fa بررسی و مقایسه ارزش تغذیه ای، فعالیت آنتی اکسیدانی و فراسنجه‌های هضم برونتنی دانه و کنجاله پسته کوهی تغذیه نشخوارکنندگان تغذیه نشخوارکنندگان پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong>ب<span style="font-size:11px;">ه&shy; منظور بررسی کینتیک تولید گاز در دانه و کنجاله پسته کوهی (بنه)، تولید گاز متان و تجزیه&shy; پذیری ظاهری ماده خشک از آزمایش‌های تولید گاز و </span></strong><span style="font-size:11px;"><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">Batch culture</span></span></strong><strong> استفاده شد. تولید گاز نمونه‌ها در زمان‌های 2، 4، 6، 8، 12، 24، 48، 72، 96 و 120 ساعت پس از انکوباسیون اندازه‌گیری و فراسنجه‌های تولید گاز، دی‌اکسید کربن، متان، زمان متناظر</strong> <strong>با</strong> <strong>نصف</strong> <strong>بیشینه</strong> <strong>تولید</strong> <strong>گاز (</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">t _0.5</span></span></strong><strong>) و فراسنجه‌های محاسباتی نظیر پروتئین میکروبی، تولید اسیدهای چرب کوتاه زنجیر و انرژی متابولیسمی آن‌ها برآورد شد. </strong><strong>بر اساس نتایج به&shy; دست&shy; آمده بین دانه و کنجاله بنه به &shy;لحاظ ترکیب شیمیایی اختلاف آماری معنی‌داری وجود داشت (0/05</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">p<</span></span></strong><strong>). هرچند در رابطه با ترکیبات فنولی کل اختلاف معناداری مشاهده نشد، </strong><strong>ولی میزان تانن متراکم دانه بالاتر از کنجاله به&shy; دست آمد (0/0001&nbsp;</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;"><</span></span></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">p</span></span></strong><strong>). </strong><strong>کنجاله بنه بالاترین نرخ تولید گاز را داشت (0/008</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">p<</span></span></strong><strong>). تعداد مول متان تولیدی در 24 ساعت انکوباسیون دارای تفاوت معنی‌داری بین تیمارهای آزمایشی بود. در مقایسه با کنجاله بنه، دانه بنه کمترین میزان متان تولیدی را به&shy; خود اختصاص داد (0/001</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">p<</span></span></strong><strong>). غلظت کل اسیدهای چرب فرار در دانه بنه نسبت به کنجاله بنه کاهش یافت (0/008</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">p<</span></span></strong><strong>). بالاترین میزان توده میکروبی در دانه بنه مشاهده شد (0/0003</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">p<</span></span></strong><strong>). ضریب تفکیک در دانه و کنجاله بنه به&shy; ترتیب برابر با 6/48 و 2/92 بود. نتایج تحقیق بیانگر آن است که </strong><strong>دانه و کنجاله بنه از پتانسیل هضمی نسبتاً خوبی برخوردار هستند و در صورت داشتن یک برنامه‌ریزی مناسب می‌توان از آن</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">‌</span></span></strong> <strong>در جیره حیوانات نشخوارکننده استفاده کرد.&nbsp; </strong></span></div> <div style="text-align: justify;">This study was intended to evaluate the nutritional value, antioxidant activity and digestibility coefficients of <em>Pistacia atlantica</em> seed and meal. The gas production experiment and batch culture degradability test were carried out to investigate the effects of <em>Pistacia atlantica</em> seed and meal on microbial fermentation characteristics, kinetics of gas production, methane and carbon dioxide production, t_0.5, and lag time. Also, the calculated parameters e.g. microbial protein, molar proportion of volatile fatty acids, metabolizable energy (ME), short chain fatty acid (SCFA) and organic matter digestibility (OMD %), were evaluated for different treatments. The parameters were analyzed through the completely randomized design with repeated measurements. In this experiment, there was a significant difference in chemical composition (<em>P</em> <0.05). Although no significant difference was observed with respect to phenolic compounds, the amount of condensed tannin in seed was higher than that of meal (<em>P</em> <0.0001). <em>Pistacia atlantica</em> meal had the highest gas production rate (<em>P</em> <0.008). The number of moles of methane produced in 24 hours of incubation had a significant difference between the experimental treatments. Compared to meal, <em>Pistacia atlantica</em> seed had the lowest amount of methane produced (<em>P</em> <0.001). The total concentration of volatile fatty acids in seed decreased. The highest microbial mass was observed in seed (P <0.0003). The separation coefficient in the seed and meal were 6.48 and 2.92, respectively. Research shows that <em>Pistacia atlantica</em> seed and meal have a relatively good digestive potential and can be used in the diet of ruminants if properly planned.</div> تخمیر شکمبه, تولید گاز, دانه بنه, کنجاله بنه Gas production, Pistacia atlantica seed and meal, Rumen fermentation 61 71 http://rap.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1556-1&slc_lang=fa&sid=1 fatemeh ganji فاطمه گنجی f.ganji@birjand.ac.ir 100319475328460015735 100319475328460015735 Yes University of Birjand گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند Moslem Bashtani مسلم باشتنی mbashtani@birjand.ac.ir 100319475328460015736 100319475328460015736 No University of Birjand گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند seyed Homayun Farhangfar سیدهمایون فرهنگ فر hfarhangfar2003@yahoo.co.uk 100319475328460015737 100319475328460015737 No University of Birjand گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند سید احسان غباثی s.e.ghiasi@birjand.ac.ir 100319475328460015738 100319475328460015738 No University of Birjand گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند Hossein naeeimipour حسین نعیمی پور hnaeimipour@gmail.com 100319475328460015739 100319475328460015739 No University of Birjand گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند