Research on Animal Production

fa اثر استفاده از مخلوط گیاهان دارویی (سرخارگل، مریم گلی، رزماری و مرزه) بر عملکرد، سیستم ایمنی و ریخت شناسی روده جوجه‌های گوشتی effects of a mixture of medicinal herbs (Echinacea, Sage, Rosemary, and Savory) on the performance, immune system, and intestinal morphology of broiler chicks تغذیه طیور تغذیه طیور پژوهشي Research مقدمه و هدف: در صنعت پرورش طیور گوشتی، دستیابی به حداکثر عملکرد رشد و سلامت گله، همواره یک چالش اصلی است. در گذشته، استفاده از آنتیبیوتیکهای محرک رشد بهعنوان یک راهکار رایج برای بهبود عملکرد و کنترل بیماریها بهکار میرفت. اما با ممنوعیت استفاده از این آنتیبیوتیکها بهدلیل ایجاد مقاومتهای باکتریایی و باقیماندههای مضر در محصولات دامی، نیاز فوری به یافتن جایگزینهای طبیعی و ایمن احساس میشود. گیاهان دارویی بهدلیل دارا بودن ترکیبات فعال زیستی (مانند فلاونوئیدها، ترپنوئیدها و ترکیبات فنلی) با خواص آنتیاکسیدانی، ضدالتهابی و ضدمیکروبی، پتانسیل بالایی بهعنوان محرک رشد طبیعی دارند. دستگاه گوارش طیور بهعنوان یکی از مهم‌ترین سیستم‌های بدن، نقش محوری در جذب مواد مغذی و رشد سریع جوجه‌ها ایفا می‌کند. تحقیقات نشان داده‌اند که توسعه و تکامل این دستگاه در روزهای اولیه زندگی، تأثیر مستقیم و معناداری بر عملکرد نهایی پرنده دارد. در سال‌های اخیر، استفاده از افزودنی‌های غذایی در جیره طیور با هدف بهبود فرآیندهای هضم و جذب، افزایش بازدهی رشد و تقویت سیستم ایمنی گسترش یافته است. آنتی‌بیوتیک‌ها بهعنوان محرک‌های رشد سال‌ها در این صنعت مورد استفاده قرار گرفته‌اند، اما چالش‌های ناشی از مصرف طولانی‌مدت آنها از جمله مقاومت میکروبی، باقی‌مانده دارویی در محصولات و تهدید سلامت عمومی، ضرورت یافتن جایگزین‌های مناسب را دوچندان کرده است. این پژوهش با هدف بررسی اثرات سطوح مختلف مخلوط گیاهان دارویی سرخارگل (اکیناسه)، مریم‌گلی، مرزه و رزماری بر شاخص‌های عملکردی، ریخت‌شناسی روده و پاسخ ایمنی جوجه‌های گوشتی طراحی و اجرا شده است. مواد و روش‌ها: این مطالعه تجربی با استفاده از ۳۰۰ قطعه جوجه یک‌روزه گوشتی نژاد راس ۳۰۸ در قالب یک طرح کاملاً تصادفی انجام شد. جوجه‌ها پس از سازگاری با محیط، به پنج تیمار آزمایشی شامل تیمار 1)گروه شاهد (بدون دریافت عصاره گیاهی)، تیمار 2) گروه دریافت کننده ۰.۵ درصد مخلوط گیاهان دارویی، تیمار 3) گروه دریافت کننده 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی، تیمار 4) گروه دریافت کننده 1.۵ درصد مخلوط گیاهان دارویی و تیمار 5) گروه دریافت کننده 2 درصد مخلوط گیاهان دارویی تقسیم شدند. مخلوط گیاهان دارویی بهصورت حل شده در آب آشامیدنی در اختیار جوجهها قرار گرفت. دوره پرورش ۴۲ روزه در شرایط استاندارد دما، رطوبت و تهویه انجام شد. جیره‌های غذایی بر اساس نیازهای تغذیه‌ای جوجه‌های گوشتی و با استفاده از مواد اولیه با کیفیت فرموله شدند. در طول آزمایش، پارامترهای عملکردی شامل افزایش وزن روزانه، مصرف خوراک و ضریب تبدیل غذایی به‌صورت هفتگی اندازه‌گیری و ثبت شدند. در پایان دوره، نمونه‌برداری از بخش‌های مختلف روده (دوازدهه، ژژنوم و ایلئوم) برای بررسی ویژگی‌های ریخت‌شناسی شامل طول و عرض پرزها، عمق کریپت‌ها و نسبت ارتفاع پرز به عمق کریپت انجام شد. همچنین، برای ارزیابی پاسخ ایمنی، تیتر آنتی‌بادی علیه آنتی‌ژن‌های رایج در جوجه‌ها اندازه‌گیری شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای آماری مناسب و آزمون‌های مقایسه‌ای انجام گرفت. یافته‌ها: نتایج این پژوهش نشان داد که در دوره آغازین گروه دریافت کننده 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی بالاترین افزایش وزن را داشت و کمترین افزایش وزن نیز مربوط به گروه دریافت کننده 2 درصد مخلوط گیاهان دارویی بود. در دوره آغازین ضریب تبدیل تیمار 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی دارای بهترین ضریب تبدیل خوراک بود. همچنین در دوره رشد تیمار حاوی 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی دارای بهترین ضریب تبدیل و تیمار حاوی 2 درصد مخلوط گیاهان دارویی دارای بدترین ضریب تبدیل خوراک بود. تیمار حاوی 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی دارای بالاترین طول دئودنوم بود و کمترین طول دئودنوم برای تیمار شاهد بود. در مقابل عمق کریپت دارای تفاوت معنی¬دار بود. تیمار حاوی 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی دارای بیشترین عمق کریپت دئودنوم و تیمار با 2 درصد مخلوط گیاهان دارویی دارای کمترین عمق کریپت دئودنوم بود. تیمار حاوی 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی دارای بیشترین عرض ژژنوم و تیمار شاهد دارای کمترین عرض ژژنوم بود. در مورد عمق کریپت ژژنوم نیز بیشترین و کمترین عمق به ترتیب مربوط به تیمار دریافت کننده 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی و تیمار شاهد بود. در مورد طول، عرض و عمق کریپت ایلئوم، تیمار حاوی 1 درصد مخلوط گیاهان دارویی دارای بالاترین مقدار بود. نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه به‌وضوح نشان می‌دهد که استفاده بهینه از گیاهان دارویی می‌تواند جایگزین مناسبی برای آنتی‌بیوتیک‌های محرک رشد باشد. غلظت ۱ درصد مخلوط گیاهان دارویی مورد مطالعه با بهبود شاخص‌های رشد، ارتقای سلامت و یکپارچگی ساختمان روده و تقویت سیستم ایمنی، بهترین نتایج را بهدنبال داشت. با این حال، توجه به دوز مصرفی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، چرا که همانطور که نتایج نشان داد، غلظت‌های بالاتر ممکن است اثرات معکوس داشته باشند.   Introduction and Objective: In the broiler poultry industry, achieving maximum growth performance and flock health has always been a major challenge. In the past, the use of antibiotic growth promoters (AGPs) was a common strategy to enhance performance and control diseases. However, with the prohibition of these antibiotics due to concerns over bacterial resistance and harmful residues in animal products, there is an urgent need to find natural and safe alternatives. Medicinal plants, owing to their bioactive compounds (such as flavonoids, terpenoids, and phenolic compounds) with antioxidant, anti-inflammatory, and antimicrobial properties, hold significant potential as natural growth promoters.The digestive system of poultry, as one of the most important systems of the body, plays a pivotal role in the absorption of nutrients and the rapid growth of chicks. Research has shown that the development and evolution of this system in the early days of life has a direct and significant impact on the final performance of the bird. In recent years, the use of food additives in poultry diets has expanded with the aim of improving digestion and absorption processes, increasing growth efficiency, and strengthening the immune system. Antibiotics have been used as growth promoters in this industry for years, but the challenges arising from their long-term use, including microbial resistance, drug residues in products, and threats to public health, have increased the need to find suitable alternatives. In this regard, medicinal plants are considered a promising option due to their bioactive compounds, antimicrobial, anti-inflammatory, and immune-boosting properties. This study was designed and implemented to investigate the effects of different levels of a mixture of medicinal plants such as Echinacea, Sage, Savory, and Rosemary on performance indicators, intestinal morphology, and immune response of broiler chickens. Materials and Methods: This experimental study was conducted using 300 one-day-old Ross 308 broiler chickens in a completely randomized design. After initial reception and adaptation to the environment, the chickens were divided into five experimental treatments: Treatment 1) control group (without receiving plant extract), Treatment 2) group receiving 0.5% medicinal plant mixture, Treatment 3) group receiving 1% medicinal plant mixture, Treatment 4) group receiving 1.5% medicinal plant mixture, and Treatment 5) group receiving 2% medicinal plant mixture. The medicinal plant mixture was provided to the chickens in the form of solution in drinking water. The 42-day rearing period was carried out under standard temperature, humidity, and ventilation conditions. The diets were formulated based on the nutritional needs of broilers and using quality raw materials. During the experiment, performance parameters including daily weight gain, feed consumption, and feed conversion ratio were measured and recorded weekly. At the end of the period, sampling was performed from different parts of the intestine (duodenum, jejunum and ileum) to examine morphological characteristics including the length and width of the villi, the depth of the crypts and the ratio of the height of the villi to the depth of the crypt. Also, to assess the immune response, antibody titers against common antigens in chickens were measured. Data analysis was performed using appropriate statistical software and comparative tests. Findings: The results of this study showed that in the initial period, the group receiving 1% of the medicinal plant mixture had the highest weight gain, and the group receiving 2% of the medicinal plant mixture had the lowest weight gain. In the initial period, the conversion rate of the 1% medicinal plant mixture treatment had the best feed conversion rate. Also, in the growth period, the treatment containing 1% of the medicinal plant mixture had the best conversion rate and the treatment containing 2% of the medicinal plant mixture had the worst feed conversion rate. The treatment containing 1% of the medicinal plant mixture had the highest duodenum length, and the control treatment had the lowest duodenum length. In contrast, the crypt depth had a significant difference. The treatment containing 1% of the medicinal plant mixture had the highest duodenal crypt depth and the treatment with 2% of the medicinal plant mixture had the lowest duodenal crypt depth. The treatment containing 1% of the medicinal plant mixture had the highest jejunal width and the control treatment had the lowest jejunal width. Regarding the depth of the jejunal crypt, the highest and lowest depths were related to the treatment receiving 1% of the medicinal plant mixture and the control treatment, respectively. Regarding the length, width and depth of the ileum crypt, the treatment containing 1% of the medicinal plant mixture had the highest values. Conclusion: The findings of this study clearly demonstrate that the optimal use of medicinal herbs can serve as a suitable alternative to antibiotic growth promoters. A concentration of 1% of the studied herbal mixture yielded the best results, improving growth performance, enhancing intestinal morpho-functional integrity, and strengthening the immune system. However, dosage is of particular importance, as the results indicated that higher concentrations may lead to adverse effects.   جوجه گوشتی, عملکرد, سیستم ایمنی, ریخت شناسی روده , ایلئوم Broiler chickens, medicinal plants, feed intake, ileum, small intestine 0 0 http://rap.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1933-1&slc_lang=fa&sid=1 azizalrahman yousufi عزیزالرحمن یوسفی aziz.yousufi1400@gmail.com 100319475328460026425 100319475328460026425 No Departement of Agricultural Sience, Ma. C., Islamic Azad University, Mashhad, Iran گروه مهندسی کشاورزی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران ehsan salehifar احسان صالحی فر E.salehifar@iau.ac.ir 100319475328460026426 100319475328460026426 Yes Departement of Agricultural Sience, Ma. C., Islamic Azad University, Mashhad, Iran گروه مهندسی کشاورزی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران mahdi elahi tarshizi مهدی الهی ترشیزی elahi.mahdi@gmail.com 100319475328460026427 100319475328460026427 No Departement of Agricultural Sience, Ma. C., Islamic Azad University, Mashhad, Iran گروه مهندسی کشاورزی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران