fa تأثیر فیتاز میکروبی بر عملکرد، کیفیت لاشه و محتوی فسفر و کلسیم استخوان درشت نی جوجه های گوشتی تخصصي Special پژوهشي Research در یک آزمایش فاکتوریل 2&times;2&times;2 تأثیر آنزیم فیتاز میکروبی بر عملکرد، خصوصیات لاشه، مقدار فسفر و کلسیم استخوان درشت نی جوجه های گوشتی مورد مطالعه قرار گرفت. در این آزمایش تعداد 1260 قطعه جوجه خروس گوشتی از سویه تجارتی راس 308، با 9 تیمار شامل 2 سطح آنزیم فیتاز (صفر و 500 واحد در هرکیلوگرم جیره)، 2 سطح انرژی (مقدار توصیه شده و 80 کیلوکالری کمتر از مقدار توصیه شده)، 2 سطح فسفر قابل دسترس (50 و 75 درصد مقادیر توصیه شده) و تیمار شاهد (فاقد آنزیم فیتاز، با انرژی و فسفر قابل دسترس به مقدار توصیه شده)، 4 تکرار برای هر تیمار و 35 قطعه جوجه خروس در هر تکرار در قالب طرح کاملاً تصادفی مورد استفاده قرار گرفت. استفاده از آنزیم فیتاز باعث افزایش معنی داری در مصرف خوراک، افزایش وزن بدن، درصد سینه و ران در کل دوره گردید (05/0P<). از نظر سطح انرژی اختلاف معنی داری بین تیمارها در مورد خوراک مصرفی، افزایش وزن بدن، ضریب تبدیل غذایی وجود داشت (05/0P<). از نظر خوراک مصرفی (5/3299 در مقابل 4/3714 گرم)، افزایش وزن بدن (5/1531 در مقابل 6/ 1947 گرم)، ضریب تبدیل غذایی (17/2 در مقابل 91/1)، درصد سینه (02/33 در قابل 69/ 33 درصد) و ران (4/35 در مقابل 3/36 درصد) و محتوی خاکستر (69/41 در مقابل 66/43 درصد)، فسفر (96/7 در مقابل 35/8 درصد) و کلسیم (65/14 در مقابل 81/15 درصد) استخوان درشت نی اختلاف معنی داری بین سطوح 50 و 75 درصد فسفر قابل دسترس مشاهده گردید (05/0P<). اثر متقابل انرژی و فسفر بر صفات خوراک مصرفی، افزایش وزن بدن، ضریب تبدیل غذایی و درصد فسفر استخوان درشت نی معنی دار بود (05/0P<). نتایج این آزمایش نشان داد که استفاده از 500 واحد آنزیم فیتاز در هر کیلوگرم جیره ی حاوی 80 کیلوکالری انرژی کمتر از مقدار توصیه شده و سطح 75 درصد فسفر قابل دسترس توصیه شده، بهترین عملکرد را در جوجه های گوشتی به دنبال خواهد داشت. A 2&times;2&times;2 factorial arrangement with control group was conducted to study the effect of different levels of microbial phytase, metabolizable energy and available phosphorus on performance, carcass characteristics and phosphorus and calcium content of tibia in broiler chicks. In this experiment, 1260 Ross 308 male broiler chicks allocated to 9 treatments in a factorial arrangement, with 2 levels of microbial phytase (0 and 500 FTU), 2 levels of metabolizable energy (recommended level and 80 kcal lower than recommended levels), 2 levels of available phosphorus (50 and 75% of recommended levels) with control group (without enzyme and recommended level of available phosphorus), with 4 replications and 35 chicks in each replicate in a completely randomized design (CRD). Use of microbial phytase had significant effect on feed intake, body weight gain in whole period of the experiment (P<0.05). Differences of energy levels had significant effect on feed intake, body weight gain and feed conversion ratio (P<0.05). There were significant differences between treatments for available phosphorus levels for feed intake (3299.5 Vs. 3714.4 g), body weight gain (1531.5 Vs. 1974.6 g), feed conversion ratio (2.17 Vs. 1.91), breast (33.02 Vs. 33.69) and thigh (35.4 Vs. 36.3) percentage, tibia ash (41.69 Vs. 43.66%) phosphorus (7.96 Vs. 8.35%) and calcium (14.65 Vs. 15.81%) content of tibia (P<0.05). Interaction of energy and phosphorus was significant on feed intake, body weight gain, feed conversion ratio and phosphorus percentage of tibia (P<0.05). Results of this experiment showed that use of 500 FTU microbial phytase, with 80 kcal/kg ME lower than recommended levels and 75% recommended available phosphorus level had the best result on performance in broiler chicks. فیتاز میکروبی, استخوان درشت نی, خصوصیات لاشه, عملکرد, جوجه گوشتی Microbial phytase, Tibia, Carcass characteristics, Performance, Broiler 16 28 http://rap.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-42&slc_lang=fa&sid=1 Abuzar Mousavi ابوذر موسوی 10031947532846009757 10031947532846009757 Yes College of Animal Science and Fisheries, Sari Agricultural and natural resources University گروه علوم دامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری mansur Rezaei منصور رضایی 10031947532846009758 10031947532846009758 No College of Animal Science and Fisheries, Sari Agricultural and natural resources University گروه علوم دامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Fereydoun Niknafs فریدون نیک نفس 10031947532846009759 10031947532846009759 No Zarbal gostar Company, Amol شرکت زربال گستر آمل Bahram Shohreh بهرام شهره 10031947532846009760 10031947532846009760 No College of Animal Science and Fisheries, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University علوم دامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری