fa تأثیر هورمون آزادکننده گونادوتروپین (GnRH) و سیدرگذاری پس از تلقیح مصنوعی بر مرگ‌ومیر جنینی، فاصله دو تلقیح و درصد گیرایی گاوهای هلشتاین تخصصي Special پژوهشي Research <p><strong><span style="font-size: 10pt;"><span><span style="color: black;">هدف از پژوهش حاضر مقایسه زمان&shy;های مختلف تزریق هورمون آزاد کننده گونادوتروپین (</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="color: black;">GnRH</span></span></span></span></strong><strong><span style="font-size: 10pt;"><span><span style="color: black;">) و سیدرگذاری پس از تلقیح مصنوعی بر مرگ&shy;ومیر جنینی، فاصله دو تلقیح و درصد گیرایی گاوهای شیری هلشتاین بود. بدین منظور 550 راس گاوهای شیری هلشتاین چند نوبت زایش با تولید بیشتر از&nbsp; 30 کیلوگرم در روز انتخاب و به صورت تصادفی در بین پنج گروه آزمایشی قرار گرفتند. گروه&shy;های آزمایشی عبارت بودند از: 1- تزریق </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="color: black;">GnRH</span></span></span></span></strong><strong><span style="font-size: 10pt;"><span><span style="color: black;"> در روز پنجم پس از تلقیح، 2- تزریق </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="color: black;">GnRH</span></span></span></span></strong><strong><span style="font-size: 10pt;"><span><span style="color: black;"> در روز 11 پس از تلقیح، 3- تزریق </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="color: black;">GnRH</span></span></span></span></strong><strong><span style="font-size: 10pt;"><span><span style="color: black;"> در روز 13 پس از تلقیح، 4- تزریق </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="color: black;">GnRH</span></span></span></span></strong><strong><span style="font-size: 10pt;"><span><span style="color: black;"> در روز پنجم و 11 پس از تلقیح و 5- سیدرگذاری در روز پنجم پس از تلقیح و برداشت سیدر در روز 14 پس از تلقیح. از اولتراسونوگرافی برای تشخیص آبستنی و بررسی وضعیت تخمدانی در روز 32 پس از تلقیح استفاده شد. حضور جنین، جسم زرد و مایعات در شاخ رحم برای آبستنی در نظر گرفته شد. تأیید آبستنی در روز 70 پس از تلقیح و از طریق لمس راست&shy;روده انجام شد. اختلاف تعداد آبستنی در فاصله روزهای 32 و 70 پس از تلقیح به عنوان مرگ‌ومیر جنینی در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد درصد گاوهایی که فاصله بین دو تلقیح آن&shy;ها 25-19 روز بود در گروهی که تزریق </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="color: black;">GnRH</span></span></span></span></strong><strong><span style="font-size: 10pt;"><span><span style="color: black;"> در روزهای پنج و 11 پس از تلقیح انجام شده بود (0/20 درصد) نسبت به تزریق گوناد در روز 5 (5/31 درصد)، گوناد در روز 11 (7/25 درصد)، گوناد در روز 13 (5/26 درصد) و گروه سیدر (7/32 درصد) کمینه بود (04/0</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="color: black;">=</span></span></span></span></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="color: black;">P</span></span></span></span></strong><strong><span style="font-size: 10pt;"><span><span style="color: black;">). درصد گاوهایی که تا روز 34 پس از تلقیح فحلی نشان ندادند در گروه سیدر در مقایسه با سایر گروه&shy;ها کم‌ترین بود (6/20 درصد، 01/0</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="color: black;">P = </span></span></span></span></strong><strong><span style="font-size: 10pt;"><span><span style="color: black;">) ولی در بین سایر گروه&shy;ها تفاوت معنی&shy;داری وجود نداشت ( به صورت میانگین 6/42 درصد، 65/0</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="color: black;">P = </span></span></span></span></strong><strong><span style="font-size: 10pt;"><span><span style="color: black;">). درصد گیرایی در گروهی که تزریق </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="color: black;">GnRH</span></span></span></span></strong><strong><span style="font-size: 10pt;"><span><span style="color: black;"> در روزهای پنج و 11 پس از تلقیح انجام شده بود در مقایسه با سایر گروه&shy;ها بیشینه بود (0/50 درصد در روز 32 پس از تلقیح و 2/46 درصد در روز 70 پس از تلقیح، 01/0</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="color: black;">P =</span></span></span></span></strong><strong><span style="font-size: 10pt;"><span><span style="color: black;">). درصد مرگ‌ومیر جنینی در گروه سیدر در مقایسه با سایر گروه&shy;ها کمینه بود (04/0</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="color: black;">=</span></span></span></span></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;"><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="color: black;">P</span></span></span></span></strong><strong><span style="font-size: 10pt;"><span><span style="color: black;">). به&shy;طور کلی نتایج پژوهش حاضر نشان داد تزریق گوناد در روزهای پنجم و 11 پس از تلقیح نسبت به چهار روش دیگر سبب بهبود درصد گیرایی شد در نتیجه می&shy;تواند به&shy;عنوان راهکاری برای افزایش باروری در گاوهای هلشتاین پرتولید استفاده شود.</span></span></span></strong></p> <p>The objective of this study was to investigate effect of different time of GnRH administration and CIDR insert after artificial insemination (AI) on fetus Loss, AI interval and conception rate in Holstein dairy cows. Multiparous high-yield dairy cows (> 30 Kg/d, n= 550) were randomly assigned into five groups. Groups were: 1- GnRH injection on day 5 after AI, 2- GnRH injection on day 11 after AI, 3- GnRH injection on day 13 after AI, 4- GnRH injection on day 5 and 11 after AI and 4- Controlled internal drug release (CIDR) devices were inserted on day 5 after AI and removed on day 14 after AI. Ultrasonography were used for consider ovary status and pregnancy diagnosis at d 32 after AI. Pregnancy was characterized by the presence of an embryo, corpus luteum and fluid in uterus horn. Cows diagnosed pregnant at 32 d were re-examined at 70 d after AI to confirm pregnancy. Pregnancy loss was considered to have occurred when a cow was diagnosed pregnant at 32 d after TAI and not pregnant at 70 d. Results showed percentage of cows that showed estrus at 19-24 d after AI was lowest in G5,11 (20.0 %) cows compared to GnRH injection on day 5 after AI (31.5 %), GnRH injection on day 11 after AI (25.7 %), GnRH injection on day 13 after AI (26.5 %) and CIDR group (32.7 %, P = 0.04). Percentage of cows that did not show estrus until day 34 after AI was lowest in CIDR group (20.6 %, P= 0.01) but there was no difference between other groups (average 42.6 %, P = 0.65). A greater (P = 0.01) percentage of cows that received GnRH injection on day 5 and 11 after AI were pregnant at 32 d (50.0) and 70 d (46.2 %) after AI compared to other groups. Pregnancy loss was lowest in CIDR group (P = 0.04). In conclusion GnRH injection on day 5 and 11 after AI compared to other methods improved pregnancy rates.</p> اولتراسونوگرافی, سیدر, گاو هلشتاین, مرگ‌ومیر جنینی, GnRH CIDR, Holstein Cow, Fetus Loss, GnRH, Ultrasonography 138 143 http://rap.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-196&slc_lang=fa&sid=1 عیسی دیرنده 10031947532846006747 10031947532846006747 Yes علی رضایی 10031947532846006748 10031947532846006748 No محسن کاظمی 10031947532846006749 10031947532846006749 No وحید واحدی 10031947532846006750 10031947532846006750 No