Research on Animal Production

fa برآورد ضرایب اقتصادی صفات مهم گوسفند لری بختیاری در سیستم پرورش روستایی Estimation of Economic Values for Important traits of Lori-Bakhtiari Sheep in the Rural Rearing System ژنتیک و اصلاح نژاد دام ژنتیک و اصلاح نژاد دام پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">چکیده مبسوط مقدمه و هدف: هدف اصلی از صنعت دامپروری به‌عنوان سیستمی تولیدی-اقتصادی، افزایش راندمان و سود است. بنابراین، در طراحی برنامه بهبود ژنتیکی حیوانات اهلی باید به شناسایی سیستم تولید و عوامل مؤثر بر افزایش عملکرد آن و نیز میزان سود سیستم یعنی میزان درآمدها و هزینه&rlm; ها توجه شود. یک مسئله مهم در یک برنامه اصلاح نژادی، اتخاذ تصمیم در مورد افرادی است که در مجموع بزرگترین ارزش زیستی اقتصادی را به نسل بعد منتقل می &lrm;نمایند. ضریب اقتصادی یک صفت تعیین کننده اهمیت آن صفت در تصمیم&lrm; گیری انتخاب است. با توجه به اهمیت این موضوع، برآورد ضرایب اقتصادی صفات مهم در گوسفند لری بختیاری نقش مهمی در تعیین اهداف اصلاح نژادی این دام خواهد داشت. روش&lrm; های مختلف جهت تعیین ضرایب اقتصادی از جمله روش&lrm; های تابع سود و مدل&lrm; های زیست اقتصادی در نظر گرفته شده &lrm;اند که در این میان، مدل&lrm; های زیست اقتصادی به&lrm; دلیل دقت و انعطاف&lrm; پذیری بالاتر، کاربرد بیشتری در برآورد ارزش&lrm; های اقتصادی دارند. با توجه به این &lrm;که بیشترین جمعیت گوسفند در سیستم &lrm;های روستایی پرورش می&lrm; یابند، مطالعاتی که بتوانند اهداف اصلاحی و شاخص انتخاب گوسفندان را در شرایط پرورش روستایی تعیین کنند مهم و تعیین کننده هستند. هدف از این مطالعه، شناسایی منابع هزینه و درآمد و تعیین ضرایب اقتصادی و اهداف اصلاحی گوسفند لری بختیاری در شرایط پرورش روستایی است. مواد و روش&lrm; ها: در این مطالعه، پارامترهای صفات تولیدی، تولیدمثلی، مدیریتی و اقتصادی حاصل از رکوردگیری چهار گله با 979 رأس میش مولد از مناطق ناغان و علی &lrm;آباد استان چهارمحال بختیاری تحت سیستم روستایی در طول یک چرخه تولید سالانه (ابتدای شهریور 1401 تا ابتدای شهریور 1402) مورد بررسی قرار گرفتند. به&lrm; منظور بررسی این پارامترها، ابتدا گله&lrm; های هدف شناسایی و سپس جلسات توجیهی با دامداران مربوطه برگزار و پس از آن رکوردگیری و جمع &lrm;آوری اطلاعات از گله&lrm; های تحت بررسی انجام گرفت. برای انجام رکوردگیری و جمع &lrm;آوری اطلاعات، گله&lrm; های هدف بر اساس گروه سنی به هفت گروه مختلف تقسیم شدند. در ادامه، درآمدهای سیستم که از فروش بره&lrm; های مازاد، فروش میش و قوچ حذفی، فروش شیر و پشم حاصل شده بودند و همچنین هزینه&lrm; های سیستم، شامل دو بخش هزینه &lrm;های ثابت و هزینه&lrm; های مدیریتی، مورد بررسی قرار گرفتند و سپس برای هر گروه سنی به&lrm; طور جداگانه برآورد شدند. هزینه&lrm; های مدیریتی مشتمل بر هزینه &lrm;های کارگری، هزینه&lrm; های بهداشتی و هزینه&lrm; های نگهداری بودند. پس از برآورد هزینه و درآمدها برای هر گروه سنی، معادله درآمد و هزینه به &lrm;ازای هر رأس میش در سال تشکیل و سود سالانه گله برآورد شد. همچنین، برای محاسبه ارزش اقتصادی صفات، سطح هر صفت به اندازه یک واحد افزایش داده شد، در حالی&lrm;که سایر صفات در حد میانگین ثابت نگه داشته شدند و اختلاف سود حاصل در حالت پایه و سود حاصل از افزایش یک واحد در صفت به&lrm; عنوان ضریب اقتصادی مطلق صفات محاسبه شد. جهت مطالعه آزمون حساسیّت در برآورد ارزش &lrm;های اقتصادی صفات اثرات افزایش و کاهش 20 درصدی تغییر در قیمت فروش هر کیلو بره زنده شش ماهه، قیمت هر کیلوگرم پشم و هزینه تمام شده هر کیلوگرم میش محاسبه شدند و در آخر براساس ارزش اقتصادی صفات، اهدف اصلاح نژاد به&lrm; صورت تابعی خطی از صفات با اهمیت اقتصادی تعیین شد. یافته &lrm;ها: طبق نتایج این تحقیق، بیشترین سهم درآمدی (91/08 درصد) مربوط به وزن فروش بره &lrm;ها بود و پس از آن بیشترین سهم درآمدی مربوط به تولید شیر بود و میزان درآمد حاصله از پشم ناچیز بود. همچنین، نتایج نشان دادند که بیشترین هزینه (78/84 درصد) مربوط به هزینه&lrm; های تغذیه و پس از آن به &lrm;ترتیب هزینه پرسنلی، نگهداری و بهداشتی به&lrm; ترتیب بیشترین سهم هزینه&lrm; ها را داشتند. کمترین هزینه&lrm; ای که دامدار متحمل شد مربوط به هزینه&lrm; های ثابت بود. ضرایب اقتصادی مطلق برای صفات زنده&lrm; مانی میش، میزان آبستنی، دفعات زایش، تعداد بره در هر زایمان، زنده &lrm;مانی تا شیرگیری، وزن فروش بره، شیر و پشم تولیدی به &lrm;ترتیب برابر با 632521/23، 721818/35، 502906/22، 584396/92، 686031/16، 1305807/22، 15088/35 و 12500 ریال به &lrm;دست آمدند. دامنه ضرایب اقتصادی نسبی به وزن پشم بر اساس گرایش حداکثر سود بین 18/46- تا 104/46 به &lrm;ترتیب برای صفات وزن میش و وزن شش ماهگی بره بود. رتبه &lrm;بندی صفات در هر سه گرایش درآمد به هزینه، هزینه به درآمد و گرایش حداکثر سود نتایج یکسانی نشان داد به طوری&lrm;که در هر سه گرایش بیشترین ضریب اقتصادی به &lrm;ترتیب مربوط به صفت وزن شش&lrm; ماهگی (وزن فروش بره&lrm; ها) و زنده&lrm; مانی بره &lrm;ها تا شیرگیری بود. نتایج مطالعه آزمون حساسیت ارزش اقتصادی صفات مورد بررسی، بیشترین حساسیت را نسبت به تغییر قیمت بره نشان دادند و  نسبت به تغییر هزینه هر کیلو میش این میزان حساسیت پایین بود. نتیجه &lrm;گیری: بر اساس ضرایب اقتصادی برآورد شده اهداف اصلاحی در گوسفند لری بختیاری به&lrm; ترتیب شامل وزن شش &lrm;ماهگی (وزن فروش بره)، زنده &lrm;مانی تا شیرگیری، میزان آبستنی، زنده &lrm;مانی میش، تعداد بره در هر زایمان، دفعات زایش، تولید پشم، وزن قوچ، وزن ماده جایگزین، تولید شیر و وزن میش هستند که میزان اهمیت و تأثیر این صفات را در سودآوری سیستم نشان می&lrm; دهند.  </div> <div style="text-align: justify;">Extended Abstract Background: Increasing efficiency and profit are the main goals of a production-economic system in the animal husbandry industry; therefore, in designing a genetic improvement program for domestic animals, attention should be paid to the identification of the production system and the factors affecting its performance, as well as the amount of the system profit, i.e., the amount of income and expenses. An important issue in a breeding program is to decide which individuals will transmit the greatest biological economic value to the next generation. The economic coefficient of a trait determines the importance of that trait in the selection decision. Considering the importance of this issue, estimating the economic coefficients of important traits in Lori Bakhtiari sheep will play an important role in determining breeding goals. Various methods have been considered to determine economic coefficients, including profit function methods and bio-economic models, among which bio-economic models are more useful in estimating economic coefficients due to their higher accuracy and flexibility. Since the largest population of sheep is raised in rural systems, studies that can determine the improvement goals and selection index of sheep in rural breeding conditions are important and decisive. The purpose of this study is to identify the sources of cost and income and determine the economic coefficients and improvement goals of Lori Bakhtiari sheep in the rural breeding conditions of this breed. Methods: In this study, production, reproduction, management, and economic parameters were recorded from four sheep flocks of Lori Bakhtiari with 979 productive ewes from the Naghan and Aliabad regions of Chaharmahal Bakhtiari Province. These herds were raised under the rural system (smallholder production circumstances). Data were collected during an annual production cycle from September 2022 to September 2023 and were used to determine breeding goals and absolute and relative economic coefficients considering different trends of maximum profit. Target flocks were identified to investigate these parameters. Ranchers received the necessary training regarding the project, and then data were collected from the herds. To record and collect data, the target herds were divided into seven different groups based on age. The income of the system (selling excess lambs, selling ewes and rams, and selling milk and wool), as well as the costs of the system (including the two parts of fixed costs and management costs), were investigated and then estimated separately for each group. Management costs included labor costs, health costs, and maintenance costs. After estimating the cost and income for each group, the annual profit of the flock was calculated for each ewe in the year of establishment using the income and cost equation. To calculate the economic value of traits, the level of each trait was increased by one unit, while other traits were kept constant at the average level. The difference in profit from the increase of one unit in the trait was considered the absolute economic coefficient. The effects of a 20% increase or decrease in the price of six-month-old live lamb, wool per kg, and total cost of ewe live weight per kg on economic value were used to study the sensitivity test of economic value. Subsequently, breeding goals were determined as linear functions of economically important traits based on the economic value.  Results: The largest part (portion) of income (91.08%) belonged to the selling weight of lambs, and the next largest part was recorded for milk production. The amount of income from wool was non-significant. The highest cost (78.84%) belonged to feed costs, followed by personnel, maintenance, and health costs, respectively. The lowest cost was estimated for fixed costs. The highest contribution of revenue (91.08%) and cost (78.84%) of the production system was found for six-month-old lambs and feeding. Absolute economic coefficients for ewe survival traits, pregnancy rate, lambing frequency, litter size, survival to weaning, sales weight, milk, and wool produced were obtained at 632521.23, 721818.35, 502906.22, 584396.92, 686031.16, 1305807.22, 15088.35, and 12500 rails, respectively. The range of economic coefficients relative to wool weight based on the tendency of maximum profit was between -18.46 and 104.46 for ewe weight and six-month lamb weight, respectively. The traits ranking for the two trends of revenue to cost and cost to revenue were the same. The sensitivity of the economic coefficients of the traits to the price/kg of lamb was high, and the change in the price of wool and the cost of each kg of ewes was low. The ranking of traits in all three trends, income to cost, cost to income, and maximum profit, showed the same results, so that the highest economic coefficient belonged to six-month weight (selling weight of lambs) and survival of lambs to weaning weight in all three trends. The results of the sensitivity test of the economic value of the examined traits showed the highest sensitivity to the change in the price of lamb, and this sensitivity level was low compared to the change in the price of each kilo of ewe. Conclusion: Based on the estimated economic coefficients, the breeding goals of Lori Bakhtiari sheep were six-month weight, survival to weaning, pregnancy rate, ewe survival, the number of lambs weaned, little size, wool production, the weight of the ram, the weight of the replacement, milk production, and the weight of the ewe, respectively. These show the importance and impact of these traits on the profitability of the system.  </div> ارزش‎ های اقتصادی, آزمون حساسیت, اهداف اصلاحی, سودآوری سیستم, مدل زیست- اقتصادی Breeding goals, Bio-economic model, Economic values, Profitability system, Sensitivity test 13 23 http://rap.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1882-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Amraei فاطمه امرایی amraei.fa@gmail.com 100319475328460025273 100319475328460025273 No Department of Animal Science, Faculty of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران Mehdi Vafaye Valleh مهدی وفای واله me.va84@gmail.com 100319475328460025274 100319475328460025274 Yes Department of Animal Science, Faculty of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران Gholam Reza Dashab غلامرضا داشاب dashab5@yahoo.co.in 100319475328460025275 100319475328460025275 No Department of Animal Science, Faculty of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران Hasan Baneh حسن بانه hasanbaneh@gmail.com 100319475328460025276 100319475328460025276 No Institute of Animal Science Research, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان‌ تحقیقات‌، آموزش‌ و ترویج‌ کشاورزی، کرج‌، ایران Javad Ahmadpanah جواد احمدپناه ajavad65@gmail.com 100319475328460025277 100319475328460025277 No Animal Science Research Department, Illam Agricultural and Natural Resources Research and Education Center (AREEO), Illam, Iran بخش‌ تحقیقات‌ علوم‌ دامی‌، مرکز تحقیقات‌ و آموزش‌ کشاورزی و منابع‌ طبیعی‌ استان‌ ایلام، سازمان‌ تحقیقات‌، آموزش‌ و ترویج‌ کشاورزی، ایلام، ایران