fa مطالعه سیستم ایمنی و صفات لاشه جوجه‌های گوشتی تغذیه شده با جیره‌های دارای مکمل اسیدهای آلی و آنزیم فیتاز تخصصي Special پژوهشي Research <p><strong>پژوهشی برای بررسی اثرات استفاده از اسیدهای آلی و آنزیم </strong><strong>فیتاز بر سیستم ایمنی</strong> <strong>&nbsp;و &nbsp;ویژگی</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>های لاشه جوجه&shy;های گوشتی</strong><strong> انجام شد.</strong> <strong>پژوهش به صورت </strong><strong>فاکتوریل 2&times;2&times;2 در قالب طرح کاملاً تصادفی با 8 تیمارآزمایشی، 5 تکرار و 12 قطعه جوجه در هر تکرار</strong><strong> به مدت 42 روز </strong><strong>انجام شد. جیره&shy;های آزمایشی دارای سرکه</strong><strong> طبیعی انگور</strong><strong> (صفر و 2 درصد)</strong><strong>،</strong><strong> اسید سیتریک (صفر و 1 درصد) و آنزیم فیتاز (صفر و 500 واحد فعال آنزیم در هر کیلوگرم از جیره) بودند. تمام پرندگان </strong><strong>در روزهای 11 و 23 با استفاده از واکسن لاسوتا علیه بیماری نیوکاسل به روش قطره چشمی واکسینه شدند</strong><strong>. به منظور مطالعه سیستم ایمنی در 42 روزگی از دو پرنده از هر تکرار خون گیری انجام شد و پس از جداسازی سرم، با استفاده از تست </strong><strong><span dir="LTR">HI</span></strong><strong> مقدار آنتی&shy;بادی بر علیه آنتی ژن ویروس نیوکاسل تعیین شد.</strong> <strong>همچنین در روز پایانی دوره آزمایشی، </strong><strong>یک قطعه خروس از هر تکرار (پنج خروس از هر تیمار) </strong><strong>برای </strong><strong>ارزیابی وزن اندام&shy;های لنفوییدی و </strong><strong>تجزیه لاشه به طو</strong><strong>ر</strong><strong> تصادفی انتخاب شده و کشتار شدند. نتایج تجزیه و تحلیل داده&shy;های آماری نشان دادند که وزن نسبی بورس فابرسیوس در اثر استفاده از سرکه، آنزیم فیتاز، اثر متقابل اسید سیتریک با سرکه و نیز اثر متقابل اسید سیتریک و آنزیم فیتاز به صورت معنی&shy;داری افزایش یافت </strong><strong>(05/0></strong><strong><span dir="LTR">P</span></strong><strong>) </strong><strong>همچنین سرکه منجر به افزایش معنی&shy;دار وزن نسبی طحال شد </strong><strong>(05/0></strong><strong><span dir="LTR">P</span></strong><strong>). آنزیم فیتاز منجر به افزایش معنی&shy;دار چربی محوطه بطنی شد (05/0></strong><strong><span dir="LTR">P</span></strong><strong>) در حالی که اسید سیتریک و اثر متقابل سرکه و اسید سیتریک چربی محوطه بطنی را به&shy; صورت معنی&shy;داری کاهش دادند (05/0></strong><strong><span dir="LTR">P</span></strong><strong>)</strong><strong> در مطالعه حاضر وزن نسبی اندام&shy;های داخلی تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفتند </strong><strong>(05/0</strong><strong><</strong><strong><span dir="LTR">P</span></strong><strong>). &nbsp;</strong></p> <p>An experiment was conducted to evaluate the effects of organic acids and phytase enzyme supplementation on immune system and carcass characteristics of broiler chickens. The experiment was done in factorial arrangement 2&times;2&times;2 based on completely randomized design with 8 treatments, 5 replicates and 12 chicks in each to 42 d of age. Diets including natural vinegar (0 and 2%), citric acid (0 and 1%) and phytase enzyme (0 and 500 U phytase/kg of feed). All the birds were vaccinated against Newcastle disease by lasota vaccine via aye drop in 11 and 23 days. In order to study the immune system situation, blood samples of two birds of each replicate was taken in 42 day. After serum separation, the IgG of NDV was detected by HI test. One birds of each replicate (five birds of each treatment) randomly selected and were killed to evaluate lymphoid organs weigh and carcass characteristics at 42 day. The analysis of results showed that addition of vinegar and phytase significantly increased the relative weight of bursa (P<0/05). Interaction effect of citric acid with vinegar and with phytase enzyme significantly increased the relative weight of bursa (P<0/05) also vinegar significantly increased the relative weight of spleen (P<0/05). Phytase significantly increased the abdominal fat (P<0/05) while citric acid and interaction effect of citric acid with vinegar significantly decreased the abdominal fat (P<0/05). In current study treatments hasn&rsquo;t any effect on internal organs relative weight (P>0/05).</p> اسید سیتریک, سرکه, آنزیم فیتاز, سیستم ایمنی, جوجه های گوشتی Citric acid, Vinegar, Phytase Enzyme, Immune System, Broiler Chickens 61 69 http://rap.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-116&slc_lang=fa&sid=1 Nasibeh Mohammadbagheri نسیبه محمدباقری 100319475328460010288 100319475328460010288 No University of Urmia دانشگاه ارومیه Ramin Najafi رامین نجفی 100319475328460010289 100319475328460010289 Yes University of Urmia دانشگاه ارومیه