fa استفاده از مدل تابعیت تصادفی دو متغیره در تجزیه ژنتیکی صفت شیر گاومیش های بومی ایران ژنتیک و اصلاح نژاد دام ژنتیک و اصلاح نژاد دام پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">مدل&shy; های تابعیت تصادفی دو متغیره برای برآورد اجزای(کو) واریانس رکوردهای روز آزمون تولید شیر در دوره اول و دوم شیردهی گاومیش استفاده شد. </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">داده&shy; ها شامل 10133 رکورد روز آزمون تولید شیر متعلق به 862 گاومیش در دوره شیردهی اول و 786 گاومیش در دوره شیردهی دوم بودندکه توسط </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">مرکز اصلاح نژاد دام و بهبود تولیدات دامی کشور</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">از سال 1372 تا 1390 جمع آوری شده بودند<span style="color:black;">. در مدل تجزیه، اثرات ثابت گله-تاریخ روز آزمون</span></span>(</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">HTD</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)، سال-فصل (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">YS</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) زایش برآزش شدند و سن حیوان در هنگام زایش به &shy;عنوان متغیر همراه در نظر گرفته شد. اثرات تصادفی مدل شامل اثر ژنتیکی افزایشی، اثر محیطی دائمی و اثرات باقیمانده بودند<span style="color:#000000;">.</span> اجزای (کو) واریانس مورد نیاز برای برآورد پارامترهای ژنتیکی صفات مورد مطالعه با روش حداکثر درست نمایی محدود شده (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">REML</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) در نرم &shy;افزار</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">WOMBAT</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> به&shy; دست آمد</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">. درمدلی با دو دوره زایش، رکوردهای روز آزمون هردوره شیردهی به&shy; عنوان یک صفت جداگانه در نظر گرفته شد. در دوره شیردهی اول،</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> مقدار </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">وراثت&shy; پذیری کم تا متوسط (در دامنه&shy; ای بین 05/0تا 26/0) و با یک الگوی نامنظم برآورد گردید. دردوره شیردهی دوم، مقدار وراثت&shy; پذیری از 29/0 در روز آزمون اولیه به 31/0 در روز آزمون دوم افزایش یافت؛ سپس با اندکی کاهش در طول دوره شیردهی مجدداً در دو روز آزمون انتهایی روند افزایشی (به&shy;ترتیب 14/0 و 29/0) نشان داد.&nbsp; دامنه همبستگی ژنتیکی بین روز آزمون اول در دوره شیردهی اول با تمام روز آزمون</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ها در دوره شیردهی دوم بین 07/0- تا 73/0+ گزارش شد. </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">وراثت&shy;پذیری رکوردهای روز آزمون تولید شیر در بخش&shy; های ابتدایی شیردهی برای دوره شیردهی اول و دوم زیاد بود که نشان می&shy; دهد این صفت می&shy; تواند</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> در ماه &shy;های ابتدایی شیردهی</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> به&shy; عنوان معیار انتخاب در گاومیش های بومی ایران استفاده شود. </span></span></strong><br> &nbsp;<br> &nbsp;</p> <p>Bivariate random regression models were used to estimate variance components of test-day milk yields (TDMY) in the first and second lactations of Iranian buffaloes. Data included 10,133 TDMY records from 862 Iranian buffaloes for first lactation and 786 for second lactation which were collected from 1993 to 2011 by the animal breeding centre of Iran. The models of analysis included the fixed effects of herd-test-date (HTD), year-season (YS) and age at calving as covariate were fitted in the model of analysis. The random variables of model were the additive genetic and animal permanent environmental effects and residual effects. The (co)variance components and the genetic parameters were estimated using the REML method with the Wombat program. In bi-variate model, each parity was treated as a separate trait. In the first lactation, Heritability estimates were low to moderate and ranged from 0.05 to 0.26 and had an erratic pattern. In the second lactation, the heritability estimates increased from the first (0.29) to the second test day (0.31), and then with a slight decrease during lactation, again increased on the last two test days (0.14 and 0.29). The range of genetic correlation between the first day of the first lactation period and the whole day of the test days in the second lactation period were reported between -0.07 and +0.73. Heritability estimates test-day milk yield are higher at the beginning of the lactation period for first and second lactation which indicates that milk yield in the early months of lactation can be used as a selection criterion in Iranian native buffalo.<br> &nbsp;</p> تابع چندجمله­ ای لژاندر, مدل­ های روز آزمون, تابعیت تصادفی دو متغیره, پارامترهای ژنتیکی Bivariate Random, Day Models, Genetic Parameters, Legendre Polynomials Function, Regressions Tes 102 112 http://rap.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-904-1&slc_lang=fa&sid=1 Yousef Naderi یوسف نادری y.naderi@iau-astara.ac.ir 100319475328460011996 100319475328460011996 Yes Islamic Azad University, Astara Branch استادیار، گروه علوم دامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد آستارا، آستارا، ایران Mohsen Gholizadeh محسن قلی زاده Mh_gholizadeh@yahoo.com 100319475328460011997 100319475328460011997 No Department of Animal Science, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Mostafa Madad مصطفی مدد madadmostafa13@gmail.com 100319475328460011998 100319475328460011998 No University of Tabriz دانشگاه تبریز