fa تأثیر افزایش سطوح انرژی و پروتئین متابولیسمی در گامه انتهایی آبستنی بر رشد و تکامل پستان بزهای سیستانی تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="layout-grid-mode:both;"><span style="font-family:2 mitra;">&nbsp;&nbsp;&nbsp; هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر افزایش سطح انرژی و پروتئین متابولیسمی بر رشد و تکامل پستان بزهای سیستانی در گامه انتهایی آبستنی بود. 28 رأس بز سیستانی آبستن با میانگین وزن برابر و سن دو سال انتخاب شدند. بزهای در ابتدای گامه پایانی آبستنی (روز 100 آبستنی) به طور تصادفی در بین چهار گروه زیر قرار گرفتند: 1- گروه شاهد دارای انرژی و پروتئین متابولیسمی در سطح توصیه شده </span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="layout-grid-mode:both;"><span style="font-size:8.0pt;">NRC</span></span></strong><strong><span style="layout-grid-mode:both;"><span style="font-family:2 mitra;"> (2007)، 2- گروه دارای 10 درصد انرژی متابولیسمی بیشتر از سطح توصیه شده، 3- گروه دارای 10 درصد پروتئین متابولیسمی بیشتر از سطح توصیه شده و 4- گروه دارای 10 درصد انرژی و پروتئین متابولیسمی بیشتر از سطح توصیه شده. پس از اعمال تیمار&shy;های آزمایشی در دو ماه آخر آبستنی، 24 الی 36 ساعت بعد از زایش برای مطالعات بافت&shy;شناسی از بافت پستان نمونه برداری شد. عکس&shy;های تهیه شده از هر بز با استفاده از نرم&shy;افزار </span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="layout-grid-mode:both;"><span style="font-size:8.0pt;">Image J</span></span></strong><strong><span style="layout-grid-mode:both;"><span style="font-family:2 mitra;"> مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد تعداد سلول&shy;های اپیتلیال در بزهایی که با جیره 10 درصد انرژی متابولیسمی بیشتر یا 10 درصد پروتئین متابولیسمی بیشتر تغذیه شده بودند تفاوت معنی&shy;داری با گروه کنترل نداشتند ولی در گروهی که انرژی و پروتئین متابولیسمی هر دو با هم افزایش یافت به&shy;طور معنی&shy;داری بیشتر از گروه کنترل بود (70/3</span></span></strong><strong><span style="layout-grid-mode:both;">&plusmn;</span></strong><strong><span style="layout-grid-mode:both;"><span style="font-family:2 mitra;">8/35 در مقابل 64/2</span></span></strong><strong><span style="layout-grid-mode:both;">&plusmn;</span></strong><strong><span style="layout-grid-mode:both;"><span style="font-family:2 mitra;">4/26). مساحت اپیتلیوم (میکرومتر مربع) تحت تأثیر جیره&shy;های آزمایشی قرار گرفت و در جیره&shy;هایی که انرژی متابولیسمی و پروتئین متابولیسمی هر دو افزایش یافت بیشتر از گروه کنترل بود (03/0=</span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="layout-grid-mode:both;"><span style="font-size:8.0pt;">P</span></span></strong><strong><span style="layout-grid-mode:both;"><span style="font-family:2 mitra;">). درصد استروما تحت تأثیر جیره&shy;های آزمایشی قرار گرفت (001/0=</span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="layout-grid-mode:both;"><span style="font-size:8.0pt;">P</span></span></strong><strong><span style="layout-grid-mode:both;"><span style="font-family:2 mitra;">) و با افزایش انرژی متابولیسمی، پروتئین متابولیسمی و یا هر دو در جیره کاهش یافت. درصد اپیتلیوم تحت تأثیر جیره&shy;های آزمایشی قرار گرفت (008/0=</span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="layout-grid-mode:both;"><span style="font-size:8.0pt;">P</span></span></strong><strong><span style="layout-grid-mode:both;"><span style="font-family:2 mitra;">) و در جیره&shy;هایی با 10 درصد انرژی متابولیسمی بیشتر یا 10 درصد انرژی و پروتئین متابولیسمی بیشتر، به&shy;طور معنی&shy;داری بیشتر از گروه کنترل بود. به&shy;طور کلی افزایش 10 درصدی سطح انرژی و پروتئین متابولیسمی جیره در گامه انتهایی آبستنی با افزایش تعداد و درصد سلول&shy;های اپیتلیال، مساحت آلوئول و مساحت اپیتلیوم و کاهش درصد استروما سبب بهبود رشد و تکامل پستان شد که این امر می&shy;تواند در تولید آغوز و راندمان تولید شیر در دوره شیردهی بعدی تأثیر مثبتی داشته باشد. </span></span></strong> The aim of this study was to consider effect of increasing metabolizable energy and protein during late pregnancy on mammary growth and development in sistani goats. Twenty eight pregnant sistani goats with same average body weight and 2 year old age were selected and randomly assigned to four groups at beginning of late pregnancy period (d 100 of pregnancy): 1- Control group with recommendation level of metabolizable energy and protein according to NRC, 2- group with 10 % greater level of metabolizable energy, 3- group with 10 % greater level of metabolizable protein and 4- group with 10 % greater level of metabolizable energy and protein. After two month feeding, mammary samples were removed by biopsy 24-36 h after parturition to consider mammary histological parameters. Results showed number of epithelial cells were greater in goats fed diets with 10 % greater metabolizable energy and protein both compared to control group (35.8&plusmn;3.70 vs. 26.4&plusmn;2.64), but there was no difference among control groups and groups with 10 % greater metabolizable energy or 10%&nbsp; greater metabolizable protein alone. Epithelium area (&micro;m) affected by diets and were greater in groups with 10% greater metabolizable energy and protein compared to control groups (P=0.03). Percentage of stroma affected by diets (P=0.001) and were decreased by increasing metabolizable energy, metabolizable protein or both compared to control group. Percentage of epithelium affected by diets (P=0.008) and were greater in groups with greater metabolizable energy and groups with greater metabolizable energy and protein compared to control group. In conclusion increasing 10 % metabolizable energy and protein both during late pregnancy improved mammary growth and development with increasing number and percentage of epithelial cells, increasing alveoli and epithelium area and decreasing percentage of stroma in sistani goats that could have positive effect of cololstrum production and milk yiled in subsequent lactation period.&nbsp;&nbsp;&nbsp; آلوئول, انرژی متابولیسمی, بافت پستان, بز سیستانی, سلول اپیتیلیال Alveoli, Metabolizable energy, Mammary tissue, Epithelial cell, Sistani goat 54 60 http://rap.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-256&slc_lang=fa&sid=1 فرهود شبرندی 10031947532846007416 10031947532846007416 No عیسی دیرنده 10031947532846007417 10031947532846007417 Yes زربخت انصاری پیرسرایی 10031947532846007418 10031947532846007418 No اسدالله تیموری یانسری 10031947532846007419 10031947532846007419 No