1- دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
چکیده: (20 مشاهده)
مقدمه و هدف: هورمونهای تیروئیدی نقش بسیار مهمی در تنظیم متابولیسم و فرآیندهای فیزیولوژیکی طیور ایفا میکنند. این هورمونها، که عمدتاً شامل تیروکسین (T4) و ترییدوتیرونین (T3) هستند، به طور مستقیم بر سرعت رشد جوجهها ثر میگذارند؛ زیرا فعالیتهای آنزیمیِ دخیل در تبدیل اجزای خوراک به انرژی و پروتئینهای ماهیچهای را تنظیم میکنند و از این طریق به رشد سریعتر بدن کمک میکنند. افزایش سطح هورمونهای تیروئیدی میتواند رشد و گسترش بافتهای ماهیچهای را تسریع کند که یکی از اهداف اصلی در تولید جوجه گوشتی است؛ زیرا باعث افزایش بازده گوشت در مدتزمانی کوتاهتر میشود. از سوی دیگر، کمبود این هورمونها منجر به کاهش نرخ متابولیسم میشود. در نتیجه آن، سرعت رشد کندتر میشود و جوجهها ممکن است نتوانند وزن کافی کسب کنند که این امر به طور منفی بر تولید گوشت تأثیر میگذارد. هورمونهای تیروئیدی همچنین به بهبود هضم و جذب مواد مغذی از غذا کمک میکنند. در هیپوتیروئیدیسم (کمکاری غده تیروئید)، کارایی تبدیل خوراک به انرژی کاهش مییابد که میتواند منجر به رشد ناقص و کاهش عملکرد تولیدی شود. با توجه به این نقشهای اساسی، هدف از این پژوهش بررسی تأثیر القای هیپوتیروئیدیسم و هایپرتیروئیدیسم (پرکاری غده تیروئید) بر عملکرد رشد جوجههای گوشتی بود تا درک بهتری از تأثیر تغییرها در سطح هورمونهای تیروئیدی بر سرعت رشد، مصرف خوراک و کارایی تبدیل خوراک به وزن بدن حاصل شود. نتایج این پژوهش میتواند به پرورشدهندگان جوجههای گوشتی کمک کند تا با شناخت دقیقتر اثرات هورمونی، روشهای بهینهتری برای مدیریت تغذیه و سلامت مرغها طراحی کنند و در نتیجه، عملکرد تولیدی بهتری داشته باشند.
مواد و روشها: در این پژوهش، جوجههای گوشتی تحت درمانهای مختلفی قرار گرفتند تا شرایط هیپوتیروئیدی و هایپرتیروئیدی در آنها القا شود. گروه هیپوتیروئید با مهارکننده تیروئید، پروپیلتیواوراسیل با نام اختصاری PTU در حالی که گروه هایپرتیروئید هورمون تحریککننده تیروئید، یعنی لووتیروکسین دریافت کرد. تاثیر این درمانها بر فراسنجههای مختلف رشد مورد بررسی قرار گرفت. در مجموع، از تعداد 216 قطعه جوجه گوشتی یک روزه سویه راس 308 به مدت 35 روز استفاده شد. تحقیق حاضر بصورت سه گروه آزمایشی (6 تکرار و هر تکرار 12 جوجه) و در قالب طرح کاملاً تصادفی شامل: 1- جیره پایه بدون دریافت مکمل دارویی (گروه شاهد؛ Tc)، 2- جیره پایه + 50 میکروگرم لووتیروکسین در کیلوگرم جیره جهت القای هایپرتیروئیدیسم (از روز 7 تا 35 آزمایش؛ TL) و 3- جیره پایه + 5 میلیگرم PTU در کیلوگرم جیره جهت القای هیپوتیروئیدیسم غده (از روز 7 تا 21 آزمایش) + 50 میکروگرم لووتیروکسین در کیلوگرم جیره جهت جبران این کمکاری غده ( از روز 21 تا روز 35؛ TPL) اجرا شد. جیرههای آزمایشی با استفاده از نرمافزارUFFDA بر اساس راهنمای احتیاجات غذایی جوجههای گوشتی سویه راس (2021) و با توجه به یکسانی انرژی متابولیسم و پروتئین خام برای تمامی سطوح در هر دوره تهیه و تنظیم شد. صفات عملکردی شامل مقدار مصرف خوراک، ضریب تبدیل غذایی و افزایش وزن بدن از روز 7 پرورش تا پایان آزمایش (35 روزگی) بصورت هفتگی ارزیابی و ثبت شد. برای تعیین میانگین افزایش وزن هر یک از گروههای آزمایشی، در پایان هر هفته، تمامی جوجههای آن گروه توزین شده و با محاسبه روز جوجه، متوسط افزایش وزن (بهصورت گرم در هر دوره) در هر مقطع زمانی محاسبه شد. ضریب تبدیل غذایی با تقسیم میانگین خوراک مصرفی بر میانگین افزایش وزن هر واحد آزمایشی در هر مقطع زمانی محاسبه شد.
یافتهها: بین روزهای 7 تا 14 آزمایش، هیچگونه تغییر معنیداری در فراسنجهها مشاهده نشد که نشان میدهد درمان اولیه هنوز اثر قابلتوجهی نداشته است. در بازه روزهای 21-14، بیشترین مصرف خوراک و ضریب تبدیل در گروهی که کمکاری تیروئید در آنها القا شد (TPL) نسبت به سایر گروهها مشاهده شد. این تغییرات به عنوان نتیجهای از کاهش کارایی متابولیک ناشی از هیپوتیروئیدیسم قابل تفسیر است. در واقع، با کاهش یافتن سطح هورمونهای تیروئیدی در گردش خون، متابولیسم جوجهها کندتر شده و بدن برای جبران این کاهش، نیاز به غذای بیشتری داشت. در هفته چهارم آزمایش (روز 28-21) با قطع کردن مصرف PTU و گنجاندن لووتیروکسین در گروه TPL، همچنان بیشترین مصرف خوراک و ضریب تبدیل خوراک نسبت به سایر گروهها مشاهده شد. این نشان میدهد که اثرات منفی هیپوتیروئیدیسم با تغییر هورمونی کاملاً از بین نرفت و جوجهها به زمان بیشتری برای بازیابی متابولیک نیاز داشتند. در هفته پنجم آزمایش (روز 35-28)، هر چند مصرف خوراک گروه TPL به طور معنیداری نسبت به سایر گروههای آزمایشی بیشتر بود، اما تغییرات ضریب تبدیل آن گروه معنیدار نشد.
نتیجهگیری: بهطور کلی از یافتههای پژوهش حاضر میتوان نتیجه گرفت که تغییرات هورمونهای غده تیروئید بر رشد و کارایی مصرف خوراک در جوجههای گوشتی تأثیر قابل توجهی دارد. هر چند القای پرکاری غده تیروئید در شرایط عادی پرورش بر عملکرد رشد جوجههای گوشتی سویه راس موثر نیست، اما القای کمکاری غده تیروئید تحت محیط پرورش عادی میتواند به طور معنیداری مصرف خوراک و ضریب تبدیل خوراک جوجهها را افزایش داده و صرفه اقتصادی آنها را کاهش دهد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
فیزیولوژی دریافت: 1404/10/5 | پذیرش: 1405/6/3