1- دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
2- دانشگاه تخصصی فناوری های نوین آمل
2- دانشگاه تخصصی فناوری های نوین آمل
چکیده: (28 مشاهده)
مقدمه و هدف: از آنجاییکه بحران آب در بسیاری از کشور های جهان، از جمله کشور های واقع در کمربند خشک زمین مانند ایران، روز به روز ابعاد پیچیده تری پیدا می کند و با توجه به افزایش رشد جمعیت و نیاز مبرم به محصولات کشاورزی و دامی و محدودیت منابع آب و خاک به عنوان بستر اصلی تولیدات کشاورزی، مسئله کم آبی به طور جدی فراروی کشور قرار گرفته است. هدف از این پژوهش، تاثیر جایگزینی آب دریای خزر که بر عملکرد گله متصور هستیم، می باشد. این اثر مثبت همراه خواهد بود با کنترل و کاهش هزینه تولید، که این کاهش شامل حذف دستگاه های شیرین کننده و تصفیه کننده آب در سطح فارم های پرورشی خواهد بود و باتوجه به اینکه صنعت پرورش طیور کشور تا حدودی به ارز خارجی وابسته است. با توجه به مطالعات صورت گرفته، سدیم کلراید محلول در آب دریای خزر می تواند به عنوان منبعی برای تامین بخشی از نیاز های پرنده به مواد معدنی مورد استفاده قرار گیرد. در این پژوهش با طرح سوالاتی مانند عوامل موثر بر احتیاجات نمک، تاثیر نمک و نوع آن در تغذیه طیور، هومئوستازی بدن و اعمال متابولیکی و همچنین تاثیر غلظت بالای نمک با استفاده از آب دریای خزر بر عملکرد، ویژگی های لاشه، خاکستر استخوان درشت نی و برخی فراسنجه های خونی، عناصر معدنی سرم خون و در نهایت عملکرد کبد و کلیه جوجه های گوشتی پرداخته شد و کارایی این روش ها مورد ارزیابی قرار گرفت. این امر مستلزم آن است تا کل مواد جامد محلول در آب دریا و آب شرب (TDS) مورد سنجش قرار گیرد.
مواد و روش ها: این آزمایش با چهار تیمار آزمایشی شامل تیمارهای شاهد، مخلوط آب دریای خزر و آب شرب دارای TDS معادل ppm 1000، مخلوط آب دریای خزر و آب شرب دارای TDS معادل ppm 2000 و مخلوط آب دریای خزر و آب شرب دارای TDS معادل ppm 3000 در پنج تکرار و در مجموع با 400 قطعه جوجه گوشتی نژاد راس در شرایط یکسان و جیره یکسان در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شد. در این پژوهش، از روز اول پرورش بر اساس تیمار بندی صورت گرفته، میزان نمک جیره در تیمارها به صورت یکسان بوده ولی نمک موجود در نمونه آب مصرفی حاصل از مخلوط آب دریا و آب شرب را تغییر دادیم (قابل ذکر است که ملاک مصرف سختی و شوری آب، طبق پژوهش های پیشین و حد مجاز جدول NRC استاندارد سازی شده است). از آنجاییکه حد مجاز سختی آب و نیاز های جیره بر اساس جداول NRC برای جوجه های گوشتی نژاد راس سویه 308 تنظیم شد، میزان رقت آب دریای مصرفی برای جوجه های گوشتی نیز در این بازه قرار گرفت... برای تعیین میزان خاکستر، استخوان ها 24 ساعت در آون با دمای 100 درجه سانتی گراد خشک و در ادامه نمونه ها آسیاب شده و در کوره الکتریکی با دمای 600 درجه سانتی گراد قرار گرفتند و در نهایت درصد خاکستر محاسبه شد. برای تعیین عملکرد کبد و کلیه، در پایان دوره ی پرورشی و بعد از خون گیری از پرنده، نمونه خون در دمای 8 درجه سانتی گراد جمع آوری و در آزمایشگاه به مدت 15 دقیقه در 3000 دور در دقیقه سانتریفیوژ شد که برای تعیین میزان عملکرد کلیه، تست کراتینین به روش اسپکتوفتومتری انجام شد و برای تعیین میزان عملکرد کبد، به اندازه گیری آنزیم های کبدی عبارتند از آلکالین فسفاتاز (ALP)، گلوتامیک اگزالواستیک ترانس آمیناز (GOT) و گلوتامیک پیروییک اسید ترانس آمیناز (GPT) طریق اسپکتوفتومتر پرداخته شد.
یافته ها: نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که مقدار مصرف خوراک بین چهار سطح کیفی آب، از لحاظ آماری، معنی دار بود و تیمار چهار بالاترین اثر را بر روی میزان مصرف خوراک داشته است. مصرف خوراک تاثیر مستقیم بر میزان وزن بدن دارد، به طوری که با کاهش مصرف خوراک، وزن بدن نیز کاهش یافت و نشان داده شده که مصرف آب با TDS بیش از ppm1000 باعث کاهش در مصرف خوراک گردید. در پایان دوره، این تیمار 2 بوده که بالاترین افزایش وزن را از خود نشان داد و در مقابل آن، تیمار 4 با TDS، ppm 3000 مخلوط آب دریای خزر و آب شرب، کمترین افزایش وزن را داشته است ولی این مقدار از لحاظ آماری به صورت معنی دار نبوده است. همچنین به طور میانگین، غلظت های مختلف املاح محلول در آب مصرفی با TDS های متفاوت، اثر معنی داری بر ضریب تبدیل خوراک نداشت. داده ها نشان داد درصد لاشه قابل طبخ، قلب، کبد و چربی حفره ی بطنی تحت تاثیر غلظت های مختلف TDS حاصل از مخلوط آب دریای خزر و آب شرب قرار نگرفته و با افزودن آب دریا تا 75 درصد به آب شرب از لحاظ آماری هیج گونه اختلاف معنی داری بین تیمارهای مختلف مشاهده نشده است ولی داده های حاصل از درصد خاکستر استخوان درشت نی نشان داد، تیمار چهار، کمترین میزان خاکستر استخوان درشت نی را داشته و تیمار سه با TDS، ppm 2000 و افزودن 50 درصدی آب دریای خزر به آب شرب، نسبت به تیمار شاهد و دیگر تیمارها از درصد خاکستر استخوان درشت نی بالاتری برخوردار بود. نتایج حاصل از بررسی فراسنجه های خونی، آنزیم های کبدی و تست کراتینین نشان داد که میزان pH، پتاسیم و آنزیم های کبدی (آلکالین فسفاتاز، گلوتامیک اگزالواستیک ترانس آمیناز و گلوتامیک پیروویک اسید ترانس آمیناز) از لحاظ آماری، معنی دار نبوده ولی در مقابل با افزایش TDS آب مصرفی ناشی از مخلوط آب دریای خزر و آب شرب، میزان سدیم، کلر، گلوکز و کراتینین افزایش داشته که این مقدار افزایش از لحاظ آماری معنی دار بود ولی از میزان اسید اوریک کاسته شد.
نتیجه گیری: با بررسی میزان ضریب تبدیل خوراک مصرفی و همچنین عملکرد کبد، کلیه و کیفیت لاشه، می توان نتیجه گیری کرد که استفاده از مخلوط آب دریای خزر و آب شرب، با وزن گیری مناسب جوجه ها و مقرون به صرفه بودن برای تولیدکننده و مشاهده ی سلامت کبد به دلیل اختلاف آماری غیر معنی دار آن ها در خون، اثر مخربی نداشته و تنها می توان به مشاهده ی ضایعات کلیوی آن اشاره کرد.
مواد و روش ها: این آزمایش با چهار تیمار آزمایشی شامل تیمارهای شاهد، مخلوط آب دریای خزر و آب شرب دارای TDS معادل ppm 1000، مخلوط آب دریای خزر و آب شرب دارای TDS معادل ppm 2000 و مخلوط آب دریای خزر و آب شرب دارای TDS معادل ppm 3000 در پنج تکرار و در مجموع با 400 قطعه جوجه گوشتی نژاد راس در شرایط یکسان و جیره یکسان در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شد. در این پژوهش، از روز اول پرورش بر اساس تیمار بندی صورت گرفته، میزان نمک جیره در تیمارها به صورت یکسان بوده ولی نمک موجود در نمونه آب مصرفی حاصل از مخلوط آب دریا و آب شرب را تغییر دادیم (قابل ذکر است که ملاک مصرف سختی و شوری آب، طبق پژوهش های پیشین و حد مجاز جدول NRC استاندارد سازی شده است). از آنجاییکه حد مجاز سختی آب و نیاز های جیره بر اساس جداول NRC برای جوجه های گوشتی نژاد راس سویه 308 تنظیم شد، میزان رقت آب دریای مصرفی برای جوجه های گوشتی نیز در این بازه قرار گرفت... برای تعیین میزان خاکستر، استخوان ها 24 ساعت در آون با دمای 100 درجه سانتی گراد خشک و در ادامه نمونه ها آسیاب شده و در کوره الکتریکی با دمای 600 درجه سانتی گراد قرار گرفتند و در نهایت درصد خاکستر محاسبه شد. برای تعیین عملکرد کبد و کلیه، در پایان دوره ی پرورشی و بعد از خون گیری از پرنده، نمونه خون در دمای 8 درجه سانتی گراد جمع آوری و در آزمایشگاه به مدت 15 دقیقه در 3000 دور در دقیقه سانتریفیوژ شد که برای تعیین میزان عملکرد کلیه، تست کراتینین به روش اسپکتوفتومتری انجام شد و برای تعیین میزان عملکرد کبد، به اندازه گیری آنزیم های کبدی عبارتند از آلکالین فسفاتاز (ALP)، گلوتامیک اگزالواستیک ترانس آمیناز (GOT) و گلوتامیک پیروییک اسید ترانس آمیناز (GPT) طریق اسپکتوفتومتر پرداخته شد.
یافته ها: نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که مقدار مصرف خوراک بین چهار سطح کیفی آب، از لحاظ آماری، معنی دار بود و تیمار چهار بالاترین اثر را بر روی میزان مصرف خوراک داشته است. مصرف خوراک تاثیر مستقیم بر میزان وزن بدن دارد، به طوری که با کاهش مصرف خوراک، وزن بدن نیز کاهش یافت و نشان داده شده که مصرف آب با TDS بیش از ppm1000 باعث کاهش در مصرف خوراک گردید. در پایان دوره، این تیمار 2 بوده که بالاترین افزایش وزن را از خود نشان داد و در مقابل آن، تیمار 4 با TDS، ppm 3000 مخلوط آب دریای خزر و آب شرب، کمترین افزایش وزن را داشته است ولی این مقدار از لحاظ آماری به صورت معنی دار نبوده است. همچنین به طور میانگین، غلظت های مختلف املاح محلول در آب مصرفی با TDS های متفاوت، اثر معنی داری بر ضریب تبدیل خوراک نداشت. داده ها نشان داد درصد لاشه قابل طبخ، قلب، کبد و چربی حفره ی بطنی تحت تاثیر غلظت های مختلف TDS حاصل از مخلوط آب دریای خزر و آب شرب قرار نگرفته و با افزودن آب دریا تا 75 درصد به آب شرب از لحاظ آماری هیج گونه اختلاف معنی داری بین تیمارهای مختلف مشاهده نشده است ولی داده های حاصل از درصد خاکستر استخوان درشت نی نشان داد، تیمار چهار، کمترین میزان خاکستر استخوان درشت نی را داشته و تیمار سه با TDS، ppm 2000 و افزودن 50 درصدی آب دریای خزر به آب شرب، نسبت به تیمار شاهد و دیگر تیمارها از درصد خاکستر استخوان درشت نی بالاتری برخوردار بود. نتایج حاصل از بررسی فراسنجه های خونی، آنزیم های کبدی و تست کراتینین نشان داد که میزان pH، پتاسیم و آنزیم های کبدی (آلکالین فسفاتاز، گلوتامیک اگزالواستیک ترانس آمیناز و گلوتامیک پیروویک اسید ترانس آمیناز) از لحاظ آماری، معنی دار نبوده ولی در مقابل با افزایش TDS آب مصرفی ناشی از مخلوط آب دریای خزر و آب شرب، میزان سدیم، کلر، گلوکز و کراتینین افزایش داشته که این مقدار افزایش از لحاظ آماری معنی دار بود ولی از میزان اسید اوریک کاسته شد.
نتیجه گیری: با بررسی میزان ضریب تبدیل خوراک مصرفی و همچنین عملکرد کبد، کلیه و کیفیت لاشه، می توان نتیجه گیری کرد که استفاده از مخلوط آب دریای خزر و آب شرب، با وزن گیری مناسب جوجه ها و مقرون به صرفه بودن برای تولیدکننده و مشاهده ی سلامت کبد به دلیل اختلاف آماری غیر معنی دار آن ها در خون، اثر مخربی نداشته و تنها می توان به مشاهده ی ضایعات کلیوی آن اشاره کرد.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
