fa پاسخ ایمنی هومورال و سلولی جوجه‌های گوشتی تحت تنش سرمایی به ویتامین E و کوآنزیم Q10 تخصصي Special پژوهشي Research <p>&nbsp;<strong> به&shy;منظور بررسی نقش آنتی اکسیدانی ویتامین </strong><strong>E </strong><strong>و کوآنزیم </strong><strong>Q₁₀ </strong><strong>بر ایمنی جوجه&shy;های گوشتی تحت شرایط تنش سرمایی، 500 قطعه جوجه نر در قالب طرح کاملاً تصادفی با 5 تیمار، 5 تکرار و 20 قطعه جوجه در هر تکرار، در 25 واحد آزمایشی قرار گرفتند. تیمارهای آزمایشی عبارت بودند از: گروه کنترل مثبت (شرایط عادی پرورش، بدون دریافت آنتی اکسیدان)، گروه کنترل منفی (تنش سرمایی، بدون دریافت آنتی‌اکسیدان)، گروه‌های دریافت&shy;کننده ویتامین </strong><strong>E </strong><strong>(150 میلی‌گرم در کیلوگرم جیره)، کوآنزیم </strong><strong>Q₁₀ </strong><strong>(40 میلی&shy;گرم در کیلوگرم جیره) و مخلوط </strong><strong>E+Q₁₀ </strong><strong>در شرایط تنش سرمایی. از روز 15 دوره پرورش دمای سالن برای اعمال تنش سرمایی به 15 درجه سانتی&shy;گراد کاهش و تا پایان دوره پرورش ثابت نگه داشته شد. نتایج نشان داد که وزن نسبی طحال در نتیجه تنش کاهش یافت و استفاده از آنتی اکسیدان‌ها باعث بهبود وزن نسبی آن شد. وزن نسبی بورس در نتیجه تنش سرمایی افزایش معنی&shy;دار داشت (01/0 </strong><strong>p< </strong><strong>). تفاوتی بین تیمارهای آزمایشی از نظر فراسنجه‌های مربوط به گلبول‌های سفید، تیتر واکسن‌ها و تزریق </strong><strong>SRBC </strong><strong>مشاهده نشد (05/0 </strong><strong>p> </strong><strong>). نتایج مربوط به تست پاسخ زیر جلدی به فایتوهماگلوتینین (01/0 </strong><strong>p< </strong><strong>) و تکثیر لنفوسیت‌های </strong><strong>T </strong><strong>در شرایط آزمایشگاهی (05/0 </strong><strong>p< </strong><strong>) معنی‌دار بود و استفاده از آنتی اکسیدان‌ها در شرایط تنش سرمایی باعث بهبود پاسخ ایمنی سلولی شد. کاهش درصد تلفات در نتیجه استفاده از آنتی اکسیدآنها به خصوص </strong><strong>Q₁₀ </strong><strong>تحت شرایط تنش سرمایی مشاهده شد. نتیجه گرفته شد که مصرف آنتی اکسیدان‌ها در شرایط تنش سرمایی باعث بهبود عملکرد سیستم ایمنی سلولی شده و تلفات جوجه‌ها را کاهش داد. </strong></p> <p>&nbsp; This experiment was designed to determine the role of vitamin E and coenzyme Q₁₀ antioxidant on immunity of broilers in cold stress conditions.<strong>&nbsp;</strong>For this purpose, 500 male chicks in a completely randomized design with 5 treatments, 5 replicates and 20 chicks in each replicate were tested in 25 experimental units. Treatments were: positive control (normal conditions growth without antioxidants), negative control (cold stress without antioxidants), vitamin E (150 mg/kg diet), Q₁₀(40 mg/kg diet) and E+Q₁₀ (cold stress associated with antioxidants). Temperature was fixed at 15^oC from day 15^&nbsp;until the end pf experimnt. Results showed that the relative weight of spleen decreased in cold stress condition and using of antioxidants improve its relative weight. The relative weight of bursa was increased in cold stress condition (p<0.01). There was no significant difference between treatments in white blood cell parameters, vaccines titer and injecting SRBC showed no significant differences between experimental groups (p>0.05). Results showed that coetaneous basophile Hypersensitivity response to phytohemaglutinin (p<0.01) and proliferation in vitro T cell-mediated immunity (p<0.05) were significant and the use of antioxidants under cold conditions improves cell-mediated immune response. The use of antioxidants especially Q₁₀ under cold stress conditions decreased mortality. The use of antioxidants in cold stress condition improves cell-mediate immune system and decrease mortality.</p> ویتامین E, کوانزیم Q10, تنش سرمایی, ایمنی, جوجه‌های گوشتی Vitamin E, Coenzyme Q10, Cold stress, Immunity, Broiler 44 50 http://rap.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-100&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Hossein Nemati محمد حسین نعمتی 100319475328460010229 100319475328460010229 Yes Animal Science Research Department, Zanjan Agriculture and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Zanjan بخش تحقیقات علوم دامی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان Mohammad Hossein Shahir محمدحسین شهیر 100319475328460010230 100319475328460010230 No University of Zanjan دانشگاه زنجان Mohammad Taher Harakinezhad محمدطاهر هرکی نژاد 100319475328460010231 100319475328460010231 No University of Zanjan دانشگاه زنجان Hushang Lotfallahyan هوشنگ لطف الهیان 100319475328460010232 100319475328460010232 No Animal Science Research Institute, Karaj پژوهشی موسسه تحقیقات علوم دامی کشور