fa تأثیر سلنیوم و ویتامین E خوراکی و تزریقی بر عملکرد، فراسنجه‌های خونی و قابلیت هضم مواد مغذی در بره‌های شیرخوار نژاد دالاق تغذیه نشخوارکنندگان تغذیه نشخوارکنندگان پژوهشي Research <strong>ا<span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">این آزمایش به‌منظور بررسی تأثیر استفاده از سلنیوم و ویتامین </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">E</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> به‌صورت خوراکی و تزریقی بر عملکرد، متابولیت &shy;های خونی و قابلیت هضم مواد مغذی در بره&shy; های شیرخوار نژاد دالاق انجام شد. 18رأس بره &shy;نر شیرخوار دالاق یک تا دو ماهه با متوسط وزن 7/2</span></span></strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&plusmn;</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">13 کیلوگرم در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تیمار و شش تکرار مورد استفاده قرار گرفتند. تیمارها شامل: 1- تیمار شاهد (بدون سلنیوم و ویتامین </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">E</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)، 2- تیمار تزریقی (تزریق بافتی سلنیوم و ویتامین </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">E</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) و 3- تیمار خوراکی (خوراندن دهانی سلنیوم و ویتامین </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">E</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) بودند. طول دوره آزمایش 84 روز بود. جهت بررسـی تغییرات وزن، بره‌ها هر 14 روز توزین شدند. در روزهای 21، 42 و 63 آزمایش، نمونه&shy;های خون از رگ وداج گرفته شد و به آزمایشگاه منتقل شدند. جهت اندازه‌گیری قابلیت هضم مواد مغذی نمونه‌گیری از مدفوع در هفته آخر آزمایش انجام شد. نتایج نشان داد که بین تیمارها اختلاف معنی‌داری در عملکرد بره‌ها وجود نداشت (05/0<</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">). غلظت آهن در هر دو تیمار دریافت‌کننده سلنیوم و ویتامین </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">E</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> نسبت به گروه شاهد به‌طور معنی داری افزایش یافت (05/0</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p<</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">). غلظت تری گلیسیرید در تیمار دریافت‌کننده سلنیوم و ویتامین </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">E</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> به‌صورت تزریقی نسبت به تیمار دریافت‌کننده به‌صورت خوراکی و شاهد افزایش معنی‌داری داشت (05/0</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p<</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">). مکمل سلنیوم و ویتامین </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">e</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> به‌صورت تزریقی و خوراکی در این آزمایش باعث افزایش فعالیت آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز نسبت به تیمار شاهد شد (05/0</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p<</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)، همچنین استفاده از مکمل سلنیوم و ویتامین </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">e</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> به‌صورت تزریقی و خوراکی در بره‌های شیرخوار اختلاف معنی‌داری در غلظت هورمون تترایدوتیرونین و تری&shy;یدوتیرونین ایجاد نمود (05/0</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p<</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">). غلظت گلوکز خون در تیمار تزریقی نسبت به تیمار شاهد و خوراکی افزایش یافت (05/0</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p<</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">). گوارش‌پذیری مواد مغذی در بین تیمارهای آزمایشی تفاوت معنی‌داری نشان نداد (05/0<</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">). به‌طورکلی نتایج این آزمایش نشان داد که استفاده خوراکی و تزریقی سلنیوم و ویتامین </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">e</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> در اکثر فراسنجه‌های مورد بررسی باهم تفاوت معنی‌داری نداشتند و تنها گلوکز و تری‌گلیسرید خون در تیمار تزریقی نسبت به تیمار خوراکی افزایش نشان داد.</span></span></strong><br> &nbsp;<br> <br> &nbsp;<br> &nbsp; This experiment was conducted to investigate the effect of oral administration and tissue injection of selenium and vitamin E on performance, blood metabolites and digestibility of nutrients in suckling Dalagh lambs. Eighteen lambs with 1-2 month age and the average weight of 13&plusmn;2.7 kg assigned in a completely randomized design with three treatments and six replications. The treatments consisted of 1- control (without selenium and vitamin E), 2- tissue injection (tissue injections of selenium and vitamin E) and 3- oral administration (oral administration of selenium and vitamin E). The duration of the experiment was 84 days. Lambs were weighed every 14 days to evaluate changes in weight. In the first, 21, 42 and 63 days of experiment, blood samples were collected from the vein and samples were transferred to the laboratory. In order to determine digestibility of nutrients, sampling from feces was carried out in the last week of the experiment. The results showed that there was no significant difference between treatments in lambs performance (P<0.05). Iron concentration increased significantly in group receiving selenium and vitamin E compared to the control group (P<0.05). The concentration of triglyceride in injection treatment was significantly higher than that of control and oral administration (P<0.05). The supplementation of selenium and vitamin E in the form of injection and oral administration increased glutathione peroxidase activity in comparison with control group (P<0.05), and the use of selenium and vitamin E in the form of injection and oral administration showed significant difference in triiodothyronine and tetra iodothyronine hormone concentration (P<0.05). Blood glucose concentration increased in injection treatment compared to control and oral administration (P<0.05). The digestibility of nutrients did not show any significant difference among treatments (P<0.05). Overall, the results of this study showed that oral and injection use of selenium and vitamin E did not differ significantly in most of the parameters, and only glucose and triglyceride levels increased in the injection treatment compared to oral administration.<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> &nbsp;<br> &nbsp; سلنیوم و ویتامین E, قابلیت هضم مواد مغذی, فراسنجه‌های خونی, بره شیرخوار Blood metabolites, Nutrient digestibility, Selenium and Vitamin E, Suckling lambs 79 87 http://rap.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-757-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Asadi محمد اسدی mohammadasadiseyed1994@yahoo.com 10031947532846008898 10031947532846008898 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Abdolhakim Toghdory عبدالحکیم توغدری Toghdory@yahoo.com 10031947532846008899 10031947532846008899 Yes Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Taghi Ghoorchi تقی قورچی ghoorchit@yahoo.com 10031947532846008900 10031947532846008900 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان