fa تأثیر سطوح مختلف سبوس برنج همراه با فرآیند اتوکلاو بر عملکرد و قابلیت هضم مواد مغذی در جوجه‌های گوشتی تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11px;"><strong><span style="color:black;">در این آزمایش اثرات سطوح مختلف سبوس</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">&shy; </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">برنج (0، 6، 12</span></strong> <strong><span style="color:black;">و</span></strong><strong><span style="color:black;"> 18 درصد) به&shy;صورت خام و اتوکلاو</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> شده بر </span></strong><strong><span style="color:black;">عملکرد رشد، خصوصیات لاشه، وزن ارگان&shy; های داخلی و قابلیت</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">هضم مواد مغذی مورد ارزیابی قرار گرفت. تعداد 420 </span></strong><strong><span style="color:black;">قطعه جوجه </span></strong><strong><span style="color:black;">خروس </span></strong><strong><span style="color:black;">گوشتی سویه راس 308 </span></strong><strong><span style="color:black;">در قالب طرح کاملاً تصادفی </span></strong><strong><span style="color:black;">به 7 تیمار اختصاص داده شده &shy;اند و هر تیمار شامل 3 تکرار و در هر تکرار 20 قطعه جوجه گوشتی قرار داده شد. تیمارها شامل: 1- جیره حاوی 6 درصد سبوس خام، 2- 6 درصد سبوس اتوکلاو شده،3- 12 درصد سبوس خام، 4- 12 درصد سبوس اتوکلاو شده، 5- 18 درصد سبوس خام، 6- 18 درصد سبوس اتوکلاو شده، 7- جیره شاهد بر پایه ذرت و سویا بود. همچنین تیمارها مورد آزمون مقایسه</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">ای مستقل قرار گرفتند. </span></strong><strong><span style="color:black;">نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد. با افزایش درصد سبوس برنج علیرغم افزایش خوراک مصرفی، از میزان افزایش وزن کاسته می</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">شود و به دنبال آن ضریب تبدیل اضافه می</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">شود </span></strong><strong><span style="color:black;">(05/0</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">p<</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">)</span></strong><strong><span style="color:black;">. اتوکلاو کردن تأثیر معنی</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">داری بر&nbsp; عملکرد نداشت. وزن چربی بطنی تحت تاثیر افزایش سطح سبوس یرنج اتوکلاو شده قرار گرفت </span></strong><strong><span style="color:black;">(05/0</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">p<</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">)</span></strong><strong><span style="color:black;"> و برخلاف درصد وزنی کبد، سنگدان و پانکراس، با افزایش سطح سبوس برنج کاهش معنی &shy;داری را نشان دادند </span></strong><strong><span style="color:black;">(05/0</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">p<</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">)</span></strong><strong><span style="color:black;">. وزن نسبی ایلئوم و سکوم تحت تاثیر افزایش سطح سبوس برنج قرار گرفتند </span></strong><strong><span style="color:black;">(05/0</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">p<</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">)</span></strong><strong><span style="color:black;">. استفاده از سبوس برنج به &shy;طور معنی</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">داری قابلیت هضم ماده خشک، چربی، پروتئین و ماده آلی را کاهش داد و سبوس برنج اتوکلاو شده به&shy;طور معنی &shy;داری قابلیت هضم را برای چربی و ماده آلی نسبت به سبوس برنج خام بهبود بخشید </span></strong><strong><span style="color:black;">(05/0</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">p<</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">)</span></strong><strong><span style="color:black;">. بر اساس نتایج این پژوهش استفاده از سطح 6 درصد سبوس برنج اتوکلاو شده در جیره جوجه های گوشتی توصیه می&shy; شود.</span></strong></span> In this study the effects of different levels of raw and autoclaved rice bran (0, 6, 12 or 18%) on the growth performance, carcass parameters, internal organs and the nutrients digestibility were assessed. This experiment was designed on 420 fourteen-day-old male broilers (Ross 308). Birds were randomly divided into 7 treatment groups and 3 replications, each with 20 birds. Treatments were: 1= diet with 6% row rice bran, 2= diet with 6% autoclaved rice bran, 3= diet with 12% row rice bran, 4=diet with 12% autoclaved rice bran, 5=diet with 18% row rice bran, 6=diet with 18% autoclaved rice bran and 7=control corn-soybean diet. The experiment was conducted using completely randomized design. The result showed that increasing the level of rice bran in ration led to a significant increase of feed conversion ratio and feed intake during growing and finisher periods (p<0.05). There was no significant effect of autoclave process on the growth performance. Abdominal fat was affected by the increase in the rice bran level and unlike liver, gizzard and pancreas, showed a significant decrease with the increase of rice bran level (P<0.05). Increasing rice bran level in diet resulted in more weight changes of ileum and cecum than which of intestine (P<0.05). Rice bran utilization significantly decreased the digestibility of dry matter, fat, protein and organic matter and in the opposite direction autoclave process increased digestibility of the fat and organic matter (P<0.05). Based on the results of this study, the use of 6% autoclaved rice bran in broiler chickens is recommended. سبوس برنج, اتوکلاو, قابلیت هضم, جوجه گوشتی Autoclave, Broiler Chicken, Digestibility, Rice Bran 1 9 http://rap.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-78-2&slc_lang=fa&sid=1 Baher Khazari باهر خضری baher_khazari@yahoo.com 10031947532846009250 10031947532846009250 No Graduated M.Sc. Student Department of Animal Science دانشگاه تربیت مدرس Farid Shariatmadari فرید شریعتمداری Shariatf@modares.ac.ir 10031947532846009251 10031947532846009251 Yes Associate Professor Department of Animal Science دانشگاه تربیت مدرس Mohammad Amir Karimi Torshizi محمد امیر کریمی ترشیزی karimitm@yahoo.com 10031947532846009252 10031947532846009252 No Professor, Department of Animal Science دانشگاه تربیت مدرس