fa اثر جایگزینی بخشی از علوفه یونجه با کاه گندم بر گوارش‌پذیری و عملکرد بره‌های نر پرواری تغذیه نشخوارکنندگان تغذیه نشخوارکنندگان پژوهشي Research <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; هدف از این آزمایش، بررسی اثر جایگزینی بخشی از علوفه جیره (یونجه) با کاه فرآوری&shy;شده بر گوارش&shy;پذیری، فعالیت جویدن، تخمیر شکمبه، فرآسنجه&shy; های خونی و عملکرد بره&shy; های نر پرواری بود. کاه گندم با 7 درصد هیدروکسید سدیم، 5/3 درصد نمک و 3/3 درصد کربنات کلسیم فرآوری و سپس بمدت 2 ماه سیلو شد. تعداد 23 راس بره نر (وزن 28 کیلوگرم) در قالب طرح کاملا تصادفی به جیره&shy; های آزمایشی حاوی منابع علوفه</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ای: 1) شاهد (100 درصد یونجه، بدون کاه)، 2) یک سوم کاه (33 درصد کاه و 67 درصد یونجه) و 3) دوسوم کاه (67 درصد کاه و 33 درصد یونجه) اختصاص یافتند. نتایج کیسه گذاری شکمبه (24 و 48 ساعت) نشان داد که تجزیه &shy;پذیری کاه گندم فرآوری&shy;شده و یونجه یکسان و بیشتر (01/0=</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) از کاه فرآوری نشده بود. مصرف خوراک و مدت&shy; زمان جویدن با افزایش سطح کاه در جیره به&shy; طور خطی کاهش (01/0=</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) یافت، اما بین مدت زمان جویدن به&shy; ازای واحد خوراک مصرفی تفاوتی مشاهده نشد. تغذیه جیره &shy;های حاوی کاه سبب بهبود خطی گوارش پذیری الیاف (01/0></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)، تمایل به کاهش </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">pH</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> مایع شکمبه (08/0=</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، بصورت درجه دو)، افزایش نیتروژن آمونیاکی (04/0=</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)، افزایش درصد مولار استات (05/0=</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) و افزایش غلظت کل اسیدهای چرب فرار (02/0=</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، به&shy; صورت درجه دو) شد. همچنین، افزایش سطح کاه در جیره<br> به &shy;&shy;طور درجه دو منجر به افزایش وزن روزانه (02/0=</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) و کارآیی خوراک (08/0=</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) شد. اجزای لاشه، نسبت مولار پروپیونات و بوتیرات شکمبه و فراسنجه&shy; های خونی تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفتند. به&shy; طور&shy;کلی نتایج نشان داد جایگزینی بخش عمده علوفه یونجه با کاه اثر منفی بر عملکرد ندارد، اما سطح یک &shy;سوم کاه در جیره اثر مطلوبی بر گوارش&shy; پذیری الیاف، افزایش وزن و ضریب تبدیل غذایی بره&shy; های پرواری داشت.</span></span></strong><br> &nbsp; The objective of this study was to evaluate the effect of partially replacing forage sources (alfalfa hay) with treated wheat straw on nutrient digestibility, chewing activity, blood metabolites, rumen fermentation, and performance of finishing lambs. Wheat straw (WS) was treated with 7 % sodium hydroxide, 3.5 % salt, and 3.3 % calcium carbonate and then ensiled for 2 months. Twenty-three male lambs (28 kg) were randomly allocated to three diets differing in forage sources: 1) control diet (100 % alfalfa hay), 2) 1/3 WS (67 % alfalfa hay and 33 % wheat straw) and 3) 2/3 WS (33 % alfalfa hay and 67 % wheat straw). Results indicated that ruminal degradability (24 and 48 h incubation) of treated wheat straw and alfalfa hay was similar, but higher than untreated straw (P<0.01). Dry matter intake and chewing time decreased linearly (P= 0.01), but no change in chewing time/DMI was observed with increasing WS levels in the diet. Feeding the diets containing WS improved fiber digestibility (P<0.01), tended to decrease ruminal pH (P=0.08, quadratic effect), and increased ruminal ammonia-N (P=0.04), molar acetate proportion (P=0.05), and total volatile fatty acids concentration (P=0.02, quadratic effect). Moreover, average daily gain (P=0.02) and feed efficiency (P=0.08) was enhanced quadratically with increasing levels of WS in the diet. Carcass weight, blood metabolites and molar proportions of propionate and butyrate were not affected by the dietary treatments. Overall, the results indicated that partially replacing alfalfa hay with wheat straw had no adverse impacts on the performance of finishing lambs, but feeding 1/3 WS increased fiber digestibility, daily gain and feed efficiency.<br> &nbsp; منبع علوفه‌ای, بقایای زراعی, رشد روزانه, تخمیر شکمبه Agricultural By Products, Daily Gain, Forage Sources, Rumen Fermentation 39 47 http://rap.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-514-1&slc_lang=fa&sid=1 Azam Mohammadi-Mehr اعظم محمدی مهر azam.mohammadimehr@gmail.com 10031947532846008924 10031947532846008924 No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان Ebrahim Ghasemi ابراهیم قاسمی ghasemi@cc.iut.ac.ir 10031947532846008925 10031947532846008925 Yes Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان Mohammad Khorvash محمد خوروش khorvash@cc.iut.ac.ir 10031947532846008926 10031947532846008926 No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان