fa تعیین کیفیت علوفه‌ای شوران (Salsola vermicolata) و سیاه شور (Suaeda fruticosa) منطقه سیستان در مراحل فنولوژیک مختلف تخصصي Special پژوهشي Research <p>&nbsp; <strong>فنولوژِی (پدیده&shy; شناسی) یکی از مباحث علم وسیع بوم&shy;شناسی است. مطالعه فنولوژی برای تنظیم برنامه&shy;های چرای دام، تعیین خوشخوراکی و ارزش تغذیه ای گونه&shy;های گیاهی در مراحل مختلف حیاتی در مرتعداری اهمیت دارد. این پژوهش به&shy;منظور تعیین ترکیبات شیمیایی و ارزش </strong><strong>تغذیه&shy;ای </strong><strong>گیاه </strong><strong>شوران ( </strong><strong><i>Salsola vermicolata </i></strong><strong>) و </strong><strong>سیاه شور ( </strong><strong><i>Suaeda fruticosa </i></strong><strong>) </strong><strong>که از گونه&shy;های شورپسند هستند، در سه مرحله فنولوژیکی (رویشی، گلدهی و بذردهی) مورد بررسی قرار گرفت. پس از جمع&shy;آوری نمونه&shy;های گیاهی و آسیاب، </strong><strong>ترکیبات شیمیایی به روش استاندارد، گوارش&shy;پذیری ماده آلی و انرژی قابل متابولیسم به روش آزمایشگاهی تولید گاز تعیین شد. </strong><strong>نتایج بیانگر تغییرات معنی&shy;داری در ترکیب شیمیایی گیاه مورد بررسی در مراحل مختلف فنولوژیکی بود (05/0 </strong><strong>P< </strong><strong>). با پیشرفت مرحله رشد، از مقدار پروتئین خام، گوارش </strong><strong>&shy; </strong><strong>پذیری ماده آلی و انرژی قابل متابولیسم کاسته و بر محتوی الیاف سلولی افزوده شد (05/0 </strong><strong>P< </strong><strong>). بیشترین نرخ حجم گاز تولیدی در 96 ساعت، گوارش </strong><strong>&shy; </strong><strong>پذیری ماده آلی و انرژی قابل متابولیسم مربوط به مرحله رویشی شوران بود (05/0 </strong><strong>P< </strong><strong>). کیفیت علوفه </strong><strong>&shy; </strong><strong>ای شوران در مرحله رویشی بهترین ارزش </strong><strong>تغذیه&shy;ای </strong><strong>را در مقایسه با مراحل دیگر شوران و مراحل مختلف فنولوژیکی گونه سیاه شور داشت. نتایج بیانگر آن است که پیشرفت مرحله رشد و در نتیجه افزایش سهم اجزای دیواره سلولی موجب کاهش معنی&shy;داری در ارزش </strong><strong>تغذیه&shy;ای </strong><strong>می&shy;شود. در نتیجه توصیه می&shy;شود این گیاه در مرحله رویشی برای تعلیف دام استفاده شود که از ارزش </strong><strong>تغذیه&shy;ای </strong><strong>مطلوب&shy;تری برخوردار می&shy;باشد. </strong></p> <span class="hps"><span 11pt="" ar-sa="" b="" calibri="" en-us="" font-size:="" mso-ansi-language:="" mso-bidi-font-family:="" mso-bidi-language:="" mso-fareast-font-family:="" mso-fareast-language:="" mso-fareast-theme-font:="" new="" style="LINE-HEIGHT: 115% FONT-FAMILY: " times="">Phenology is a broad science topic of Ecology. Study of phenology for regulating of animal grazing programs and determining of palatability and nutritive value of plant species at different stages of vital in range is important. This study </span><span 11pt="" ar-sa="" b="" calibri="" en-gb="" en-us="" font-size:="" lang="EN-GB" mso-ansi-language:="" mso-bidi-font-family:="" mso-bidi-language:="" mso-fareast-font-family:="" mso-fareast-language:="" mso-fareast-theme-font:="" new="" style="LINE-HEIGHT: 115% FONT-FAMILY: " times="">was carried out </span><span 11pt="" ar-sa="" b="" calibri="" en-us="" font-size:="" mso-ansi-language:="" mso-bidi-font-family:="" mso-bidi-language:="" mso-fareast-font-family:="" mso-fareast-language:="" mso-fareast-theme-font:="" new="" style="LINE-HEIGHT: 115% FONT-FAMILY: " times="">to determine the chemical composition and nutritive value of <i>Salsola vermicolata and Suaeda fruticosa </i>that are halophyte plants, in three phenological stages (vegetative, flowering and seeding) were studied. After collecting the plants and mills, chemical composition were determined by standard method, organic matter digestibility (OMD) and metabolizable energy (ME) by <i>in vitro</i> gas production method. Results indicated there are significant changes in chemical composition of plants in different phenological stages (P<0.05). With advancing of growth stage, the crude protein (CP)<font face="Times New Roman"><span style="COLOR: black mso-themecolor: text1"><font size="3">, ME and OMD</font></span> contents and the rate of cell fibers was increased. The highest gas production volume in 96 hours, OMD and decreated ME had related to <i>Salsola vermicolata </i>in vegetative stage (P<0.05). Forage quality of <i>Salsola vermicolata</i> in vegetative stage was the best nutritive value in compare with other phonological stages of <i>Salsola vermicolata </i>and different phonological stages of <i>Suaeda fruticosa.<span style="mso-spacerun: yes"><font size="3">&nbsp; </font></span></i>Results showed that progress of growth stage and increase of cell wall fractions contents is caused significant decrease in nutritive value. So, it is recommended <i>Salsola vermicolata</i> can be fed for animal in vegetative stage which has more optimum nutritive value.</font></span></span> گوارش‌پذیری, مرحله فنولوژیک, مرتع, تولید گاز, شوران, سیاه شور Digestability, Phenological stage, Range, Gas production, Salsola vermicolata,Suaeda fruticosa 92 101 http://rap.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-105&slc_lang=fa&sid=1 Houshang Akbarian هوشنگ اکبریان 100319475328460011301 100319475328460011301 No University of Zabol دانشگاه زابل Mostafa Yosefelahi مصطفی یوسف الهی 100319475328460011302 100319475328460011302 Yes University of Zabol دانشگاه زابل