1- گروه علوم دامی دانشگاه محقق اردبیلی
چکیده: (31 مشاهده)
مقدمه و هدف: بخش عمده درآمد پرورش‌دهندگان از طریق فروش بره حاصل می‌شود، بنابراین با افزایش راندمان بره‌زایی و پرورش صحیح بره‌های شیرخوار می‌توان بازده اقتصادی دام‌پروری را افزایش داد. پرورش نشخوارکنندگان جوان نیازمند تغذیه آغوز، شیر و یا جایگزین آن به‌صورت مایع و سپس مصرف خوراک جامد است. نشخوارکنندگان شیرخوار وابسته به خوراک مایع هستند، با توسعه شکمبه به‌تدریج فرآیند تخمیر آغازشده و وابستگی به مصرف خوراک مایع کاهش می‌یابد و تغذیه خوراک جامد افزایش پیدا می‌کند. بره‌های شیرخوار برای تأمین احتیاجات انرژی خود به سطح بالایی از نشاسته نیاز دارند. بنابراین استفاده از افزودنی‌های حاصل از ترکیبات کربوهیدراتی می‌تواند کمکی در این زمینه باشد. عصاره و اسانس‌های گیاهی دارای ترکیبات مؤثر فعال بوده و توانایی اثرگذاری بر قابلیت هضم و جذب مواد مغذی در روده دام و طیور را دارند، یکی از افزودنی‌های گیاهی، عصاره مالت است. هدف از این پژوهش بررسی اثرات استفاده از سطوح مختلف عصاره مالت در خوراک آغازین بر شاخص‌های عملکرد رشد، فراسنجه‌های خونی و قابلیت هضم مواد مغذی بره‌های شیرخوار نژاد مغانی بود.
مواد و روش‌ها: آزمایش حاضر با تعداد 24 رأس بره شیرخوار مغانی با میانگین وزن بدن 5/0 ± 7/9 کیلوگرم در سن 2 هفتگی انتخاب شدند. بره‌ها بر اساس وزن بدن و سن تولد به 4 گروه آزمایشی 6 رأسی تقسیم شدند و سپس هر گروه به‌طور کاملاً تصادفی به یکی از جیره‌های آزمایشی اختصاص داده شد و در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام گرفت. بره‌ها با جیره بدون عصاره مالت (شاهد)، 1 درصد عصاره مالت، 2 درصد عصاره مالت و 3 درصد عصاره مالت در خوراک آغازین به مدت 75 روز تغذیه شدند. صفات عملکرد رشد موردبررسی نظیر مقدار خوراک مصرفی هر بره، با توجه به تغذیه بره‌ها به‌صورت انفرادی، به‌طور روزانه ثبت شد. همچنین ضریب تبدیل غذایی با تقسیم خوراک مصرفی هر بره در هر دوره بر میزان افزایش وزن آن به دست آمد. در انتهای دوره، خون‌گیری موقع صبح حدود 4-3 ساعت پس از وعده خوراکدهی از سیاهرگ وداج انجام و نمونه‌ها برای تعیین گلوکز، پروتئین کل، نیتروژن اوره‌ای، آلبومین، کلسترول، تری گلیسیرید و بتاهیدروکسی بوتیرات ارزیابی شدند. تعیین قابلیت هضم ظاهری به روش جمع‌آوری نمونه‌های مدفوع با کیسه‌های پارچه‌ای ویژه بسته شده به کپل دام برای هر ماده مغذی و مطابق رابطه ون‌کولن و یانگ محاسبه و تعیین گردید. داده‌های جمع‌آوری‌شده در قالب یک طرح کاملاً تصادفی، با استفاده از نرم‌افزار آماری SAS و رویه GLM مورد تجزیه‌وتحلیل آماری قرار گرفتند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد تفاوتی معنی‌داری بین تیمارها در وزن اولیه و وزن بدن در دوره‌های مختلف مشاهده نشد. افزایش وزن روزانه نیز در دوره‌های مختلف رشد تحت تأثیر جیره‌های آزمایشی قرار نگرفت. طبق نتایج حاصل تیمارهای آزمایشی مختلف بر مصرف خوراک و وزن بدن در دوره‌های مختلف آزمایشی تأثیر معنی‌داری نداشتند. میزان افزایش وزن روزانه در ماه اول و کل دوره در بره‌های تغذیه‌شده با 3 درصد عصاره مالت به‌طور معنی‌داری بیشتر از گروه شاهد بود. تغذیه یک درصد عصاره مالت در خوراک آغازین بره‌های شیرخوار سبب کاهش معنی‌دار غلظت کلسترول خون نسبت به سایر تیمارهای آزمایشی گردید، اما غلظت سایر فراسنجه‌های خونی (گلوکز، آلبومین، تری گلیسیرید و پروتئین کل) تحت تأثیر مصرف سطوح مختلف عصاره مالت قرار نگرفت. غلظت نیتروژن اوره‌ای خون به‌طور خطی تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار گرفت. به‌طوری‌که بالاترین غلظت نیتروژن اوره‌ای خون در بره‌های تغذیه‌شده با سطح 2 درصد عصاره مالت جو مشاهده شد. اثر خطی تغذیه عصاره مالت در بره‌های پرواری بر غلظت بتاهیدروکسی بوتیرات خون معنی‌دار بود، به‌طوری‌که با افزایش سطح عصاره مالت در خوراک آغازین، غلظت بتا هیدروکسی بوتیرات خون نیز افزایش یافت. قابلیت هضم مواد مغذی (ماده خشک، ماده آلی، الیاف نامحلول در شوینده خنثی، پروتئین خام، چربی خام و خاکستر خام) تحت تأثیر تیمارهای مختلف آزمایشی قرار نگرفت.
نتیجه‌گیری: به‌طورکلی، مکمل‌سازی جیره غذایی بره‌های شیرخوار با عصاره مالت موجب افزایش غلظت خونی بتاهیدروکسی بوتبرات و عملکرد رشدی گردید بنابر این تغذیه آن تا سطح 3 درصد توصیه می‌گردد.
مواد و روش‌ها: آزمایش حاضر با تعداد 24 رأس بره شیرخوار مغانی با میانگین وزن بدن 5/0 ± 7/9 کیلوگرم در سن 2 هفتگی انتخاب شدند. بره‌ها بر اساس وزن بدن و سن تولد به 4 گروه آزمایشی 6 رأسی تقسیم شدند و سپس هر گروه به‌طور کاملاً تصادفی به یکی از جیره‌های آزمایشی اختصاص داده شد و در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام گرفت. بره‌ها با جیره بدون عصاره مالت (شاهد)، 1 درصد عصاره مالت، 2 درصد عصاره مالت و 3 درصد عصاره مالت در خوراک آغازین به مدت 75 روز تغذیه شدند. صفات عملکرد رشد موردبررسی نظیر مقدار خوراک مصرفی هر بره، با توجه به تغذیه بره‌ها به‌صورت انفرادی، به‌طور روزانه ثبت شد. همچنین ضریب تبدیل غذایی با تقسیم خوراک مصرفی هر بره در هر دوره بر میزان افزایش وزن آن به دست آمد. در انتهای دوره، خون‌گیری موقع صبح حدود 4-3 ساعت پس از وعده خوراکدهی از سیاهرگ وداج انجام و نمونه‌ها برای تعیین گلوکز، پروتئین کل، نیتروژن اوره‌ای، آلبومین، کلسترول، تری گلیسیرید و بتاهیدروکسی بوتیرات ارزیابی شدند. تعیین قابلیت هضم ظاهری به روش جمع‌آوری نمونه‌های مدفوع با کیسه‌های پارچه‌ای ویژه بسته شده به کپل دام برای هر ماده مغذی و مطابق رابطه ون‌کولن و یانگ محاسبه و تعیین گردید. داده‌های جمع‌آوری‌شده در قالب یک طرح کاملاً تصادفی، با استفاده از نرم‌افزار آماری SAS و رویه GLM مورد تجزیه‌وتحلیل آماری قرار گرفتند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد تفاوتی معنی‌داری بین تیمارها در وزن اولیه و وزن بدن در دوره‌های مختلف مشاهده نشد. افزایش وزن روزانه نیز در دوره‌های مختلف رشد تحت تأثیر جیره‌های آزمایشی قرار نگرفت. طبق نتایج حاصل تیمارهای آزمایشی مختلف بر مصرف خوراک و وزن بدن در دوره‌های مختلف آزمایشی تأثیر معنی‌داری نداشتند. میزان افزایش وزن روزانه در ماه اول و کل دوره در بره‌های تغذیه‌شده با 3 درصد عصاره مالت به‌طور معنی‌داری بیشتر از گروه شاهد بود. تغذیه یک درصد عصاره مالت در خوراک آغازین بره‌های شیرخوار سبب کاهش معنی‌دار غلظت کلسترول خون نسبت به سایر تیمارهای آزمایشی گردید، اما غلظت سایر فراسنجه‌های خونی (گلوکز، آلبومین، تری گلیسیرید و پروتئین کل) تحت تأثیر مصرف سطوح مختلف عصاره مالت قرار نگرفت. غلظت نیتروژن اوره‌ای خون به‌طور خطی تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار گرفت. به‌طوری‌که بالاترین غلظت نیتروژن اوره‌ای خون در بره‌های تغذیه‌شده با سطح 2 درصد عصاره مالت جو مشاهده شد. اثر خطی تغذیه عصاره مالت در بره‌های پرواری بر غلظت بتاهیدروکسی بوتیرات خون معنی‌دار بود، به‌طوری‌که با افزایش سطح عصاره مالت در خوراک آغازین، غلظت بتا هیدروکسی بوتیرات خون نیز افزایش یافت. قابلیت هضم مواد مغذی (ماده خشک، ماده آلی، الیاف نامحلول در شوینده خنثی، پروتئین خام، چربی خام و خاکستر خام) تحت تأثیر تیمارهای مختلف آزمایشی قرار نگرفت.
نتیجه‌گیری: به‌طورکلی، مکمل‌سازی جیره غذایی بره‌های شیرخوار با عصاره مالت موجب افزایش غلظت خونی بتاهیدروکسی بوتبرات و عملکرد رشدی گردید بنابر این تغذیه آن تا سطح 3 درصد توصیه می‌گردد.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
