Research on Animal Production

fa اثرات جایگزینی سطوح مختلف خارشتر با یونجه بر عملکرد، فراسنجه‌ های خونی و برخی خصوصیات کمی و کیفی لاشه بره های نر پرواری Effects of Replacing Different Levels of Camelthorn (Alhagi maurorum) With Alfalfa Hay on Performance, Blood Metabolites, and carcass characteristics in Fattening Male Lambs تغذیه نشخوارکنندگان تغذیه نشخوارکنندگان پژوهشي Research مقدمه و هدف: شناسایی منابع خوراکی هر منطقه به&rlm;دلیل تأثیر شدید عوامل محیطی و اقلیمی بر کیفیت و ارزش تغذیه&rlm;ای گیاهان علوفهای آن منطقه بسیار مهم است. با توجه به محدودیتهای منابع آب و کمبود منابع علوفهای، استفاده از گونههای علوفهای مقاوم به خشکی و شوری مانند خارشتر از اهمیت زیادی برخوردار است. خارشتر به&rlm;دلیل وجود مقادیر زیاد پروتئین قابل هضم به&rlm;همراه انواع دیگر مواد زیستی و مواد معدنی ضروری به&rlm;عنوان یک ماده غذایی کاربردی مورد توجه قرار گرفته است. گزارش شده است که گیاه خارشتر برای بز و گوسفند خوشخوراک است. پژوهشهای پیشین نشان داد که این علوفه با داشتن مواد مغذی و ترکیبات شیمیایی ارزشمند برای تغذیه نشخوارکنندگان، بهویژه شتر، گوسفند و بز در مناطق خشک و نیمه&rlm;خشک قابل استفاده بوده و جایگزینی آن با بخشی از علوفه جیره برای تأمین احتیاجات نگهداری، آبستنی و شیرواری دامها امکانپذیر است. ترکیبات شیمایی موجود در این گیاه حتی با علوفه شبدر و یونجه قابل مقایسه است و در شرایط حاضر گیاه خارشتر جایگاه خاصی را به&rlm;صورت برداشت دستی علوفه آن در بیشتر مناطق پیدا کرده است. با توجه به این&rlm;که ایران کشوری است که دارای مناطق وسیع خشک و کویری بوده و حدود 5/12 درصد از وسعت کشور را خاک شور و قلیایی تشکیل می&rlm;دهد، وجود این گیاهان شورزیست میتواند منبع خوبی از مواد مغذی به&rlm;خصوص در فصول خشک سال باشد. بنابراین، این پژوهش با هدف بررسی اثرات مصرف سطوح مختلف علوفه خارشتر در جایگزینی با علوفه یونجه در جیره بر عملکرد رشد، فراسنجه&rlm;های بیوشیمیایی خون، آنزیم&rlm;های کبدی، ویژگی&rlm;های کمی لاشه و ترکیبات شیمیایی گوشت بره&rlm;های نر پرواری انجام شد.   مواد و روش&rlm;ها: بدین منظور از تعداد 20 رأس بره نژاد عربی با سن 3 تا 4 ماه و میانگین وزن بدن (5/1±4/22 کیلوگرم) به&rlm;مدت 84 روز (14 روز عادتپذیری و 70 روز آزمایش) استفاده شد. برهها با شروع دوره اصلی آزمایش، وزن&rlm;کشی شده و سپس به&rlm;طور تصادفی به 4 تیمار (هر تیمار شامل 5 بره) در قفسهای انفرادی در قالب طرح کاملاً تصادفی تقسیمبندی شدند. تیمارهای آزمایشی شامل: 1) جیره شاهد (کنترل) حاوی علوفه خشک یونجه و بدون خارشتر؛ 2) جیره با 3/33 درصد جایگزینی علوفه خشک خارشتر با علوفه یونجه؛ 3) جیره با 6/66 درصد جایگزینی علوفه خشک خارشتر با علوفه یونجه؛ 4) جیره با 100 درصد جایگزینی علوفه خشک خارشتر با علوفه یونجه بودند. جیره بره&rlm;های پرواری با نرم&rlm;افزار SRNS تنظیم شد و اقلام خوراکی مورد استفاده به&rlm;صورت جیره کاملاً مخلوط (TMR) حاوی علوفه و کنسانتره بهنسبت 70:30 در اختیار حیوانات مورد آزمایش قرار گرفت. میزان ماده خشک مصرفی روزانه، افزایش وزن روزانه و ضریب تبدیل خوراک تعیین گردید. در روز 84 دوره پرواربندی، خون&rlm;گیری از دام‌ها قبل از مصرف وعده خوراک صبح از سیاهرگ گردنی جهت اندازه&rlm;گیری فراسنجه&rlm;های خونی صورت گرفت. پس از اتمام آزمایش، 15 رأس از بره&rlm;ها، وزن&rlm;کشی و کشتار شده و ویژگی&rlm;های لاشه و گوشت مورد ارزیابی قرار گرفت. مقایسه میانگینها با استفاده از آزمون چند دامنهای دانکن و نرم&rlm;افزار آماری SAS انجام شد. یافته&rlm;ها: نتایج نشان داد که میانگین افزایش وزن روزانه، مصرف خوراک روزانه و ضریب تبدیل خوراک در کل دوره نیز تحت تأثیر جایگزینی سطوح مختلف علوفه خارشتر با علوفه یونجه قرار نگرفت (05/0<P). با وجود عدم تفاوت آماری معنی&rlm;دار، از نظر عددی با افزایش سطح جایگزینی علوفه خارشتر با علوفه یونجه، مصرف خوراک روزانه کل دوره افزایش یافت، به&lrm;طوری که بالاترین مقدار مصرف خوراک روزانه در تیمار حاوی 100 درصد جایگزینی علوفه خارشتر مشاهده شد. غلظت گلوکز، تری&rlm;گلیسرید، لیپوپروتئین با چگالی بالا، لیپوپروتئین با چگالی خیلی پایین، پروتئین تام، آلبومین و نیتروژن اورهای پلاسمای خون تفاوت آماری معنیداری در بین تیمارهای آزمایشی نداشتند (05/0<P). غلظت کلسترول (0330/0=P) و لیپوپروتئین با چگالی پایین (0263/0=P) در تیمارهای 3/33 درصد جایگزینی علوفه خارشتر با علوفه یونجه و شاهد نسبت به تیمارهای حاوی 6/66 و 100 درصد جایگزینی علوفه خارشتر با علوفه یونجه به&rlm;طور معنیداری بیشتر بود. جایگزینی 100 درصد علوفه خارشتر با علوفه یونجه بهطور معنیداری سبب کاهش غلظت آنزیمهای کبدی آسپارتات آمینوترانسفراز (0034/0=P) و آلانین آمینوترانسفراز (0003/0=P) شد. هیچ یک از صفات اندازهگیری شده لاشه شامل وزن زنده، وزن لاشه گرم و سرد، وزن نیم لاشه، وزن سردست، ران و راسته بین تیمارهای آزمایشی تفاوت معنی‌داری نداشتند. درصد ماده خشک (0307/0=P) و درصد ماده آلی (0056/0=P) گوشت در تیمارهای 3/33 درصد جایگزینی علوفه خارشتر با علوفه یونجه و شاهد نسبت به تیمارهای حاوی 6/66 و 100 درصد جایگزینی علوفه خارشتر با علوفه یونجه به&rlm;طور معنیداری بیشتر بود. درصد پروتئین خام گوشت در تیمارهای 6/66 و 100 درصد جایگزینی علوفه خارشتر با علوفه یونجه (به ترتیب 65/19 و 17/19 درصد) به‌طور معنیداری نسبت به تیمار شاهد کاهش یافت (0234/0=P). نتیجه&rlm;گیری: به&rlm;طور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد که جایگزینی سطوح مختلف علوفه خارشتر (صفر، 3/33، 6/66 و 100 درصد) با علوفه یونجه در جیره بره&rlm;های پرواری، تأثیر منفی بر عملکرد رشد نداشته و همچنین سبب بهبود وضعیت آنتی&rlm;اکسیدانی و متابولیسم چربی پلاسمای خون بره&rlm;ها شد. با توجه به روند رو به رشد تقاضای جهانی برای علوفه یونجه، استفاده از علوفه خارشتر به&rlm;عنوان یک علوفه ارزان در جیره برههای پرواری توصیه میشود. Introduction and Objective: The identification and use of locally available feed resources are essential, particularly in light of the significant effects of environmental and climatic conditions on the quality and nutritional composition of forage crops. With increasing water scarcity and the limited availability of conventional forages, attention has turned to drought- and salinity-tolerant plant species such as camelthorn (Alhagi maurorum). Camelthorn is considered a promising alternative forage due to its relatively high content of digestible protein, essential minerals, and various bioactive compounds. It has been reported to be palatable to small ruminants, including goats and sheep. Previous research has shown that camelthorn, owing to its nutritional profile and chemical composition, can be incorporated into the diets of ruminants—especially camels, sheep, and goats—in arid and semi-arid regions; Its partial replacement for conventional forages is potentially sufficient to meet maintenance, gestation, and lactation requirements in these animals. The chemical composition of camelthorn is comparable to that of clover and alfalfa forages. In many regions, it has gained increasing recognition as a valuable forage resource and is commonly harvested manually for this purpose. Given that large areas of Iran are classified as arid or desert zones, with approximately 12.5% of the land affected by saline and alkaline soils, the use of halophytic species such as camelthorn could offer a sustainable feed resource, particularly during dry seasons. Therefore, this study was conducted to evaluate the effects of replacing alfalfa hay with varying levels of camelthorn forage in the diet on growth performance, blood biochemical parameters, liver enzyme activities, carcass quantitative traits, and the chemical composition of meat in fattening male lambs. Materials and Methods: This experiment was conducted using 20 male Arabic lambs, aged 3 to 4 months, with an average initial body weight of 22.4±1.5 kg. The study lasted for 84 days, comprising a 14-day adaptation period followed by 70 days of experimental feeding. Lambs were individually housed and randomly assigned to one of four dietary treatments in a completely randomized design (CRD), with five lambs per treatment. The dietary treatments were as follows: 1) Control diet containing alfalfa hay without camelthorn hay; 2) diet with 33.3% replacement of alfalfa hay with camelthorn hay; 3) diet with 66.6% replacement of alfalfa hay with camelthorn hay; and 4) diet with 100% replacement of alfalfa hay with camelthorn hay. All diets were formulated using the Small Ruminant Nutrition System (SRNS) software and offered as total mixed rations (TMR) with a forage-to-concentrate ratio of 30:70. Parameters including daily dry matter intake, average daily gain, and feed conversion ratio were recorded throughout the experimental period. On day 84, blood samples were collected from the jugular vein prior to the morning feeding to determine blood metabolites and liver enzyme concentrations. At the end of the trial, 15 lambs (three from each treatment group, selected based on average group body weight) were slaughtered to assess carcass yield and meat quality attributes. Data were analyzed as a completely randomized design using the General Linear Model (GLM) procedure of SAS. Results: The results indicated that average daily gain (ADG), daily feed intake (DFI), and feed conversion ratio (FCR) throughout the experimental period were not significantly affected by the replacement of alfalfa hay with varying levels of camelthorn forage (P > 0.05). Although the differences were not statistically significant, a trend was observed whereby total daily feed intake increased with higher levels of camelthorn substitution, with the highest intake recorded in the group receiving 100% camelthorn forage. Blood concentrations of glucose, triglycerides, high-density lipoprotein (HDL), very low-density lipoprotein (VLDL), total protein, albumin, and plasma urea nitrogen did not differ significantly among the dietary treatments (P > 0.05). However, cholesterol (P = 0.0330) and low-density lipoprotein (LDL) (P = 0.0263) concentrations were significantly higher in the 33.3% camelthorn and control groups compared to the 66.6% and 100% camelthorn replacement groups. Complete replacement of alfalfa hay with camelthorn forage significantly reduced the levels of liver enzymes aspartate aminotransferase (AST; P = 0.0034) and alanine aminotransferase (ALT; P = 0.0003). None of the carcass traits, including live weight, hot and cold carcass weight, half-carcass weight, and the weights of the shoulder, leg, and loin, differed significantly among the treatment groups (P > 0.05). However, the dry matter content (P = 0.0307) and organic matter content (P = 0.0056) of the meat were significantly higher in the control and 33.3% camelthorn groups compared to the 66.6% and 100% replacement groups. The crude protein content of the meat was significantly reduced in the 66.6% and 100% camelthorn groups (19.65% and 19.17%, respectively) compared to the control group (P = 0.0234). Conclusion: The results of this study indicated that replacing varying levels of camelthorn forage (0%, 33.3%, 66.6%, and 100%) with alfalfa hay in the diets of fattening lambs did not adversely affect growth performance. Furthermore, the substitution improved the antioxidant status and lipid metabolism in blood plasma. Given the increasing global demand for alfalfa hay, incorporating camelthorn as a cost-effective forage alternative in the diets of fattening lambs is recommended. بره پرواری, خارشتر, عملکرد رشد, فراسنجه خونی Fattening lamb, Camelthorn, Growth performance Blood metabolites 0 0 http://rap.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1913-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Javad Khosravi محمدجواد خسروی mhmdjwadk00@gmail.com 100319475328460027214 100319475328460027214 No Sari University of Agricultural and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Yadollah Chashnidel یداله چاشنی‌ دل ychashnidel2002@yahoo.com 100319475328460027215 100319475328460027215 Yes Sari University of Agricultural and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Asdollah Teymouri Yanesari اسداله تیموری یانسری astymori@yahoo.com 100319475328460027216 100319475328460027216 No Sari University of Agricultural and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Radman Bakhtiari رادمان بختیاری radman.bakh@gmail.com 100319475328460027217 100319475328460027217 No Sari University of Agricultural and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری