Research on Animal Production

fa بررسی ‌اثر عوامل محیطی بر صفات بیومتری بدن اسب‌های تروبرد استان گلستان A Study on the Influence of Environmental Factors on Body Biometric Traits in Thoroughbred Horses of Golestan Province ژنتیک و اصلاح نژاد دام ژنتیک و اصلاح نژاد دام پژوهشي Research مقدمه و هدف: با توجه به اهمیت روزافزون شناسایی عوامل مؤثر بر ساختار فیزیکی اسب‌های ورزشی و نقش حیاتی صفات بیومتری در تعیین عملکرد و قابلیت‌های ورزشی این حیوانات، این مطالعه به بررسی اثر عوامل غیرژنتیکی و محیطی (سن، جنس و منطقه پرورش) بر صفات بیومتری اسب‌های تروبرد در استان گلستان پرداخته است. اسب تروبرد به عنوان یکی از مهم‌ترین نژادهای ورزشی جهان، دارای ویژگی‌های منحصر به فردی است که شناخت عوامل تأثیرگذار بر ابعاد بدنی آن می‌تواند در بهینه‌سازی عملکرد ورزشی این نژاد نقش بسزایی ایفا کند. هدف اصلی این پژوهش، تعیین و کمی‌سازی تأثیر سه عامل سن (عامل فیزیولوژیک-تکاملی)، جنس (عامل ژنتیکی-بیولوژیک) و منطقه پرورش (عامل محیطی) بر صفات بیومتری این نژاد با ارزش بوده است. درک دقیق این روابط می‌تواند در برنامه‌ریزی‌های اصلاح نژادی، مدیریت پرورش و انتخاب اسب‌های مناسب برای مسابقات اسب‌دوانی بسیار حائز اهمیت باشد و به بهینه‌سازی عملکرد این حیوانات در زمینه‌های ورزشی مختلف منجر شود. مواد و روش‌ها: در این پژوهش صفات بیومتری بدن ۱۰۵ رأس اسب تروبرد با رعایت اصول اخلاقی اندازه‌گیری شد. نمونه‌ها شامل ۶۶ نریان و ۳۹ مادیان با محدوده سنی ۲ تا ۴ سال بودند که از سه شهرستان پرورش اسب در استان گلستان شامل گنبدکاووس (۶۱ رأس)، آق‌قلا (۲۴ رأس) و بندرترکمن (۲۰ رأس) جمع‌آوری شدند. روش نمونه‌گیری به صورت تصادفی بوده و اسب‌ها از نظر سلامت عمومی، نداشتن ناهنجاری‌های آشکار اسکلتی و شرایط فیزیکی مطلوب مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای اندازه‌گیری صفات بیومتری اسب‌ها روی سطحی صاف قرار داده شدند و اندازه‌گیری‌ها از ناحیه چپ بدن آن‌ها انجام شد. کلیه اندازه‌گیری‌ها توسط یک فرد آموزش‌دیده و با رعایت استانداردهای یکنواخت با استفاده از متر نواری استاندارد انجام گرفت. در مجموع ۱۶ صفت بیومتری مختلف شامل طول سر، طول گردن، عرض سینه، محیط سینه، ارتفاع جدوگاه، محیط شکم، ارتفاع میانه بدن، محیط نافی، ارتفاع کپل، طول پشت، طول بدن، عرض کپل، طول کپل، عمق کپل، ارتفاع اتصال دم و طول دم با دقت سانتی‌متر اندازه‌گیری شدند. تحلیل‌های آماری شامل آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار، حداقل و حداکثر مقادیر و ضریب تغییرات)، تجزیه واریانس و مقایسه میانگین‌های حداقل مربعات به کمک روش مدل‌های خطی عمومی (GLM)  بود. مدل آماری مورد استفاده شامل اثرات ثابت سن، جنس و منطقه پرورش بود. پیش از تحلیل، نرمال بودن توزیع داده‌ها برای هر ۱۶ صفت در سطوح مختلف عوامل (سن، جنس و منطقه پرورش) تأیید شد. برای مقایسه میانگین‌ها از آزمون توکی-کرامر در سطح معنی‌داری ۵ درصد استفاده شد و کلیه تحلیل‌های آماری با استفاده از نرم‌افزار SAS انجام شد. یافته‌ها: بر اساس نتایج به دست آمده از آمار توصیفی، بیش‌ترین ضریب تغییرات متعلق به طول کپل (۸۱/۸ درصد) و کم‌ترین آن برای ارتفاع میانه بدن (۴۱/۲ درصد) برآورد شد. این موضوع نشان می‌دهد که صفت طول کپل دارای بیشترین میزان پراکندگی و تغییرپذیری در بین اسب‌های مورد مطالعه بوده، در حالی که صفت ارتفاع میانه بدن از پایداری و ثبات بیشتری برخوردار است. همان‌طور که انتظار می‌رفت، سن به عنوان یک عامل فیزیولوژیک-تکاملی تأثیر معنی‌داری صفات بیومتری شامل محیط &rlm;سینه (01/0>P)، ارتفاع جدوگاه (05/0>P)، ارتفاع کپل (05/0>P)، طول &rlm;پشت (01/0>P)، طول &rlm;بدن (05/0>P) و ارتفاع اتصال دم (05/0>P)  داشته است. همچنین منطقه پرورش بر نه صفت شامل صفات طول &rlm;سر (01/0>P)، طول &rlm;گردن (01/0>P)، عرض &rlm;سینه (01/0>P)، محیط &rlm;سینه (01/0>P)، طول &rlm;پشت (01/0>P)، طول &rlm;بدن (05/0>P)، عرض&rlm; کپل (01/0>P)، ارتفاع اتصال دم (01/0>P) طول &rlm;دم (01/0>P)، اثر معنی‌دار داشت. مقایسه میانگین‌ها نشان داد که اسب‌های پرورش یافته در منطقه بندرترکمن به طور معنی‌داری از نظر برخی صفات برتر بودند، در حالی که اسب‌های منطقه آق‌قلا در برخی صفات دیگر مقادیر کمتری داشتند. این تفاوت‌ها احتمالاً ناشی از شرایط محیطی، مدیریت پرورش و سیستم‌های تغذیه‌ای متفاوت در این مناطق است. با این حال، عامل جنس بر هیچ یک از صفات بیومتری مورد مطالعه تأثیر معنی‌دار آماری نشان نداد، اگرچه میانگین برخی صفات در نریان‌ها بالاتر از مادیان‌ها بود. این یافته می‌تواند نشان‌دهنده یکنواختی در مدیریت پرورش و تمرین در بین دو جنس در منطقه مورد مطالعه باشد. نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که اسب‌های تروبرد استان گلستان از نظر برخی صفات بیومتری مقادیر نسبی بالایی در مقایسه با مقادیر گزارش‌شده در مطالعات پیشین برای سایر نژادهای ایرانی دارند. با این احتیاط که این مقایسه به دلیل تفاوت در شرایط نمونه‌گیری (از قبیل سن، جنس، منطقه، ابزار و روش اندازه‌گیری) غیرمستقیم است، می‌توان فرض کردکه جمعیت تروبرد گلستان از پتانسیل ژنتیکی مطلوب، شرایط محیطی مناسب و مدیریت صحیح پرورش در این منطقه برخوردار می‌باشد. در بین عوامل مورد بررسی، سن به عنوان عامل فیزیولوژیک-تکاملی و منطقه پرورش به عنوان عامل محیطی، تعیین‌کننده در تغییرپذیری صفات بیومتری بودند. به طور مشخص، با افزایش سن در 3 سالگی، بهبود معنی‌داری در صفاتی همچون محیط سینه، ارتفاع جدوگاه، طول پشت، طول بدن، ارتفاع اتصال دم و ارتفاع کپل مشاهده گردید. همچنین تفاوت‌های منطقه‌ای در صفاتی مانند طول گردن، عرض سینه و طول کپل نشان‌دهنده تأثیر شرایط جغرافیایی و مدیریت پرورش بر ویژگی‌های فیزیکی اسب‌ها است. در مقابل، عامل جنس تأثیر معنی‌داری بر صفات بیومتری نداشت. با توجه به ماهیت مقطعی و فنوتیپی مطالعه و فقدان داده‌های ژنتیکی (شجره) و عملکردی (رکورد مسابقه)، کاربرد مستقیم این یافته‌ها در برنامه‌های اصلاح نژادی منوط به انجام مطالعات تکمیلی ژنتیکی و عملکردی است. Introduction and Objective: Given the increasing importance of identifying factors affecting the physical structure of sport horses and the critical role of biometric traits in determining their athletic performance and capabilities, this study investigated the effect of non-genetic and environmental factors (age, sex, and rearing region) on biometric traits of Thoroughbred horses in Golestan province, Iran. The Thoroughbred, as one of the most important sport horse breeds worldwide, possesses unique characteristics, and understanding the factors influencing its body dimensions can significantly contribute to optimizing its athletic performance. The main objective of this study was to determine and quantify the effects of three factors: age (as a physiological-developmental factor), sex (as a genetic-biological factor), and rearing region (as an environmental factor) on the biometric traits of this valuable breed. A precise understanding of these relationships can be highly important for breeding programs, management practices, and selection of suitable horses for racing competitions, ultimately leading to performance optimization in various equestrian disciplines. Materials and Methods: In this study, biometric traits of 105 Thoroughbred horses (66 stallions and 39 mares) aged 2 to 4 years were measured following ethical principles. Samples were randomly collected from three horse-rearing counties in Golestan province: Gonbad Kavous (n=61), Aqqala (n=24), and Bandar Torkaman (n=20). All horses were assessed for general health, absence of apparent skeletal abnormalities, and desirable physical condition. Measurements were performed on a flat surface from the left side of each horse by a trained individual using a standard measuring tape. A total of 16 biometric traits were measured: head length, neck length, chest width, thorax girth, withers height, abdominal girth, body mid-height, umbilical girth, croup height, back length, body length, pelvis width, croup length, croup depth, tail-set height, and tail length. Statistical analyses included descriptive statistics (mean, standard deviation, minimum, maximum, coefficient of variation), analysis of variance (ANOVA), and comparison of least squares means using the General Linear Model (GLM). The statistical model included the fixed effects of age, sex, and rearing region. The normality of data distribution was confirmed for all 16 biometric traits across the different levels of the factors (age, sex, and rearing region). Mean comparisons were performed using the Tukey-Kramer test at a significance level of 5%. All statistical analyses were conducted using SAS software. Findings: Descriptive statistics revealed that the highest coefficient of variation (CV) was estimated for croup length (8.81%) and the lowest for body mid-height (2.41%), indicating that croup length had the greatest variability while body mid-height showed the highest stability. As expected, age had a significant effect on six biometric traits: thorax girth (P<0.01), withers height (P<0.05), croup height (P<0.05), back length (P<0.01), body length (P<0.05), and tail-set height (P<0.05). Rearing region significantly affected nine traits: head length (P<0.01), neck length (P<0.01), chest width (P<0.01), thorax girth (P<0.01), back length (P<0.01), body length (P<0.05), pelvis width (P<0.01), tail-set height (P<0.01), and tail length (P<0.01). Horses reared in Bandar Torkaman were significantly superior in several traits, whereas those from Aqqala showed lower values in some traits. These differences are likely attributable to variations in environmental conditions, management practices, and feeding systems. However, sex showed no statistically significant effect on any of the biometric traits, although mean values tended to be higher in stallions than in mares, suggesting uniformity in management and training between sexes in the study region. Conclusion: The results indicate that Thoroughbred horses in Golestan province exhibit relatively high mean values for several biometric traits compared to previously reported values for other Iranian breeds. However, caution is warranted as these comparisons are indirect due to differences in sampling conditions (e.g., age, sex, region, tools, and measurement methods). Among the studied factors, age and rearing region were identified as determinants of biometric trait variability. Specifically, a significant improvement was observed at 3 years of age in traits such as thorax girth, withers height, back length, body length, tail-set height, and croup height. Regional differences in traits such as neck length, chest width, and croup length highlight the influence of geographical conditions and management practices. Sex had no significant effect. Given the cross-sectional and phenotypic nature of this study, and the lack of genetic (pedigree) and performance (race record) data, direct application of these findings in breeding programs requires further genetic and performance-based studies. اسب تروبرد, صفات بیومتری بدن , عوامل محیطی, استان گلستان Thoroughbred horse, Biometric traits, Environmental factors, Golestan province 0 0 http://rap.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1946-1&slc_lang=fa&sid=1 Aria Saedi آریا ساعدی hirkanhorse@yahoo.com 100319475328460027253 100319475328460027253 No Shahrekord University دانشگاه شهرکرد Elaheh Rostamzadeh Mahdabi الهه رستم زاده مهدابی E_Rostamzadeh@agr.uk.ac.ir 100319475328460027254 100319475328460027254 No Animal Science Research Institute موسسه تحقیقات علوم دامی کشور Hamid Reza Seyedabadi حمیدرضا سیدآبادی hseyedabady@gmail.com 100319475328460027255 100319475328460027255 Yes Animal Science Research Institute موسسه تحقیقات علوم دامی کشور