و به بالا)، وضعیت ظاهری ضعیف (نمره 2 و به بالا) و نیز دمای بدنی بالا (دمای 4/39 درجه سلسیوس و به بالا) و از مدل رگرسیون پواسن (رویه جینمد) نرم افزار SAS برای مقایسه شمار روزهای ابتلا به اسهال، دمای بالا و وضعیت ظاهری ضعیف در بین تیمارهای آزمایشی استفاده شد.
یافتهها: با وجود افزایش 177 گرمی مصرف جیره آغازین گوسالههای تیمار 6 گرم سیاهدانه در روز نسبت به گروه شاهد، تفاوت معنیداری بین گروههای تیماری در جیره آغازین مصرفشده و نیز کل ماده خشک مصرفی مشاهده نشد. به هر حال، افزایش وزن (46/93 در برابر 37/66 کیلوگرم، 0/01= P)، میانگین افزایش وزن روزانه (782/29 در برابر 627/71 گرم، 0/01 > P) و نیز بازدهی خوراک (0/55 در برابر 0/48، 0/01 =P) در گوسالههای دریافت کننده 2 گرم سیاهدانه در روز نسبت به گروه شاهد بهطور معنیداری بالاتر بودند. بین سایر گروههای آزمایشی (CON، NSP4 و NSP6) در فراسنجههای مذکور تفاوت معنیداری وجود نداشت. همچنین، جیره آغازین مصرفی روزانه و ماده خشک مصرفی روزانه بین تیمارهای آزمایشی تفاوتهای معنیداری نداشتند (0/05 < P). سیاهدانه اثر معنیداری بر احتمال وقوع دمای بدنی بالا (دمای بدنی 39/4 و به بالا) و وضعیت ظاهری ضعیف (نمره 2 و به بالا) در گوسالههای آزمایشی نداشت، اما احتمال وقوع اسهال (نمره 3 و به بالا) با بالارفتن سطح سیاهدانه افزایش یافت. گوسالههایی که سطح 4 یا 6 گرم سیاهدانه در روز را دریافت کرده بودند نسبت به گروه شاهد و گروه دریافت کننده 2 گرم سیاهدانه در روز، شانس وقوع اسهال بالاتری داشتند. این روند مشابه بین تیمارهای آزمایشی برای تعداد روزهای با دمای بدنی بالا، وضعیت ظاهری ضعیف و ابتلا به اسهال نیز تکرار شد.
نتیجهگیری: نتایج به دست آمده نشان می دهند که استفاده از سیاهدانه تاثیر مثبتی بر عملکرد رشد گوسالههای شیرخوار دارد، اما به نظر میرسد که این اثر مثبت تنها در سطح 2 گرم سیاهدانه در روز قابل مشاهده است و سطوح بالاتر آن (4 و 6 گرم در روز) خاصیت ملینی دارند.
فهرست منابع
1. Abdel-Magid, S. S., El-Kady, R., Gad, S. M., & Awadalla. I. (2007). Using cheep and local non-conventional protein meal (Nigella sativa) as least cost rations formula on performance of crossbreed calves. Agricultural and Food Sciences, 9(6), 877-880.
2. Ahmad, A., Husain, A., Mujeeb, M., Khan, S. A., Najmi, A. K., Siddique, N. A., Damanhouri, Z. A., & F. Anwar. (2013). A review on therapeutic potential of Nigella sativa: A miracle herb. Asian Pacific Journal of Tropical Biomedicine, 3(5), 337-352.
https://doi.org/10.1016/S2221-1691(13)60075-1 [DOI:10.1016/S2221-1691(13)60075-1.]
3. Ansari, M., Kargar, S., Eslami, M., Falahati, R., Albenzio, M., Caroprese, M., Zamiri, M., & M. Kanani. (2022). Potential benefits of early-life supplementation of liquid feed with fennel (Foeniculum vulgare) seeds or oregano (Origanum vulgare) leaves on growth, health, and blood metabolites in Holstein dairy calves. Journal of Dairy Science, 105(8), 6639-6653.
https://doi.org/10.3168/jds.2022-21776 [DOI:10.3168/jds.2022-21776.]
4. Assi, M. A., Noor, M. H., Bachek, N. F., Ahmad, H., Haron, A. W., Yusoff, M. S., & Rajion. M. A. (2016). The various effects of Nigella sativa on multiple body systems in human and animals. Pertanika Journal of Scholarly Research Reviews, 2(3). [DOI:10.5281/zenodo.3354290.]
5. Aziza, A., Abdelhamid, F., Risha, E., Elsayed, M., & Awadin. W. (2019). Influence of Nigella sativa and rosemary oils on growth performance, biochemical, antioxidant and immunological parameters, and pathological changes in Japanese quail challenged with Escherichia coli. Journal of Animal and Feed Sciences, 28(4), 354-366.
https://doi.org/10.22358/jafs/114239/2019 [DOI:10.22358/jafs/114239/2019.]
6. Boka, J., A. Mahdavi, A. Samie, &R. Jahanian. (2014). Effect of different levels of black cumin (N igella sativa L.) on performance, intestinal E scherichia coli colonization and jejunal morphology in laying hens. Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition, 98(2), 373-383.
https://doi.org/10.1111/jpn.12109 [DOI:10.1111/jpn.12109.]
7. Cheikh-Rouhou, S., Besbes, S., Hentati, B., Blecker, C., Deroanne, C., & Attia. H. (2007). Nigella sativa L.: Chemical composition and physicochemical characteristics of lipid fraction. Food Chemistry, 101(2), 673-681.
https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2006.02.022 [DOI:10.1016/j.foodchem.2006.02.022.]
8. Daba, M. H., & Abdel-Rahman, M. S. (1998). Hepatoprotective activity of thymoquinone in isolated rat hepatocytes. Toxicology Letters, 95(1), 23-29.
https://doi.org/10.1016/S0378-4274(98)00012-5 [DOI:10.1016/s03784274(98)00012-5.]
9. Dehghan, M., Davar Forozandeh, A., & Shakeri. P. (2017). Effects of different levels of garlic powder in the starter diet on performance of Holestin dairy calves. Research on Animal Production, 8(15), 68-75. http://rap.sanru.ac.ir/article-1-759-en.html. [In Persian] [DOI:10.29252/rap.8.15.68]
10. El-Saadany, S., Habeeb, A., El-Gohary, E., El-Deeb, M., & Aiad. K. (2008). Effect of supplementation of oregano or Nigella sativa seeds to diets of lactating Zaraibi goats on milk yield and some physiological functions during summer season. Egyptian Journal of Animal Production, 45(1), 469-487.
https://doi.org/10.21608/ejap.2008.104560 [DOI:10.21608/ejap.2008.104560.]
11. Fathi, M., Hosayni, M., Alizadeh, S., Zandi, R., Rahmati, S., & Rezaee. V. (2023). Effects of black cumin (Nigella Sativa) seed meal on growth performance, blood and biochemical indices, meat quality and cecal microbial load in broiler chickens. Livestock Science, 274, 105272.
https://doi.org/10.1016/j.livsci.2023.105272 [DOI:10.1016/j.livsci.2023.105272.]
12. Gilani, A.-U. H., Jabeen, Q., & Khan, M. A. U. (2004). A review of medicinal uses and pharmacological activities of Nigella sativa. Pakistan Journal of Biological Sciences, 7(4), 441-451.
https://doi.org/10.3923/pjbs.2004.441.451 [DOI:10.3923/pjbs.2004.441.451.]
13. Halawani, E. (2009). Antibacterial activity of thymoquinone and thymohydroquinone of Nigella sativa L. and their interaction with some antibiotics. Advances in Biological Research, 3(5-6), 148-152.
14. Hanafy, M., & Hatem. M. (1991). Studies on the antimicrobial activity of Nigella sativa seed (black cumin). Journal of Ethnopharmacology, 34(2-3), 275-278.
https://doi.org/10.1016/0378-8741(91)90047-H [DOI:10.1016/0378-8741(91)90047-h.]
15. Hedayatpour, Z., Mamoui, M., Aghaei, A., & Tabatabai Vakili. S. (2024). The Effect of Different Black Seed Levels on Production Parameters and Some Reproductive and Blood Parameters in Japanese Quail. Research on Animal Production, 15(3), 87-95.
https://doi.org/10.61186/rap.15.3.87 [DOI:10.61186/rap.15.3.87. [In Persian]]
16. Heinrichs, A., Jones, C., VanRoekel, L., & Fowler. M. (2003). Calf Track: A system of dairy calf workforce management, training, and evaluation and health evaluation. Journal of Dairy Science, 86(Suppl. 1), 115.
17. Kargar, S., Nowroozinia, F., & Kanani. M. (2021). Feeding fennel (Foeniculum vulgare) seed as potential appetite stimulant to newborn Holstein dairy calves: Effects on meal pattern, ingestive behavior, oro-sensorial preference, and feed sorting. Animal Feed Science and Technology, 278, 115009.
https://doi.org/10.1016/j.anifeedsci.2021.115009 [DOI:10.1016/j.anifeedsci.2021.115009.]
18. Khadr, N., & Abdel-Fattah. F. (2006). Response of broiler chickens to diet containing black seed (Nigella sativa L.) as medical plant. Benha Veterinary Medical Journal, 17(2), 323-343.
19. Khazdair, M. R., Ghafari, S., & Sadeghi. M. (2021). Possible therapeutic effects of Nigella sativa and its thymoquinone on COVID-19. Pharmaceutical Biology, 59(1), 694-701.
https://doi.org/10.1080/13880209.2021.1931353 [DOI:10.1080/13880209.2021.1931353.]
20. Longato, E., Meineri, G., & Peiretti. P. G. (2015). Nutritional and zootechnical aspects of Nigella sativa: A review. The Journal of Animal and Plant Sciences, 25(4), 921-934. https://iris.unito.it/handle/2318/1550943.
21. Magdy, M.-A., Hanan, E.-A., & Nabila. E.-M. (2012). Thymoquinone: Novel gastroprotective mechanisms. European Journal of Pharmacology, 697(1-3), 126-131.
https://doi.org/10.1016/j.ejphar.2012.09.042 [DOI:10.1016/j.ejphar.2012.09.042.]
22. Mahmoud, M., El-Abhar, H., & Saleh. S. (2002). The effect of Nigella sativa oil against the liver damage induced by Schistosoma mansoni infection in mice. Journal of Ethnopharmacology, 79(1), 1-11.
https://doi.org/10.1016/S0378-8741(01)00310-5 [DOI:10.1016/s0378-8741(01)00310-5.]
23. Mansour, M. A. (2000). Protective effects of thymoquinone and desferrioxamine against hepatotoxicity of carbon tetrachloride in mice. Life Sciences, 66(26), 2583-2591.
https://doi.org/10.1016/S0024-3205(00)00592-0 [DOI:10.1016/s0024-3205(00)00592-0.]
24. Masoudzadeh, S. H., Mohammadabadi, M., Khezri, A., Stavetska, R. V., Oleshko, V. P., Babenko, O. I., Yemets, Z., & Kalashnik, O. M. (2020). Effects of diets with different levels of fennel (Foeniculum vulgare) seed powder on DLK1 gene expression in brain, adipose tissue, femur muscle and rumen of Kermani lambs. Small Ruminant Research, 193, 106276.
https://doi.org/10.1016/j.smallrumres.2020.106276 [DOI:10.1016/j.smallrumres.2020.106276.]
25. Nourbar, E., Mirazi, N., Yari, S., Rafieian-Kopaei, M., & Nasri. H. (2019). Effect of hydroethanolic extract of Nigella sativa L. on skin wound healing process in diabetic male rats. International Journal of Preventive Medicine, 10(1), 18.
https://doi.org/10.4103/ijpvm.IJPVM_276_18 [DOI:10.4103/ijpvm.ijpvm_276_18.]
26. NRC. (2001). Nutrient requirements of dairy cattle: 2001. National Academies Press.
27. Obeidat, B. S., Al-Khaza'leh, J. F., & Alqudah, A. M. (2023). Black cumin meal (Nigella sativa) as an alternative feed resource during the suckling period of Awassi ewes: Assessments of performance and health. Animal Feed Science and Technology, 306, 115820.
https://doi.org/10.1016/j.anifeedsci.2023.115820 [DOI:10.1016/j.anifeedsci.2023.115820.]
28. Pardon, B., Hostens, M., Duchateau, L., Dewulf, J., De Bleecker, K., & Deprez. P. (2013). Impact of respiratory disease, diarrhea, otitis and arthritis on mortality and carcass traits in white veal calves. BMC Veterinary Research, 9, 1-14.
https://doi.org/10.1186/1746-6148-9-79 [DOI:10.1186/1746-6148-9-79.]
29. Pise, H. N. & S. S. Jadhav. (2016). Evaluation of analgesic and antipyretic activity of Nigella sativa: an experimental study. National Journal of Physiology, Pharmacy and Pharmacology, 6(4), 291-291.
https://doi.org/10.5455/njppp.2016.6.07022016124 [DOI:10.5455/njppp.2016.6.07022016124.]
30. Rezaei, H. & S. Kargar. (2023). Effect of Milk Replacer Plane of Nutrition on Intake, Weight Gain, and Skeletal Growth in Cold-Stressed Newborn Holstein Calves. Research on Animal Production, 14(42), 33-41.
https://doi.org/10.61186/rap.14.42.33 [DOI:10.61186/rap.14.42.33. [In Persian]]
31. Salman, M. T., Khan, R. A., & Shukla. I. (2008). Antimicrobial activity of Nigella sativa Linn. seed oil against multi-drug resistant bacteria from clinical isolates. Natural Product Radiance, 7(1), 10-14.
32. Shaw, H. J., Innes, E. A., Morrison, L. J., Katzer, F., & Wells. B. (2020). Long-term production effects of clinical cryptosporidiosis in neonatal calves. International Journal for Parasitology, 50(5), 371-376.
https://doi.org/10.1016/j.ijpara.2020.03.002 [DOI:10.1016/j.ijpara.2020.03.002.]
33. Shewita, R., & Taha. A. (2011). Effect of dietary supplementation of different levels of black seed (Nigella Sativa L.) on growth performance, immunological, hematological and carcass parameters of broiler chicks. World Academy of Science, Engineering and Technology, 77, 788-794.
34. Shokrollahi, B., & Sharifi, B. (2018). Effect of Nigella sativa seeds on growth performance, blood parameters, carcass quality and antibody production in Japanese quails. Journal of Livestock Science, 9(1), 56-64.
35. Sobhanirad, S., & Zarghi, R. (2017). The effect of exogenous enzymes on growth performance, some blood and rumen parameters of Brown Swiss fattening male bulls. Research on Animal Production, 8(15), 131-137.
https://doi.org/10.29252/rap.8.15.131 [DOI:10.29252/rap.8.15.131. [In Persian]]
36. Stefańska, B., Sroka, J., Katzer, F., Goliński, P., & Nowak. W. (2021).The effect of probiotics, phytobiotics and their combination as feed additives in the diet of dairy calves on performance, rumen fermentation and blood metabolites during the preweaning period. Animal Feed Science and Technology, 272, 114738.
https://doi.org/10.1016/j.anifeedsci.2020.114738 [DOI:10.1016/j.anifeedsci.2020.114738.]
37. Tariq, E., Sohaib, A.U., Asif, M., Munir, A.B., Akbar, J., Saleem, I., Hafeez, K. (2023). Antidiarrheal activity of methanolic extract of Nigella sativa seeds in rodents. Journal of Xi'an Shiyou University, Natural Science Edition, 19, 769-780.
38. Urie, N., Lombard, J., Shivley, C., Adams, A., Kopral, C., & Santin, M. (2018a). Preweaned heifer management on US dairy operations: Part III. Factors associated with Cryptosporidium and Giardia in preweaned dairy heifer calves. Journal of Dairy Science, 101(10), 9199-9213.
https://doi.org/10.3168/jds.2017-14060 [DOI:10.3168/jds.2017-14060.]
39. Urie, N., Lombard, J., Shivley, C., Kopral, C., Adams, A., Earleywine, T., Olson, J. & Garry. F. (2018b). Preweaned heifer management on US dairy operations: Part V. Factors associated with morbidity and mortality in preweaned dairy heifer calves. Journal of Dairy Science, 101(10), 9229-9244.
https://doi.org/10.3168/jds.2017-14019 [DOI:10.3168/jds.2017-14019.]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
