Research on Animal Production

fa بررسی مقایسه‌ ای اثر پروتکل‌ های همزمان‌ سازی فحلی مبتنی بر پروژسترون (CIDR) و پروستاگلاندین بر عملکرد تولید مثلی بز های بومی و غیر بومی Comparative Evaluation of Progesterone-Based (CIDR) and Prostaglandin-Based Estrus Synchronization Protocols on Reproductive Performance in Native and Non-Native Goat Breeds فیزیولوژی فیزیولوژی پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">چکیده مبسوط مقدمه و هدف: پرورش بز، به&lrm;عنوان یکی از اولین اشکال دامداری، نقش حیاتی در برآورده کردن نیاز های تغذیه‌ای انسان ایفا می‌ کند. با افزایش جمعیت جهانی و در نتیجه افزایش تقاضا برای محصولات مشتق شده از حیوانات، افزایش راندمان تولید مثلی در بز ها به&lrm;طور فزاینده‌ ای اهمیت یافته است. در سیستم‌ های مدرن پرورش بز، برنامه‌ های اصلاح نژاد برای به حداکثر رساندن بازده اقتصادی نقش اساسی دارند. عملکرد تولید مثلی به&lrm;طور گسترده به&lrm; عنوان یک عامل تعیین کننده اصلی سود آوری در شرکت‌ های دامداری شناخته می‌ شود. بنابر این، بهبود در صفات تولید مثلی می‌ تواند به&lrm; طور قابل &lrm;توجهی بهره‌ وری و سود آوری گله‌ های بز را افزایش دهد. استراتژی‌ های بهبود راندمان تولید مثلی ممکن است شامل افزایش چند قلو زایی (تولد چند قلو در هر زایش)، تعداد بزغاله &lrm;های زنده در هر زایش یا تعداد کل زایش‌ ها در طول عمر مفید یک بز ماده باشد. چنین پیشرفت‌ هایی را می‌ توان از طریق انتخاب ژنتیکی و شیوه‌ های مدیریت محیطی، از جمله تغذیه بهینه، محل نگهداری و مراقبت‌ های بهداشتی، به&lrm; دست آورد. همزمان‌ سازی فحلی در سطح جهانی به&lrm;عنوان یک تکنیک مؤثر برای مدیریت تولید مثل در نشخوارکنندگان کوچک شناخته شده است. این روش نه تنها نرخ بزغاله&lrm; زایی را بهبود می‌ بخشد، بلکه تولید بزغاله‌ های همسن را نیز تسهیل و امکان جفت‌ گیری در تمام طول سال را مستقل از تغییرات فصلی فراهم می‌ کند. مطالعه حاضر به &lrm;منظور ارزیابی اثرات دو پروتکل همزمان‌ سازی فحلی- آزاد سازی کنترل‌ شده دارو داخلی (CIDR) و پروستاگلاندین- بر عملکرد تولید مثلی نژاد های بز بومی و غیر بومی طراحی شده است. مواد و روش &lrm;ها: این مطالعه با استفاده از یک طرح کاملاً تصادفی شامل ۹۰ بز ماده سالم بالینی انجام شد که به&lrm;طور تصادفی به شش گروه ۱۵ تایی تقسیم شدند. طرح آزمایشی بر اساس ترکیبی از سه نژاد بز (سانن، مورسیا و مهابادی) و دو پروتکل همزمان‌ سازی (سیدر و پروستاگلاندین) بود. پروتکل سیدر شامل قرار دادن دستگاه‌ های داخل واژنی حاوی ۳۰۰ میلی‌گرم پروژسترون به&lrm;مدت ۱۰ روز بود. در پروتکل پروستاگلاندین، دو تزریق عضلانی با فاصله هفت روز انجام شد. در زمان برداشتن سیدر یا پس از تزریق دوم پروستاگلاندین، همه بز ها ۴۰۰ واحد بین‌المللی گنادوتروپین سرم مادیان باردار (PMSG) را به&lrm;صورت عضلانی دریافت کردند. تشخیص فحلی بین ۲۴ تا ۵۴ ساعت پس از تیمار انجام شد و ماده‌هایی که رفتار فحلی را نشان می‌ دادند برای جفت‌ گیری طبیعی به بز های نر بارور معرفی شدند. فحلی ایستاده و پذیرش پرش به&lrm;عنوان معیار فحلی استفاده شد. تشخیص آبستنی ۳۴ روز پس از معرفی بز نر به گله با استفاده از سونوگرافی (پروب گاوی ۸ مگاهرتز) انجام شد. پارامتر های عملکرد تولید مثلی، شامل شروع فحلی، میزان آبستنی، میزان بزغاله &lrm;زایی، میزان دو قلو زایی و میزان مرده‌ زایی ثبت شدند. علاوه بر این، وزن بزغاله‌ ها در بدو تولد، از شیر گیری و سه ماهگی برای ارزیابی عملکرد رشد اندازه‌گیری شد. یافته&lrm; ها: هر دو روش همزمان‌ سازی در ایجاد فحلی مؤثر بودند، اما تفاوت‌ های قابل &lrm;توجهی در پاسخ نژاد های مختلف مشاهده شدند. تجزیه و تحلیل داده‌ ها نشان داد که تیمار های آزمایشی تأثیر معنی‌ داری بر میانگین افزایش وزن روزانه بز ها داشتند (P < 0.05). به&lrm; طوری &lrm;که بیش&lrm;ترین میزان افزایش وزن روزانه در گروه‌ های تیمار شده با سیدر و پروستاگلاندین در بز های نژاد مهابادی مشاهده شد. میزان فحلی در تمام گروه‌ها 100 درصد بود، اما زمان شروع فحلی در روش سیدر به&lrm;طور معنی‌ داری کوتاه‌ تر از پروستاگلاندین بود (P < 0.05). از نظر شاخص‌ های تخمدانی، تعداد فولیکول‌ های گراف در گامه فحلی بین گروه&lrm; های مختلف یکسان نبود. به&lrm;‌ طور مشخص، بیش &lrm;ترین میانگین تعداد فولیکول‌ های گراف در گله‌ های نژاد سانن که تحت پروتکل همزمان‌ سازی فحلی با روش سیدر قرار گرفته بودند، ثبت شد. در مقابل، کم &lrm;ترین مقدار این شاخص در نژاد مورسیا که از روش تزریق پروستاگلاندین برای همزمان‌ سازی استفاده شده بود، مشاهده شد. این الگو در سایر شاخص‌ های تولید مثلی، از جمله تعداد فولیکول‌ های گراف در زمان سیدر برداری یا تزریق پروستاگلاندین و تعداد جسم زرد ۱۰ روز پس از آبستنی نیز تکرار شد. میزان تخمک‌ ریزی در بز های نژاد های غیر بومی در هر دو روش همزمان‌ سازی (سیدرگذاری و تزریق پروستاگلاندین) ۱۰۰ درصد بود، در حالی که در نژاد مهابادی، این میزان در روش سیدر گذاری ۹۳ درصد و در روش تزریق پروستاگلاندین ۹۶ درصد مشاهده شد. در بررسی میزان آبستنی، نژاد سانن در هر دو روش بالاترین میزان را داشت، در حالی &lrm;که نژاد مهابادی در روش سیدر نتایج بهتری را نسبت به پروستاگلاندین نشان داد. نکته جالب توجه، کاهش میزان مرده‌زایی در روش پروستاگلاندین برای نژاد های سانن و مورسیا بود که به صفر درصد رسید. در مورد ویژگی‌ های بزغاله‌ ها، نتایج نشان دادند که وزن تولد بزغاله‌ های نژاد مهابادی به طور معنی‌ داری بالاتر از دو نژاد دیگر بود (P < 0.05). همچنین، وزن از شیر گیری و وزن سه&lrm; ماهگی در نژاد های مهابادی و سانن بهتر از مورسیا بود. نتیجه &lrm;گیری: نتایج نشان می‌ دهند که هر دو پروتکل CIDR و پروستاگلاندین برای همزمان‌ سازی فحلی در بزها مؤثر هستند، اگر چه کارایی آن ها در نژاد های مختلف متفاوت است. پروتکل CIDR به ویژه برای بز های سانن و مهابادی مفید بود، زیرا زمان شروع فحلی را کاهش داد و میزان بارداری را بهبود بخشید. در مقابل، پروستاگلاندین برای بز های مورسیا مفید تر بود، که عمدتاً به &lrm;دلیل توانایی آن در حذف مرده‌ زایی است. بز های سانن تحت هر دو تیمار عملکرد تولید مثلی برتر نشان دادند، در حالی&lrm;که بز های مهابادی، با وجود تولید بزغاله‌ هایی با وزن تولد بالاتر، تنها کارایی تولیدمثلی متوسطی را نشان دادند. این یافته‌ ها بر اهمیت در نظر گرفتن پاسخ‌ های خاص نژاد هنگام انتخاب استراتژی‌ های همزمان‌ سازی فحلی تأکید می‌ کنند و نیاز به همسو کردن پروتکل‌ های مدیریت تولید مثل با اصلاح نژاد هدفمند را برجسته می‌ کنند.</div> <div style="text-align: justify;">Extended Abstract <a name="_Hlk220490098">Background</a>: Goat husbandry, as one of the earliest forms of livestock farming, plays a crucial role in fulfilling human nutritional demands. With the growing global population and the consequent rise in demand for animal-derived products, enhancing reproductive efficiency in goats has become increasingly important. In modern goat production systems, breeding programs are central to maximizing economic returns. Reproductive performance is widely recognized as a primary determinant of profitability in livestock enterprises. Therefore, improvements in reproductive traits can substantially enhance the productivity and profitability of goat herds. Strategies to improve reproductive efficiency may include increasing prolificacy (multiple births per kidding), the number of viable offspring per kidding, or the total number of kiddings throughout a doe’s productive lifespan. Such improvements can be achieved through both genetic selection and environmental management practices, including optimized nutrition, housing, and health care. Estrus synchronization has been globally recognized as an effective technique for reproductive management in small ruminants. This method not only improves kidding rates but also facilitates the production of uniform-age kids and enables year-round breeding independent of seasonality. The present study was designed to evaluate the effects of two estrus synchronization protocols—Controlled Internal Drug Release (CIDR) and prostaglandin—on the reproductive performance of native and non-native goat breeds. Methods: This study was conducted using a completely randomized design involving 90 clinically healthy does, which were randomly assigned to six groups of 15 animals each. The experimental design was based on a combination of three goat breeds (Saanen, Murcia, and Mahabadi) and two synchronization protocols (CIDR and prostaglandin). The CIDR protocol involved the insertion of intravaginal devices containing 300 mg of progesterone for 10 days. In the prostaglandin protocol, two intramuscular injections were administered seven days apart. At the time of CIDR removal or following the second prostaglandin injection, all does received 400 IU of Pregnant Mare Serum Gonadotropin (PMSG) intramuscularly. Estrus detection was carried out between 24 and 54 h post-treatment, and females showing estrus behavior were introduced to fertile bucks for natural mating. Standing estrus and the acceptance of mounting were used as criteria for estrus. Pregnancy was diagnosed 34 days after buck introduction using ultrasonography (8 MHz bovine probe). Reproductive performance parameters, including estrus onset, pregnancy rate, kidding rate, twinning rate, and stillbirth rate, were recorded afterward. Additionally, kid weights at birth, weaning, and three months of age were measured to assess growth performance. Results: Both synchronization methods effectively induced estrus, but significant breed-specific differences were observed. Data analysis revealed that treatments significantly affected average daily weight gain (P < 0.05), with the highest gain in Mahabadi goats under CIDR and prostaglandin protocols. Estrus rates were 100% across all groups, but CIDR yielded a significantly shorter estrus onset than prostaglandin (P < 0.05). Ovarian indices, such as Graafian follicle counts during estrus, varied among the groups. Saanen goats under CIDR had the highest mean Graafian follicle count, while Murcia goats under prostaglandin showed the lowest. This pattern persisted in other reproductive metrics, including follicle counts at device removal/injection and corpus luteum counts 10 days post-pregnancy. Ovulation rates in non-native breeds were 100% for both methods, whereas Mahabadi goats showed 93% (CIDR) and 96% (prostaglandin) rates. Saanen goats achieved the highest pregnancy rates with both methods, while Mahabadi performed better with CIDR. Notably, prostaglandin reduced stillbirths to 0% in Saanen and Murcia breeds. For kid traits, Mahabadi kids had significantly higher birth weights (P < 0.05), and weaning/three-month weights were superior in the Mahabadi and Saanen breeds compared to the Murcia. Conclusion: The results demonstrate that both CIDR and prostaglandin protocols are effective for estrus synchronization in goats, though their efficiency varies across breeds. The CIDR protocol was particularly advantageous for Saanen and Mahabadi goats, reducing estrus onset time and improving pregnancy rates. In contrast, prostaglandin was more beneficial for Murcia goats, primarily due to its ability to eliminate stillbirths. Saanen goats exhibited superior reproductive performance under both treatments, whereas Mahabadi goats, despite producing kids with higher birth weights, showed only moderate reproductive efficiency. These findings underscore the importance of considering breed-specific responses when selecting estrus synchronization strategies and highlight the need to align reproductive management protocols with targeted breeding.  </div> پاسخ نژادی, شاخص‌ های تولید مثلی, میزان آبستنی, میزان زنده ‎مانی, وزن تولد Breed-specific response, Birth weight, Pregnancy rate, Reproductive indices, Survival rate 65 76 http://rap.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1032-1&slc_lang=fa&sid=1 Yaser Feizdar Barabadi یاسر فیض دار برآبادی y.feizdar@areeo.ac.ir 100319475328460026097 100319475328460026097 Yes Department of Animal Science Research, Agricultural and Natural Resources Research and Education Center of Khorasan Razavi Province, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Mashhad, Iran بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران Masoud Didarkhah مسعود دیدارخواه Masooddidrkhah@birjand.ac.ir 100319475328460026098 100319475328460026098 No Department of Animal Science, Faculty of Agriculture, Birjand University, Birjand, Iran گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران