fa تعیین ارزش غذایی پنج گونه از گیاهان شورپسند منطقه سیستان با استفاده از تکنیک تولید گاز (in vitro) و کیسه نایلونی (in situ) تخصصي Special پژوهشي Research <p>&nbsp; <strong>این پژوهش به منظور تعیین ترکیبات شیمیایی </strong><strong>و ارزش غذایی پنج گونه از گیاهان منطقه سیستان شامل اشنان ( </strong><strong><i>Seidlitzia rosmarinus </i></strong><strong>)، رندوک ( </strong><strong><i>Salsola yazdiana Assadi </i></strong><strong>)، سیاه شور ( </strong><strong><i>Suaeda fruticosa </i></strong><strong>)، شوران ( </strong><strong><i>Salsola vermiculata </i></strong><strong>) و آنابازیس ( </strong><strong><i>Anabasis setifer </i></strong><strong>a </strong><strong>) با استفاده از تکنیک&shy;های </strong><strong><i>in vitro </i></strong><strong>و </strong><strong><i>in situ </i></strong><strong>انجام شد. نمونه&shy;ها در فصل پاییز </strong><strong>و </strong><strong>به </strong><strong>صورت </strong><strong>تصادفی سیستماتیک، طبق </strong><strong>روش&shy;های </strong><strong>استاندارد، </strong><strong>جمع&shy;آوری و </strong><strong>در شرایط سایه خشک شدند. پس از آسیاب کردن، ترکیبات شمیایی (ماده خشک ( </strong><strong>DM </strong><strong>)، ماده آلی ( </strong><strong>OM </strong><strong>)، خاکستر ( </strong><strong>ASH </strong><strong>)، پروتئین خام ( </strong><strong>CP </strong><strong>)، چربی خام ( </strong><strong>EE </strong><strong>)، دیواره سلولی ( </strong><strong>NDF </strong><strong>) و دیواره سلولی فاقد همی سلولز ( </strong><strong>ADF </strong><strong>))، تجزیه&shy;پذیری ماده خشک ( </strong><strong><i>in situ </i></strong><strong>)، حجم تجمعی گاز تولیدی در زمان 2، 4، 6، 12، 24، 48، 72 و 96 ساعت، گوارش&shy;پذیری ماده آلی ( </strong><strong>OMD </strong><strong>) و انرژی قابل متابولیسم ( </strong><strong>ME </strong><strong>) آنها تعیین شدند. نتایج حاصل از این آزمایش نشان داد که در بین گونه&shy;های مورد مطالعه از نظر ترکیبات شیمیایی اختلاف معنی&shy;دار وجود داشت (05/0> </strong><strong>P </strong><strong>). میزان پروتئین گونه&shy;های فوق بین 05/6 و 95/11 درصد و </strong><strong>ADF </strong><strong>بین 02/28و 54/36 درصد و </strong><strong>NDF </strong><strong>بین 14/41 و 94/48 درصد بود. بین تجزیه&shy;پذیری ماده خشک در زمان&shy;های مختلف انکوباسیون، فراسنجه&shy;های مختلف تجزیه&shy;پذیری و تجزیه&shy;پذیری موثر تفاوت بسیار معنی&shy;دار (01/0 </strong><strong>P< </strong><strong>) وجود داشت. بیشترین مقدار تجزیه&shy;پذیری بالقوه و تجزیه </strong><strong>&shy; </strong><strong>پذیری موثر در سرعت عبور 2 درصد در گونه اشنان بود. همچنین، بیشترین حجم گاز تجمعی در زمان 96 ساعت مربوط به گونه رندوک بود. اما فراسنجه </strong><strong>&shy; </strong><strong>های تولید گاز ( </strong><strong>b, OMD, ME </strong><strong>) در گونه اشنان بیشتر از دیگر گونه&shy;ها بود. نتایج نشان می&shy;دهد که بین گونه </strong><strong>&shy; </strong><strong>های مورد مطالعه، اشنان بالاترین ارزش غذایی را داشت و همچنین، بین آزمایشات </strong><strong><i>in situ </i></strong><strong>و </strong><strong><i>in vitro &nbsp;&nbsp;</i></strong><strong>همبستگی مثبت بالایی در این گونه </strong><strong>&shy; </strong><strong>ها وجود داشت و می </strong><strong>&shy; </strong><strong>توان از تکنیک تولید گاز برای ارزیابی ارزش غذایی این گونه </strong><strong>&shy; </strong><strong>ها استفاده کرد. </strong></p> <span style="FONT-FAMILY: ">This study carried out to determine of chemical compositions and nutritive value of five species of range plants in Sistan including Oshnan (<i>Seidlitzia rosmarinus</i>), Rendouk (<i>Salsola yazdiana</i> Assadi), Siyah Shor (<i>Suaeda fruticosa</i>), Shoran (<i>Salsola vermiculata</i>) and Anabasis (<i>Anabasis setifera</i>) by <i>in vitro</i> and <i>in situ</i> techniques. Samples were collected by systematic and random sampling procedure in autumn according to standard methods. The samples were dried in shade and </span><span style="FONT-FAMILY: ">after milling, chemical compositions including dry matter (DM), organic matter (OM), ash (ASH), crude protein (CP), crude fat (EE), cell wall (NDF) and cell wall- hemicellulose free (ADF ), dry matter degradability (<i>in situ</i>), cumulative gas production at 2, 4, 6, 12, 24, 48, 72 and 96 h, the organic matter digestibility (OMD) and metabolisable energy (ME) were determined. The results of this experiment showed that, there were significant differece in terms of chemical compositions of these samples (p<0.05).<font size="3"><font face="Times New Roman"><span style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </span>Crude<span style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </span>protein, ADF and NDF contents were between 6.05 and 11.95%, 28.02 and 36.54%<span style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </span>and 41.14 and 48.94% respectively. There was significant difference (p<0.01) between dry matter degradability, degradability parameters and effective degradability in different incubation times. The maximum potential degradability and effective degradability (k= 0.02) was in Oshnan species. Also, <span class="hps">the maximum</span> <span class="hps">cumulative</span> <span class="hps">gas volume</span> <span class="hps">at</span> <span class="hps">96 hours</span> <span class="hps">was</span> <span class="hps">related to Rendouk.</span> But, <span class="hps">the</span> <span class="hps">gas production</span> <span class="hps">parameters</span> <span class="hps">(b, OMD, ME)</span> <span class="hps">in</span> Oshnan species <span class="hps">was</span> higher <span class="hps">than</span> <span class="hps">other</span> <span class="hps">species. </span>The results showed that in these plants, Oshnan species has the highest nutritive<span dir="rtl"></span><span dir="rtl"><span dir="rtl"></span> </span>value and also, there was a high positive correlation between <i>in situ</i> and <i>in vitro</i> experiments in these species and can use the gas production technique for assessing of nutritive value of these species.</font></font></span> ارزش غذایی, گوارش پذیری, گیاهان شورپسند, سیستان Nutritive value, Digestibility, Halophyte plants, Sistan 50 68 http://rap.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-73&slc_lang=fa&sid=1 Mostafa Yousef Elahi مصطفی یوسف الهی 100319475328460010122 100319475328460010122 Yes University of Zabol دانشگاه زابل Mohammad Peyravi محمد پیروی 100319475328460010123 100319475328460010123 No University of Zabol دانشگاه زابل Hamid Reza Mirzaei حمیدرضا میرزایی 100319475328460010124 100319475328460010124 No University of Zabol دانشگاه زابل Yadollah Chashnidel یدالله چاشنی دل 100319475328460010125 100319475328460010125 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری