مقدمه و هدف: طیور در طول دوران پرورش با تهدیدهای مختلفی از جمله بیماری و تنش مواجه هستند که ایمنی و سلامت آنها را به مخاطره میاندازد. ویتامینهای A و E، از گروه ویتامینهای محلول در چربی هستند که نقش مهمی در تولید، رشد و نمو، حفاظت از بافتها و غشاهای سلولی، تکثیر و تمایز سلول و رشد جنینی دارند. همچنین در تعدیلپاسخ ایمنی، حفظ سرم خون و بافتها و کاهش پاسخ التهابی موثر هستند. نقش آنتی اکسیدانی این مکملهای ویتامینی توسط محققین اثبات شده است، بنابراین علاوه بر بهبود عملکرد رشد و ایمنی، میتوانند با جلوگیری از آسیبهای اکسیداتیو، منجر به افزایش پایداری گوشت طیور به اکسیداسیون شوند. به همین منظور این آزمایش جهت بررسی اثر مکملهای ویتامین A و E بر عملکرد رشد، پاسخ ایمنی، ویژگیهای کیفی و اکسیداتیو گوشت جوجههای گوشتی، طراحی و انجام شد.
مواد و روشها: این آزمایش روی 160 قطعه جوجه نر گوشتی یک روزه سویه راس 308 با چهار تیمار و چهار تکرار و 10 قطعه جوجه گوشتی در هر تکرار در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل تیمار یک (جیره ذرت-سویا بدون افزودنی)، تیمار دو (جیره پایه + 250 میلیگرم ویتامین E)، تیمار سه (جیره پایه + 1500 واحد بینالمللی ویتامین A) و تیمار چهار (جیره پایه + 250 میلیگرم ویتامین E و 1500 واحد بینالمللی ویتامین A) در هر کیلوگرم جیره بودند. جیرهها با انرژی و پروتئین یکسان برای گروههای آزمایشی تهیه و مکملهای ویتامین A و E به صورت سرک به تیمارهای مربوطه، افزوده شدند. صفات عملکردی شامل مصرف خوراک و افزایش وزن برای دورههای آغازین (1 تا 10 روزگی)، رشد (11 تا 25 روزگی) و پایانی (26 تا 42 روزگی) اندازهگیری و ضریب تبدیل خوراک محاسبه شد. واکسن نیوکاسل در 7 روزگی و یادآور آن در 21 روزگی تزریق شد و در 28 روزگی، نمونه خون جهت تخمین تیتر آنتیبادی گرفته شد. برای تعیین تیتر آنتیبادی علیه عامل بیماری نیوکاسل از روش ممانعت از هماگلوتیناسیون استفاده شد. همچنین نمونههای خون جهت تعیین تعداد هتروفیل و لنفوسیت در لولههای حاوی هپارین جمع آوری شده و پس از همگنسازی نمونه خون گسترش آن تهیه شد. سلولهای خونی روی گسترش توسط متانول ثابت شده و با محلول گیمسا رنگآمیزی شدند. برای اندازهگیری تعداد هتروفیل و لنفوسیت، تعداد 100 سلول مورد شمارش قرار گرفتند. در انتهای آزمایش یعنی در 42 روزگی، دو پرنده با وزن نزدیک به میانگین وزنی پن مربوطه، از هر قفس انتخاب و کشتار شد. پس از کشتار، سینه و ران از لاشه جدا و بخشی از آن برای اندازهگیری پارامترهای کیفی به یخچال و بخشی جهت اندازهگیری مالوندیآلدهید به فریزر منتقل شـد. صفات کیفی گوشت شامل ظرفیت نگهداری آب، افت پخت، افت خونابه و pH گوشت، یک روز پس از کشتار و میزان مالون دیآلدهید گوشت (تست تیوباربیتوریک اسید) در فواصل زمانی 30 و 45 روز پس از کشتار اندازهگیری شد.
یافتهها: نتایج نشان داد که اثر افزودن ویتامینهای A و E و افزودن همزمان آنها بر مصرف خوراک، افزایش وزن و ضریب تبدیل خوراک در دورههای رشد، پایانی و کل دوره معنیدار بود و افزودن آنها منجر به افزایش مصرف خوراک و افزایش وزن و کاهش ضریب تبدیل خوراک شد (05/0>P). مصرف این دو ویتامین به تنهایی و همراه با هم، منجر به افزایش تولید آنتیبادی و درصد لنفوسیت و کاهش هتروفیل و نسبت هتروفیل به لنفوسیت شد و بالاترین تیتر آنتیبادی مربوط به جوجههای تغذیه شده با هر دو ویتامین بود (05/0>P). اثر افزودن ویتامین E و A به تنهایی و همچنین مصرف همزمان آنها، بر افت پخت، افت خونابه و ظرفیت نگهداری آب گوشت سینه معنیدار بود، به طوریکه با افزودن این ویتامینها، افت پخت و خونابه کاهش و ظرفیت نگهداری آب گوشت افزایش یافت (05/0>P)، اما بر pH تاثیر معنیداری نداشتند (05/0>P). همچنین افزودن ویتامین A و E منجر به کاهش مالوندیآلدهید گوشت ران و سینه در فاصله زمانی 45 روز پس از کشتار شد و کمترین مالون دیآلدهید گوشت در جوجههای تغذیه شده با هر دو ویتامین مشاهده شد (05/0>P).
نتیجهگیری: به طور کلی نتایج این آزمایش نشان داد که افزودن 1500 واحد بینالمللی ویتامین A و 250 میلیگرم ویتامین E به جیره میتواند سبب بهبود عملکرد رشد، پاسخ ایمنی، کیفیت و پایداری اکسیداتیو گوشت جوجههای گوشتی شود.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تغذیه طیور دریافت: 1402/8/16 | پذیرش: 1404/9/22