Research on Animal Production

fa تغییرات میکرومینرال طی دوره آبستنی و شیردهی در میش های نژاد لری-بختیاری Micromineral changes during pregnancy and lactation in Lori-Bakhtiari ewes. دامپزشکی دامپزشکی پژوهشي Research چکیده مبسوط مقدمه و هدف  افزایش جمعیت جهانی و در پی آن رشد تقاضا برای فرآورده‌های دامی، ضرورت بهبود راندمان تولید در صنعت دامپروری را دوچندان کرده است. یکی از عوامل مؤثر در افزایش بهره‌وری، ارتقای سلامت دام‌ها به‌ویژه در دوران آبستنی و شیردهی است، زیرا این دوره‌ با تغییرات شدید فیزیولوژیک و نرخ متابولیک همراه بوده و دام برای تأمین نیازهای جنین و تولید شیر، از مکانیسم‌های جبرانی مختلف استفاده می‌کند. این تغییرات می‌توانند منجر به بروز اختلالات متابولیک شوند که پیامدهایی مانند کاهش میزان آبستنی، سقط جنین، و ضعف عمومی دام را به‌دنبال دارند. برای مثال، کمبود عناصری مانند مس و آهن موجب سقط جنین و کم‌خونی می‌شود. بنابراین، شناخت وضعیت عناصر ریزمغذی یا میکرومینرال‌ها در دام‌های آبستن و شیرده، نقش مهمی در پیشگیری از بیماری‌ها و ارتقای عملکرد تولیدی دارد. غلظت میکرومینرال‌ها با وجود حضور اندک در بدن، نقش‌های حیاتی در فرآیندهای متابولیک، تولیدمثلی، ایمنی و رشد جنین ایفا می‌کنند. آهن، از عناصر کلیدی در انتقال اکسیژن و سنتز هموگلوبین، در دوران آبستنی معمولاً با کاهش سطح غلظت سرم مواجه می‌شود زیرا نیاز جنینی افزایش می‌یابد. کروم نیز از طریق تقویت حساسیت بافت‌ها به انسولین، نقش مهمی در تنظیم متابولیسم انرژی دارد و کمبود آن می‌تواند کارایی متابولیک دام را در دوره‌هایی مانند آبستنی و شیردهی کاهش دهد. بور نیز با بهبود جذب کلسیم و تنظیم غلظت ویتامین D و هورمون پاراتیروئید، در حفظ هموستاز کلسیم و استخوان‌سازی جنین نقش دارد. در مقابل، مصرف بیش‌ازحد مولیبدن به‌ویژه در حضور سولفور، باعث کاهش جذب مس و بروز کمبود ثانویه آن می‌شود. همچنین عناصری مانند بریلیوم و لیتیوم  در مقادیر بالا اثرات سمی داشته و می‌توانند عملکرد تولیدمثلی و سلولی را مختل کنند. حضور غیرکنترل‌شده این فلزات در جیره غذایی دام ممکن است سلامت دام و کیفیت محصولات دامی را تحت تأثیر منفی قرار دهد .از آنجا که دوره‌های آبستنی و شیردهی با تغییرات شدید متابولیک همراه‌اند، بررسی تغییرات غلظت میکرومینرال‌ها در این دوره‌ها برای درک بهتر وضعیت فیزیولوژیک و پیشگیری از اختلالات مرتبط ضروری است. تنظیم صحیح تعادل این عناصر می‌تواند از بروز مشکلاتی مانند سقط جنین، کاهش باروری، کم‌خونی و ضعف ایمنی جلوگیری کند و با توجه به وضعیت تغذیه‌ای و عناصر ریزمغذی دام‌ها، در پاسخ به افزایش تقاضای جهانی برای محصولات دامی، نقش مهمی در پایداری و بهبود راندمان تولید دارد. در این میان، نژاد لری بختیاری با جمعیتی بیش از یک‌میلیون و هفت‌صد هزار رأس، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. این نژاد با جثه بزرگ و درصد چربی بالای شیر، سهم قابل‌توجهی در تأمین پروتئین حیوانی کشور دارد. بررسی وضعیت میکرومینرال‌ها در میش‌های این نژاد، به‌ویژه در دوره‌های مختلف آبستنی و شیردهی، می‌تواند اطلاعات ارزشمندی برای تنظیم جیره‌های غذایی متناسب با نیازهای آن فراهم کند. چنین مطالعاتی علاوه بر ارتقای سلامت و بازدهی تولیدمثل، در بهبود کیفیت فرآورده‌های دامی و افزایش بهره‌وری اقتصادی صنعت دامپروری نقش مؤثری دارند. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف بررسی تغییرات غلظت میکرومینرال‌ها در میش‌های نژاد لری بختیاری در دوره‌های مختلف آبستنی و شیردهی انجام شد تا با شناسایی الگوی تغییر این عناصر، زمینه تنظیم بهینه جیره‌های غذایی و ارتقای سلامت و عملکرد تولیدی این نژاد فراهم شود. این امر می‌تواند گامی مؤثر در جهت بهبود پایداری تولید، افزایش راندمان و ارتقای کیفیت محصولات دامی در کشور باشد. مواد و روش‌ها در این پژوهش از 75 رأس میش بالغ نژاد لری بختیاری سالم با میانگین سنی 5/2سال از یک واحد نیمه‌صنعتی در شهرستان دورود استان لرستان استفاده شد و میش‌ها در پنج گروه شامل غیرآبستن، سه ماه اول ، دوم، سوم آبستنی و شیردهی قرار گرفتند؛ جیره آن‌ها شامل یونجه، کاه و کنسانتره بود، خونگیری از سیاهرگ گردن انجام و سرم‌ها پس از سانتریفیوژ در دمای 20- درجه نگهداری گردید، غلظت عناصر میکرومینرال با دستگاه  طیف‌سنجی اتمی پلاسمای جفت‌شده القایی<a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title="">[1]</a> اندازه‌گیری و داده‌ها با آزمون ANOVA و توکی تحلیل شد.   یافته‌ها  در این پژوهش، تغییرات مقادیر عناصر میکرومینرال در میش‌های نژاد لری‌بختیاری طی دوره‌های مختلف آبستنی و شیردهی بررسی شد. نتایج نشان داد غلظت سرمی آهن در سه ماه سوم آبستنی به‌طور معنی‌داری بالاتر از سایر گروه‌ها بود (p<0.05) که احتمالاً ناشی از افزایش نیاز جنین و تغییرات فیزیولوژیک مرتبط با انتقال اکسیژن است. غلظت سرمی کروم طی دوران آبستنی و شیردهی در مقایسه با گروه کنترل کاهش  معنی‌داری نشان داد  کاهش غلظت کروم در دوره آبستنی احتمالا  ناشی از افزایش نیاز متابولیک و مصرف بیشتر این عنصر در فرآیندهای فیزیولوژیک مرتبط با رشد جنین و فعالیت‌های آنزیمی وابسته به انسولین باشد. غلظت سرمی مولیبدن در سه ماه اول و سوم آبستنی و دوره شیردهی افزایش قابل توجهی نشان داد (p<0.05)  که می‌تواند ناشی از تغییر در متابولیسم نیتروژن و سولفور در این دوره‌ها باشد. غلظت سرمی بریلیوم و بور در دوره شیردهی افزایش یافت که احتمالاً به نقش بور در جذب کلسیم و تنظیم ویتامین D مربوط است، در حالی‌که غلظت سرمی لیتیوم در سه ماه دوم و  سوم  آبستنی افزایش نشان داد که ممکن است با تغییرات هورمونی مرتبط باشد. این نتایج نشان‌دهنده تأثیر مراحل مختلف تولیدمثلی بر وضعیت عناصر کم‌مقدار و اهمیت تنظیم جیره غذایی بر اساس نیازهای متابولیک در دوره‌های حساس فیزیولوژیک است. نتیجه‌گیری  این یافته‌ها حاکی از اثرگذاری مراحل مختلف آبستنی و شیردهی بر غلظت میکرومینرال‌های سرم خون میش‌ها هستند. توجه به این تغییرات می‌تواند در طراحی بهینه برنامه‌های تغذیه‌ای و مدیریتی، به‌منظور افزایش سلامت و بهره‌وری دام، نقش مهمی داشته باشد. <div>  <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title="">[1]</a></div> </div> I ABSTRACT Introduction and Objective The global population growth and the subsequent increase in demand for livestock products have highlighted the need to improve production efficiency in the animal husbandry industry. One of the key factors influencing productivity is the enhancement of animal health, particularly during pregnancy and lactation, as these periods are associated with profound physiological and metabolic changes. To meet the demands of the fetus and milk production, animals utilize various compensatory mechanisms, which may lead to metabolic disorders resulting in reduced conception rates, abortion, and general weakness. For example, deficiencies of elements such as copper and iron cause miscarriage and anemia. Therefore, understanding the status of micronutrients or microminerals in pregnant and lactating livestock plays an important role in preventing diseases and improving production performance. Microminerals, despite their low concentration in the body, are essential for metabolic processes, reproduction, immunity, and fetal growth. Iron, a key element in oxygen transport and hemoglobin synthesis, often decreases during pregnancy due to increased fetal demand. Chromium contributes to energy metabolism by enhancing tissue sensitivity to insulin, and its deficiency can impair metabolic efficiency during pregnancy and lactation. Boron, through improving calcium absorption and regulating vitamin D and parathyroid hormone levels, contributes to calcium homeostasis and fetal bone formation. Conversely, excessive molybdenum intake, especially in the presence of sulfur, reduces copper absorption and leads to secondary deficiency. Elements such as beryllium, lithium, and antimony can be toxic at high concentrations and disrupt reproductive and cellular functions. The uncontrolled presence of these metals in animal diets may negatively affect animal health and the quality of livestock products. Since pregnancy and lactation involve significant metabolic changes, investigating the variations in micromineral concentrations during these stages is essential to better understand physiological conditions and prevent related disorders. Proper regulation of these elements helps prevent issues such as abortion, infertility, anemia, and immune weakness. Considering the nutritional status and trace mineral requirements of livestock is also crucial to meeting the global demand for animal products, ensuring sustainability, and improving production efficiency. Among Iranian sheep breeds, the Lori Bakhtiari breed—with a population exceeding 1.7 million head—holds special importance due to its large body size and high milk fat content, making it a significant source of animal protein in the country. Evaluating micromineral status in this breed, particularly during different stages of pregnancy and lactation, provides valuable information for formulating balanced diets according to their physiological needs. Such studies not only improve reproductive performance and health but also enhance the quality of livestock products and economic efficiency in animal production. Therefore, this study aimed to investigate changes in serum micromineral levels in Lori Bakhtiari ewes during different stages of pregnancy and lactation, in order to identify their variation patterns and support the formulation of optimal dietary regimens for better health and productivity. This can serve as an effective step toward sustainable production, improved efficiency, and higher quality of animal products in the country. Materials and Methods A total of 75 healthy adult Lori Bakhtiari ewes (mean age: 2.5 years) from a semi-intensive farm in Dorud County, Lorestan Province, were used in this study. The animals were divided into five groups: non-pregnant, first, second, and third trimesters of pregnancy, and lactation. Their diet consisted of alfalfa, straw, and concentrate. Blood samples were collected from the jugular vein, and sera were separated by centrifugation and stored at –20°C until analysis. Serum micromineral concentrations were determined using an Inductively Coupled Plasma Atomic Emission Spectrometer (ICP-AES). Data were analyzed using ANOVA and Tukey’s post-hoc test in SPSS software (p<0.05). Results The study revealed significant variations in serum micromineral levels across different reproductive stages. Iron concentration was significantly higher in the third trimester of pregnancy compared to other groups (p<0.05), likely due to increased fetal demand and physiological adaptations related to oxygen transport. Chromium levels during pregnancy and lactation compared to the control group; a significant decrease was shown. The decrease in serum chromium levels during pregnancy is probably due to increased metabolic needs and greater consumption of this element in physiological processes related to fetal growth and insulin-dependent enzyme activities. Molybdenum levels significantly increased in the first and third trimesters and during lactation (p<0.05), possibly due to altered nitrogen and sulfur metabolism. Beryllium and boron levels increased during lactation, which may relate to boron’s role in calcium absorption and vitamin D regulation, whereas lithium concentrations rose in the latter stages of pregnancy, potentially linked to hormonal changes.These findings indicate the influence of reproductive stages on trace element status and underscore the importance of diet formulation based on metabolic demands during critical physiological periods.The serum copper concentration in the studied ewes showed no significant difference compared to the control group. Conclusion The results demonstrated that pregnancy and lactation stages significantly affect serum micromineral levels in ewes Paying attention to these changes can play an important role in the optimal design of nutritional and management programs to increase livestock health and productivity.   دامپروری, سرم, عناصر معدنی, وضعیت تغذیه‌ای Animal husbandry, Feeding status, Mineral elements, Reproduction, Serum 0 0 http://rap.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1947-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Jamali Zavareh علی جمالی زواره jamali.a@fv.u.ac.ir 100319475328460027233 100319475328460027233 No DVM Graduated, School of Veterinary Medicine, Lorestan University, Khorram Abad, Iran. دانشجوی دکتری عمومی دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، لرستان، ایران Arash Kheradmand آرش خردمند arashkheradmand@yahoo.com 100319475328460027234 100319475328460027234 Yes Department of Clinical Sciences, School of Veterinary Medicine, Lorestan University, Iran گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران Moein Yazdkhasti معین یزدخواستی yazdkhasti.m@lu.ac.ir 100319475328460027235 100319475328460027235 No گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران Majid Khaldari مجید خالداری khaldari.m@lu.ac.ir 100319475328460027236 100319475328460027236 No Department of Animal Science, Faculty of Agriculture, Lorestan University, Khorram-Abad, Iran. گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، لرستان، ایران