Research on Animal Production

fa بررسی تأثیر فعالیت کنه‌کشی و حشره‌کشی عصاره گیاهان هنگوان (Ferola pseudalliacea)، مرزه سهندی (Satureja sahendica)، بیلهر (Myrnopsis aucheri) و لوگه‌نه (Prangos ferulacea) برای کنترل کنه‌واروآ در کلنی‌های زنبورعسل Acaricidal and Insecticidal Activity of Plant Extracts of Ferola Pseudalliacea, Smyrnopsis Aucheri, Satureja Sahendica and Prangos Ferulacea for the Control of Varroa Mite in Honey Bee Colonies دامپزشکی دامپزشکی پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">چکیده مبسوط مقدمه و هدف: کنه‌واروآ آفت کلنی های زنبورعسل و یکی از بزرگ&lrm;ترین معضلات صنعت زنبورداری در سرتاسر جهان است که با تغذیه از همولنف و اجسام چربی مراحل مختلف رشدی زنبورعسل (بالغین و نوزادان) و هم&lrm;چنین انتقال عوامل بیماری&lrm;زای ویروسی، خسارت اقتصادی زیادی را هر سال به زنبورداران و صنعت زنبورداری دنیا وارد می‌کند. طی سال &lrm;های اخیر، استفاده از کنه کش‌های شیمیایی برای کنترل کنه‌واروآ منجربه ایجاد مقاومت در این انگل و آلودگی محصولات کندو شده‌است. اخیراً، عصاره های گیاهی به عنوان جایگزین مناسب کنه &lrm;کش های شیمیایی به منظور کنترل کنه واروآ در نظر گرفته شده است. بنابراین، مطالعه حاضر با هدف بررسی خواص کنه&lrm; کشی و حشره کشی غلظت های مختلف عصاره گیاهان هنگوان، مرزه سهندی، بیلهر و لوگه&lrm; نه و تأثیر آن‌ها بر کنه واروآ و میزبان آن در کلنی های زنبورعسل طی بازه زمانی 1401 الی 1402 در شرایط اقلیمی استان کردستان انجام شد. مواد و روش‌ها: گیاهان هنگوان، بیلهر، مرزه سهندی و لوگه‌نه در اردیبهشت و خرداد ماه 1401 از مناطق مختلف استان کردستان در مرحله گلدهی جمع آوری و سپس شناسایی شدند. پس از جداسازی مواد زائد، اندام های هوایی گیاهان مورد مطالعه به طور جداگانه در سایه و دمای اتاق (28 درجه‌ی سانتی گراد و رطوبت نسبی 45 درصد) رطوبت گیری و آن‌ها را خشک کرده و سپس با استفاده از دستگاه خردکن، اندام های هوایی آن‌ها خرد و پودر شد. عصاره گیاهان مورد مطالعه در این پژوهش با استفاده از دستگاه سوکسله و حلال اتانول مطلق استخراج شد. سپس، ترکیبات شیمیایی گیاهان با استفاده از دستگاه کرماتوگرافی گازی متصل به طیف سنج جرمی (GC-MS) شناسایی شد. مطالعه حاضر براساس آزمایش فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با 14 تیمار و پنج تکرار در هر تیمار اجرا شد. قبل از اجرای آزمایش های زیست سنجی، کلنی های آزمایشی از لحاظ سن ملکه، جمعیت (بالغین و نوزادان) و ذخیره عسل یکسان سازی شدند. همچنین، نرخ آلودگی اولیه کندوها به کنه واروآ برای زنبورهای بالغ و نوزادان ارزیابی شد. در مطالعه حاضر، از 70 کندوی لانگستروت که در کف هر کندو یک صفحه پلاستیکی سفید چسبناک تعبیه شده بود، استفاده شد. کلنی های آزمایشی در موقع غروب آفتاب هنگام حضور همه زنبورها در کندو با استفاده از 15 میلی لیتر از غلظت&rlm; های 20، 35 و 50 درصد عصاره گیاهان نام&lrm;برده تیمار شدند. در تیمار شاهد مثبت از داروی کنه &rlm;کش آپیستان (در داخل هر کندو یک نوار) و در تیمار شاهد منفی از آب استفاده شد. هر پنج روز یک&lrm;بار، ساعت 10 صبح تمام شآن‌های هر کندو را بازدید کرده و سپس صفحه پلاستیکی کف کندوها را برداشته و تعداد زنبورها و کنه های مرده روی آن‌ها شمارش و بعد از برداشتن زنبورها و کنه های مرده، مجدداً صفحه پلاستکی در کف کندو قرار داده شد. در مطالعه حاضر، تأثیر خاصیت کنه کشی غلظت های مختلف عصاره هر گیاه در هر کندو محاسبه شد. هم&lrm;چنین، تأثیر فعالیت حشره کشی غلظت های مختلف عصاره هر گیاه بر نرخ رشد جمعیت ( بالغین و نوزادان) نیز مورد ارزیابی قرارگرفت. در نهایت، داده ها با استفاده از رویه GLM تعبیه شده در نرم &lrm;افزار آماری SAS V. 9.4 M6 آنالیز و مقایسه میانگین ها نیز با روش حداقل تفاوت معنی&rlm; دار (LSD) با استفاده از همین نرم افزار انجام شد. یافته ها: به طورکلی، نتایج نشان داد غلظت‌های مختلف عصاره همه گیاهان مورد آزمایش فعالیت کنه&lrm; کشی نسبتاً مطلوبی برای کنترل کنه واروآ در مطالعه حاضر نشان دادند. براساس نتایج آنالیزهای آماری، غلظت 50 درصد عصاره گیاهان هنگوان و لوگه نه بیشترین تأثیر را بر درصد تلفات کنه&lrm; واروآ در کلنی های زنبورعسل مورد مطالعه نشان دادند که اختلاف آن‌ها نسبت به سایر غلظت های مختلف عصاره گیاهان مورد مطالعه معنی دار بود (0/01< p). نتایج تأثیر فعالیت حشره کشی غلظت های مختلف عصاره گیاهان مورد مطالعه روی زنبورها نشان داد که درصد تلفات حشره کشی غلظت های مختلف هیچ&lrm; یک از عصاره ها در تیمارهای آزمایشی فراتر از نه درصد نبود. تجزیه GC-MS عصاره گیاهان هنگوان و لوگه نه نشان داد که (E) – 1 – پروپنیل sec – بوتیل دی سولفید (25/38 درصد)، (Z) – 1 – پروپنیل sec – بوتیل دی سولفید (17/37 درصد)،  n – 1 – پروپنیل sec – بوتیل دی‌سولفید (15/54 درصد)، گایول (11/99 درصد) و بتا پینن (10/69 درصد) به ترتیب در گیاه هنگوان و پتا پینن (17/91 درصد)، آلفا پینن (16/8 درصد) و آلفا فنچیل (14/5 درصد) به ترتیب در گیاه لوگه نه اجزای اصلی عصاره را تشکیل دادند. نتیجه گیری: یافته های مطالعه حاضر نشان داد که تأثیر غلظت&lrm; های مختلف عصاره گیاهان مورد مطالعه در هیچ&lrm;یک از تیمارهای آزمایشی بر درصد تلفات زنبورها فراتر از نه درصد نبود. بنابراین، می توان غلظت 50 درصد عصاره گیاهان هنگوان و لوگه&lrm;نه را به علت داشتن تأثیر کنه کشی مطلوب بر کنه ها در مطالعه حاضر به عنوان جایگزین مناسب کنه کش های سنتتیک برای کنترل کنه &lrm;واروآ در کلنی های زنبورعسل پیشنهاد کرد.  </div> <div dir="rtl" style="text-align: justify;"> Extended Abstract Background: Varroa mite is one of the most important parasites in the honey bee colonies and the beekeeping industry all over the world. It causes great economic loss to the beekeeping industry and beekeepers by feeding on the fat body and hemolymph in different developmental stages of the bees and also by the transmission of pathogenic viral agents. In recent years, the application of chemical pesticides has led to the occurrence of mite resistance and contamination of hive products. Plant extracts are considered as a suitable alternative to chemical acaricides for the Varroa mite control. Therefore, the present study aimed to investigate the acaricidal and insecticidal activity of extract of Ferola pseudalliacea, Smyrnopsis aucheri, Satureja sahendica and Prangos ferulacea plants against Varroa mite and its host in the honey bee colonies in the climatic conditions of Kurdistan province from 2021 to 2023. Methods: Hangwan, Bilhar, Marzeh Sahandi and Logneh plants were collected from different regions of Kurdistan province in April and June 2021 and then identified. After separating the waste materials, the aerial parts of the studied plants were dehumidified and dried separately in the shade and at room temperature (28 degrees Celsius and relative humidity of 45%) and then using the device Shredder, their aerial organs were crushed and powdered. The extracts of studied plants in this research were extracted using a Soxhlet extractor and absolute ethanol solvent. Then, the chemical compounds of the plants were identified using a gas chromatography device connected to a mass spectrometer (GC-MS). The present study was conducted in the form of a factorial experiment based on a completely random basic design with 14 treatments and 5 replications. Before conducting the bioassay experiments, the experimental colonies were homogenized in terms of queen age, population (adults and brood), and honey storage. Also, the initial infestation rate of colonies with Varroa mites was evaluated for adult and brood. In the present study, 70 Langstroth colonies were used, which had a sticky white plastic sheet embedded in the bottom of each colony. The experimental colonies were treated with 15 ml of 20, 35, and 50% concentrations of the extracts of the mentioned plants at sunset when all the bees were present in the hive. Every 5 days at 10 am, the plastic sheet was removed from the bottom of all the colonies and the number of dead bees and mites on them was counted. After removing the dead bees and mites, a plastic sheet was again placed on the bottom of the colony. In the present study, the effect of acaricidal activity of different concentrations of each plant extract was calculated using the instructions of Allam et al. (2003). In the present study, the effect of the insecticidal activity of different concentrations of each plant extract on the growth rate of the population (adults and brood) was also evaluated. Finally, the data were analyzed using the GLM procedure embedded in the statistical software SAS V. 9.4 M6, and the mean comparisons were done using the least significant difference (LSD) method by this software. Results: Generally, the results showed that different concentrations of the extracts of all tested plants showed relatively favorable acaricidal activity to control the Varroa mite in the present study. Based on the results of statistical analysis, the concentration of 50% of Hengvan and Logne plant extracts showed the greatest effect on the mortality percentage of Varroa mites in the studied bee colonies, and their difference is significant compared to other different concentrations of the studied plants extract (p<0.01). The results of the effect of insecticidal activity of different concentrations of the studied plants extract on bees showed that the mortality percentage of different concentrations of none of the extracts in the experimental treatments was more than nine percent. GC-MS analysis of plant extracts showed that E-1-propenyl sec-butyl disulfide, Z-1-propenyl sec-butyl disulfide, n-propenyl sec-butyl disulfide, Guaiol, and β-pinene in F. pseudalliacea and β- pinene, α- pinene and α -Fenchyl in P. ferulacea were the main chemical constituents. Conclusion: Our finding showed that the mortality percentage of different concentrations of studied plants extract on bees was not more than nine percent in any of the experimental treatments. Therefore, the concentration of 50% of Hengvan and Logneh plant extracts can be suggested as a suitable alternative to synthetic acaricides to control the Varroa mite in honey bee colonies due to its favorable acaricidal activity on mites.   </div> زنبورعسل, عصاره گیاهی, فعالیت حشره کشی, فعالیت کنه کشی, کنه‎ واروآ Acaricidal activity, Honey bee, Insecticidal activity, Plant extract, Varroa mite 167 179 http://rap.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1746-2&slc_lang=fa&sid=1 Ataollah Rahimi عطااله رحیمی Ata.rahimi@areeo.ac.ir 100319475328460024327 100319475328460024327 Yes Animal Science Research Department, Kurdistan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Sanandaj, Iran بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران Hami dreza Bahmani حمیدرضا بهمنی Bahmani712@yahoo.com 100319475328460024328 100319475328460024328 No Animal Science Research Department, Kurdistan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران Vahid Mahdavi وحید مهدوی vmps1389@gmail.com 100319475328460024329 100319475328460024329 No Animal Science Research Department, Ardebil Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Moghan, Iran بخش تحقیقات گیاه‎پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مغان، ایران